Дзмітрый Бандарэнка: У Расіі не засталося танкаў, як і сяброў

Апошні парад — сведчанне агоніі рэжыму Пуціна.

Парад 9 мая ў Маскве стаў адным з найкарацейшых у гісторыі. На ім практычна не было вайсковай тэхнікі і ракет, войскаў было мала. Чаму Пуцін вымушаны адмовіцца ад галоўных складнікаў найбольш значнага для РФ прапагандысцкага мерапрыемства? На гэтае пытанне сайту Charter97.org адказаў каардынатар грамадзянскай кампаніі «Еўрапейская Беларусь» Дзмітрый Бандарэнка:

— Я згодны з вамі, гэта сапраўды было жаласнае відовішча, і можна сказаць, што фактычна гэты парад — сведчанне агоніі рэжыму Пуціна.

Я вырас яшчэ ў СССР і таму бачыў вельмі шмат парадаў, але такога ўбоства ніколі не было. Асабліва мяне ўразіла, калі сівенькі дзядок на лімузіне аб'язджаў парадныя разлікі. Потым гэты дзядок у цывільным касцюме, па сумяшчальніцтве міністр абароны Белаусаў, падняўся на трыбуну і зрабіў даклад іншаму дзядку ў цывільным. Я думаю, што ўсе вайскоўцы — былыя і дзейныя — проста пляваліся, бо гэта нейкі нонсэнс: навошта ладзіць парад, калі яго ператварылі ў нейкую чыноўніцкую акцыю?

Чаму не было тэхнікі? Страх. Страх таго, што будуць удары ўкраінцаў. А можа, там ужо і няма ніякай тэхнікі. Мы ведаем, што Т-64 спалілі ва Украіне яшчэ ў 2024 годзе, а апошнім часам увогуле не відаць расійскай бранятэхнікі. Можа, засталіся там нейкія танкі, на якія наварылі металічныя каліткі, але іх проста непрыгожа на гэты парад адпраўляць.

Савецкі Саюз распаўся, калі якраз-такі тэхнікі было вельмі шмат. Я сам быў салдатам тэрміновай службы ў Групе савецкіх войскаў у Германіі (ГСВГ) і бачыў на вучэннях дзесяткі тысяч адзінак бранятэхнікі і аўтамабільнай тэхнікі. Цяпер у Пуціна нічога няма.

Мы ж памятаем гэты знакаміты танк «Армата», які з трыбуны маўзалея назвалі найлепшым у свеце, а ён тады сімвалічна заглух проста на парадзе. На полі бою ва Украіне ніякіх «Армат» заўважана не было.

Верагодна, Пуцін баіцца і саміх удзельнікаў парада, таму само праходжанне гэтых падраздзяленняў каля групкі таварышаў, якія стаялі на трыбуне, заняло ўсяго 10 хвілін. І гэта яшчэ з паўночнакарэйцамі і пралётам некалькіх самалётаў. Вайскоўцы, якія ўдзельнічалі ў парадзе, — гэта тыя, хто прайшоў усе праверкі, ім нібыта можна давяраць. Але Пуцін усё роўна баіцца.

— Апошнімі месяцамі ў Расіі наогул часта гавораць пра верагоднасць ваеннага або палацавага перавароту…

— Лукашэнкаўскі і пуцінскі рэжымы цесна звязаныя, мы бачым, што тое, што адбываецца ў Расіі, вельмі нагадвае тое, што было ў Беларусі. Напрыклад, Лукашэнка яшчэ да 2020 года пачаў блакаваць найбольш папулярныя незалежныя сайты, у першую чаргу «Хартыю’97», аказваць ціск на журналістаў. Прычына гэтага — толькі адна. Пачынаючы з 2001 года, як сведчаць звесткі былога дзяржаўнага сацыёлага Каршунова пра закрытыя апытанні Акадэміі навук, дыктатар не выйграў ніводных выбараў. А да 2020 года ён страціў нават тую падтрымку, якая ў яго яшчэ была, і стаў «Сашам 3%». Яго прапагандысцкія рэсурсы проста не маглі канкураваць з незалежнымі медыя ў інтэрнэце. Спецслужбы праспалі з'яўленне папулярных YouTube- і тэлеграм-блогераў.

У Расіі мы сёння бачым падобныя працэсы. Блакіроўка інтэрнэту і спроба закрыць тэлеграм, з аднаго боку, — гэта страх перад украінскімі ракетамі і дронамі, з другога — прызнанне таго, што Крэмль цалкам прайграў інфармацыйную барацьбу ў Сеціве. Нават праўладныя блогеры яго крытыкуюць. Успомніце, у Беларусі прапагандыстка Хрушчова ў 2020 годзе стала часткай каманды Бабарыкі, гэтак жа, як і многія таварышы з БТ, якія сёння спрабуюць нас вучыць жыццю.

Шчуры бягуць з карабля. Мы гэта бачылі ў Беларусі, бачым і ў Расіі. Не варта, аднак, называць гэтых перабежчыкаў нейкімі лідэрамі меркаванняў. Гэта проста сведчанне развалу рэжыму.

— У такіх умовах для Пуціна вельмі важная міжнародная падтрымка. Але гасцей з іншых краін на парадзе амаль не было. Чаму?

— Адзін нямецкі філосаф казаў: «штурхні таго, хто падае». Міжнародныя гульцы разумеюць, што Пуцін сёння — гэта не проста кульгавая качка, а знак бяды. Мадура, напрыклад, быў на мінулым парадзе, а цяпер ён арыштаваны і чакае суда ў ЗША.

Расія ўжо даўно не з'яўляецца звышдзяржавай. Калі СССР быў другой эканомікай свету, хай і «сацыялістычнай», то расійская эканоміка сёння ў абсалютных лічбах — на 11-м месцы ў свеце. Краіна перажывае дэмаграфічную катастрофу. Замест таго, каб неяк вырашаць гэтую праблему, яна знішчае ўласнае працаздольнае насельніцтва, у першую чаргу мужчын. Сотні тысяч забітых, больш за мільён параненых, людзей з ПТСР, кантузіямі, ампутацыямі. Наўрад ці гэта можна назваць аздараўленнем эканомікі. У свеце гэта цудоўна разумеюць.

Дваццаць гадоў таму, калі яшчэ была надзея на нармальнае развіццё, Пуцін праводзіў парады, і да яго сапраўды прыязджалі першыя асобы з усяго свету. Сёння маем тое, што маем: Абхазія, Паўднёвая Асецыя, Лаос… Нават Пашынян адмовіўся ехаць, хоць летась ён быў на парадзе, нягледзячы на тое, што быў злы на Пуціна пасля страты Карабаха. Гэта таксама дэманстрацыя рэальнага стаўлення да Расіі.

— Акрамя кіраўнікоў Абхазіі і Паўднёвай Асеціі, быў яшчэ і Лукашэнка. Прыехаў нават без запрашэння. Тым больш, да яго было відавочна прыніжальнае стаўленне з боку расійскіх уладаў. Што прымусіла яго ехаць у Маскву?

— Ды як ён можа не прыехаць? Год таму гаварылі пра нейкае цуда ў беларускай эканоміцы, але яна ж трымаецца толькі на адным: Расійская Федэрацыя некалькі гадоў таму дазволіла Лукашэнку не вяртаць даўгі.

Пуцінскі рэжым наўпрост утрымлівае Лукашэнку. Крэдыты, пазыкі ніякім чынам наогул не вяртаюцца. Як Лукашэнка можа ў гэтай сітуацыі не паехаць у Маскву? Гэта проста немагчыма. Ён не можа не паехаць, але, з другога боку, ён дзесьці зларадствуе, бачачы правал Пуціна. Я ведаю, што яго там у Маскве часта крытыкавалі за тое, што ён не можа разабрацца ў Беларусі, навесці парадак. Цяпер жа ён бачыць, да чаго дайшоў Пуцін, і радуецца гэтай ганьбе 9 мая — гэта бачна нават па жэстах і міміцы.

— Вы кажаце пра распад пуцінскага рэжыму. Да чаго нам, беларусам, рыхтавацца ў гэтай сітуацыі?

— Мы ўсе цудоўна разумеем, што калі б не геаграфічная блізкасць да Расіі, то рэжыму Лукашэнкі даўно б не было, і мы жылі б у нармальнай свабоднай краіне. Беларусы не хочуць быць ні ў якіх саюзах з гэтай небяспечнай, якая разлагаецца імперыяй, што спрабуе ваяваць і наносіць шкоду сваім суседзям. Мы таксама разумеем, што агонія пуцінскага рэжыму адкрывае магчымасці для нас. Старэйшае пакаленне, якое бачыла распад СССР, бачыць, што канец РФ блізкі. Таму беларусам проста пара патроху прачынацца.

Трэба рыхтавацца да змены ўлады і не проста чакаць гэтай змены, а актыўна ў ёй удзельнічаць. Не трэба спадзявацца на прахадзімцаў, жулікаў і самазванцаў. Трэба спадзявацца на сваіх сяброў і аднадумцаў, на людзей, якія выходзілі на вуліцы ў 2020 годзе, стваралі дваравыя супольнасці, удзельнічалі ў забастоўках, адкрыта заклікалі да пратэстаў. У Беларусі дастаткова лідэраў на розных узроўнях. Ёсць такія людзі, як Мікалай Статкевіч, Алесь Бяляцкі, Яўген Афнагель, Наталля Радзіна... Ёсць нядаўна выйшаўшы на волю Анджэй Пачобут. На гэтых людзях вялікая адказнасць, але рыхтаваць змены трэба ўсім.

Сёння ўсе беларусы маюць магчымасць узяць удзел у змене ўлады і стаць гэтай уладай, бо ў нашай краіне непазбежна будуць новыя выбары парламента паводле Канстытуцыі 1994 года. Калі застанецца пасада прэзідэнта, будуць выбары новага прэзідэнта, прамыя выбары мэраў гарадоў. Усё гэта адбудзецца ў даволі блізкі час.

Хтосьці зможа рэалізаваць сябе ў новых дзяржаўных структурах, хтосьці — у бізнэсе, хтосьці — у гуманітарнай, культурнай сферы.

Вядома, нам трэба працаваць, каб мы мелі міжнародных саюзнікаў, моцных, якія падтрымалі б нас у вырашальны момант. Такія саюзнікі ёсць, мы сёння не адны супрацьстаім дыктатуры. Мы — частка сусветных сіл дабра, якія, нягледзячы ні на што, перамагаюць.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]