Час «Ч»

Ці дамовяцца ЗША з Іранам.

Нягледзячы на дамоўленасці пра двухтыднёвае перамір'е, прэзідэнт ЗША Дональд Трамп вылучыў Ірану новы ультыматум: амерыканскія салдаты застануцца «на сваіх пазіцыях у Іране і вакол яго», пакуль не будзе дасягнута «сапраўднае пагадненне» і яно не будзе выканана.

У той жа час пакуль што ёсць пытанні як да самога «мірнага плана» (усе ўжо пачулі пра ChatGPT, які піша нейкія планы для Белага дома), так і да яго трактоўкі. Так, Іран ужо афіцыйна заявіў, што ЗША парушылі тры пункты з дзесяці гэтага будучага пагаднення. А Ізраіль ажыццявіў бамбардзіроўку Лівана (і не можа ад гэтага адмовіцца, бо гэта пытанне яго нацыянальнай бяспекі)… То-бок шмат якія моманты сведчаць пра тое, што зусім не факт, што перамовы пачнуцца, як запланавана, — 10 красавіка.

Калі ж дэлегацыі паедуць на сустрэчу, то, насамрэч, магчымыя два сцэнары. Першы — яны ўсё ж змогуць пра нешта дамовіцца. Другі — у пэўны момант усё сыдзе з траекторыі перамоўнага трэка, і эскалацыя працягнецца. Інакш кажучы, Іран працягне бамбардзіроўкі, ЗША правядуць нейкую абмежаваную (ці нават неабмежаваную) сухапутную аперацыю, канфлікт зацягнецца яшчэ на нявызначаны тэрмін… На жаль, трэба лічыцца з такім варыянтам, бо ён існуе і нікуды не знікае. Ізраілю, аб'ектыўна, гісторыя з працягам вайны — выгадная. І Нэтаньягу можа падштурхнуць вайну да эскалацыі.

Асабліва з улікам таго, што з ваенна-тэхнічнага пункту гледжання ЗША і Ізраіль нанеслі Ірану вельмі сур'ёзны ўдар. Інакш кажучы, хоць Іран цяпер крыху «ўзляцеў да неба» і ў яго закружылася галава ад поспехаў, таму ён заяўляе пра перамогу, варта разумець: адно — публічна расказваць, што яны «перамаглі», а другое — улічваць, колькі тваіх узброеных сіл знішчыў праціўнік.

Таму нельга выключаць, што ў выпадку, калі бакі не прыйдуць да нейкага прымальнага варыянту пагаднення, ЗША вернуцца да сцэнару працягнення бамбардзіровак. Праўда, не вельмі зразумелыя і некаторыя мэты бакоў на выпадак, калі дамовіцца пра нешта атрымаецца. У прыватнасці, ідзе пра тое, як Трамп збіраецца ажыццявіць ідэю праходу праз Армузскі праліў і кантролю гэтага трафіку з боку ЗША. Па-першае, гэта міжнародныя воды, па-другое, з аднаго боку там Іран, з другога — Аман. І пры чым тут ЗША?

Дык вось, калі там з'явяцца ЗША, усе краіны, якія карыстаюцца гэтым пралівам, будуць задаваць пытанне: на якой падставе Злучаныя Штаты спаганяюць плату за праход? Той жа Кітай, які найбольш актыўна карыстаецца гэтым пралівам, можа зусім спакойна пра гэта казаць. І, у рэшце рэшт, усе гэтыя краіны могуць выступіць адзіным фронтам і праз Арганізацыю Аб'яднаных Нацый дамагчыся прыняцця зусім іншага рашэння.

Ці захочуць яны гуляць у гэтыя гульні? Цяпер цяжка прагназаваць. Але, паўтаруся, Іран можа і захоча падняць тэму аплаты за праход праз праліў. А Трамп, відавочна, не супраць далучыцца да гэтай ідэі. Гэта свайго роду спосаб браць «на хаду»: выкінуць як мага больш ідэй, а далей пачнем таргавацца і выйдзем на нейкі прымальны сцэнар. Але ці выйдуць? Пакуль не вельмі зразумела. Ніякіх гарантый таго, што перамовы, запланаваныя на 10 красавіка, насамрэч пачнуцца, цяпер ніхто не дасць.

Ігар Рэйтэровіч, unian.net

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]