Foreign Affairs: Бліцкрыгі сталі наіўнай ілюзіяй
3- 21.05.2026, 12:42
- 3,206
Вайсковыя эліты ўпарта працягваюць мысліць катэгорыямі «хуткай вайны».
Вайсковыя стратэгіі XXI стагоддзя ўсё часцей церпяць крах там, дзе раней абяцалі маланкавыя перамогі. Да такой высновы прыходзіць брытанскі эксперт па міжнароднай бяспецы Лорэнс Фрыдман — ганаровы прафесар вайсковых даследаванняў Каралеўскага каледжа ў Лондане і аўтар кнігі «Кіраванне: палітыка вайсковых аперацый ад Карэі да Украіны» («Command: The Politics of Military Operations From Korea to Ukraine»), піша часопіс Foreign Affairs (пераклад — сайт Charter97.org).
Фрыдман адзначае, што сучасныя войны амаль перасталі хутка заканчвацца. ЗША разлічвалі за некалькі тыдняў зламаць супраціў талібаў у Афганістане, Расія чакала імклівага падзення Кіева ў 2022 годзе, а Ізраіль спадзяваўся хутка знішчыць ХАМАС пасля нападу 7 кастрычніка. Але ўсе гэтыя канфлікты ператварыліся ў знясільвальныя шматгадовыя кампаніі з велізарнымі стратамі і без яснага завяршэння.
Паводле эксперта, вайсковыя эліты па-ранейшаму мысляць катэгорыямі «хуткай вайны», робячы стаўку на раптоўнасць, хуткасць і тэхналагічную перавагу. Аднак гісторыя зноў і зноў паказвае адваротнае: нават наймацнейшыя арміі свету здольныя завязнуць у зацяжных канфліктах, дзе галоўным фактарам становіцца не манеўр, а вытрываласць эканомікі, грамадства і войска.
Асаблівую ўвагу Фрыдман надае вайне ва Украіне. Ён лічыць, што канфлікт ператварыўся ў класічную вайну на знясіленне, дзе ніводны з бакоў пакуль не можа дасягнуць канчатковай перамогі. Расія, на яго думку, не змагла дасягнуць першапачатковых мэтаў, але і Украіна, нягледзячы на паспяховы супраціў, пакуль не атрымала магчымасці вярнуць усе тэрыторыі.
Эксперт папярэджвае: будучыя войны паміж буйнымі дзяржавамі могуць аказацца яшчэ больш небяспечнымі і працяглымі. Асабліва гэта датычыць патэнцыйнага канфлікту вакол Тайваня. Калі ЗША і Кітай сутыкнуцца наўпрост, свет рызыкуе атрымаць не хуткую кампанію, а шматгадовае супрацьстаянне з каласальнымі эканамічнымі і чалавечымі наступствамі.
Фрыдман падкрэслівае, што сучасная вайна ўсё часцей ператвараецца не ў шлях да перамогі, а ў пастку, з якой немагчыма выйсці без цяжкіх палітычных кампрамісаў. Паводле яго, дзяржавам пара адмовіцца ад ілюзіі «хуткіх перамог» і рыхтавацца да канфліктаў, дзе галоўнай зброяй становіцца здольнасць вытрымліваць доўгую барацьбу.