Андрэй Саннікаў: НАТА павінна рыхтаваць адказ пасля слоў Лукашэнкі

Будучыня Еўропы залежыць ад перамогі Украіны і вольнай Беларусі.

Чаму Лукашэнка загадаў вайсковым рыхтавацца да вайны? Як Захад павінен рэагаваць на планы дыктатара? Што азначаюць словы спецыяльнага пасланніка прэзідэнта ЗША Джона Коула пра беларускага дыктатара за «сталам для кепскіх хлопцаў»? Пра гэта і не толькі сайт Charter97.org пагаварыў з лідарам грамадскай кампаніі «Еўрапейская Беларусь» Андрэем Саннікавым.

— Лукашэнка заявіў, што Беларусь «рыхтуецца да вайны», і даў зразумець, што пра мірны час ён ужо не кажа. Што азначаюць словы дыктатара? З кім ён хоча ваяваць?

— Па-першае, Лукашэнка ўжо ўдзельнічае ў вайне. Не толькі першыя ўдары па Украіне ў паўнамаштабнай расійскай вайне былі нанесены з тэрыторыі Беларусі, але і сёння ўся тэрыторыя нашай краіны падпарадкавана расійскім ваенным дзеянням. Гэта і тыловае забеспячэнне, і рамонт і абслугоўванне тэхнікі, і лячэнне параненых расійскіх вайскоўцаў, ды і пастаянныя вучэнні пад камандаваннем Крэмля. Заявы пра тое, што ён можа «ўступіць у вайну», Лукашэнка робіць пастаянна, менавіта каб завуаліраваць свой удзел у расійскай агрэсіі з першых дзён. Аднак на гэты раз яго адкровенні — гэта рэтрансляцыя зносін з Пуціным, з якой вынікае, што Пуцін аддаў Лукашэнку загад рыхтаваць армію да падтрымкі баявых дзеянняў Крэмля супраць Украіны.

— Як сёння павінны рэагаваць краіны-суседкі Беларусі на падобныя планы двух дыктатараў?

— Рэагаваць трэба было пачынаць даўно, яшчэ ў 2009-м, калі на сумесных манеўрах «Захад» Крэмль і Лукашэнка адпрацоўвалі сцэнар вайсковых дзеянняў у Еўропе. Трэба было рэагаваць на наша паўстанне 2010 года, калі бяздзейнасць Еўропы ў прамым сэнсе развязала рукі дыктатару і яго каральным органам. У 2010 годзе былі ўсе перадумовы для транзіту ўлады ў Беларусі мірным шляхам, але заходнія дэмакратыі аддалі перавагу абяцаць Лукашэнку грошы, калі ён правядзе больш-менш сумленныя выбары. Лепшага спосабу падштурхнуць Лукашэнку да рэпрэсій супраць апазіцыі прыдумаць складана.

Не было б ніякай вайны супраць Украіны, калі б у Беларусі адбыліся дэмакратычныя пераўтварэнні.

А сёння… Вельмі шмат часу ўпушчана, і таму даводзіцца зыходзіць ужо не з магчымасці мірных пераўтварэнняў, а з логікі вядзення вайны супраць агрэсара. Гэта логіка пасля такіх заяў Лукашэнкі патрабуе не толькі ад краін-суседак, але і ад НАТА ў цэлым, уключаць тэрыторыю Беларусі ў планы адказных дзеянняў Альянсу.

— Нядаўна з'явілася відэа выступу спецыяльнага пасланніка прэзідэнта ЗША Джона Коула, дзе ён распавядае пра перамовы з Лукашэнкам. Ён сказаў, што беларускі дыктатар баіцца паўтарыць лёс венесуэльскага калегі Нікаласа Мадура і іранскіх аятол. Таксама Коул сказаў, што Лукашэнка знаходзіцца за сталом кепскіх хлопцаў, і ён там у адзіноце. Як вы трактуеце гэтае выказванне прадстаўніка Трампа?

— Хацеў бы адзначыць, што ўпершыню з'явіўся заходні перамоўшчык з Лукашэнкам, які канкрэтна займаецца вызваленнем палітвязняў. Джон Коул ужо дабіўся ўражлівых вынікаў, да таго ж ён даволі паслядоўна прасоўвае і іншыя тэмы, што, напрыклад, вынікае з яго размовы пра сталы. Думаю, што на фоне суда над Мадура, ліквідацыі вярхушкі рэжыму аятол у Іране, жорсткай лініі ЗША ў дачыненні да Кубы, словы Коула гучалі больш чым пераканаўча.

— Сам Лукашэнка заявіў пра падрыхтоўку «вялікай здзелкі» з ЗША. На што варта звярнуць увагу Вашынгтону, вядучы перамовы з беларускім дыктатарам?

— Заявы пра «вялікую здзелку» паміж першай эканомікай свету і эканомікай, разбуранай палітыкай Лукашэнкі, гучаць, вядома, дзіўнавата, але нейкая здзелка можа адбыцца.

Першай умовай такой здзелкі, на мой погляд, павінна быць поўная адсутнасць палітвязняў у Беларусі, як афіцыйна прызнаных праваабаронцамі, так і схаваных, і поўнае спыненне рэпрэсій. ЗША варта разумець, што Лукашэнка вядомы тым, што дамоўленасцяў ён не выконвае, таму пры падрыхтоўцы любых пагадненняў з гэтай уладай неабходна закладаць гарантыі іх выканання. Найбольш надзейна гэтага можна дасягнуць пры легітымізацыі ўлады ў Беларусі праз выбары пад міжнародным кантролем.

— Вайна ў Іране, рэзкія заявы Трампа пра саюзнікаў па НАТА, змяненне цэн на нафту, што дае Пуціну магчымасць працягваць вайну — сітуацыя змяняецца літаральна кожны дзень. На якія выклікі павінны будуць адказваць беларусы ў гэтым турбулентным свеце?

— Сучасны свет, сапраўды, адрозніваецца імклівай дынамікай падзей і нават хаосам. Але хаос — гэта не азначае «ўсё дрэнна». Самазаспакаенне Захаду дазволіла Расіі падрыхтаваць вайну супраць Украіны, вынік якой вызначыць будучыню не толькі нашага рэгіёна, але і паўплывае на ўвесь свет. Але вайна ва Украіне стала ўжо другім этапам, першым было разлажэнне Захаду Расіяй, эрозія дэмакратычных каштоўнасцяў праз ўкід вялікіх сум на стварэнне спрыяльнага карупцыйнага клімату, падкуп чыноўнікаў, умацаванне агентурных сетак і г.д. Вось гэта грэбаванне Захадам сваімі базавымі каштоўнасцямі, якія дэмакратычныя дзяржавы абавязаліся абараняць ва ўсіх сваіх канстытуцыях, законах і паводле іх міжнародных абавязацельстваў, прывяло да таго, што час мірных дэмакратычных пераўтварэнняў у свеце быў упушчаны, і сусветная дыктатура не толькі ўзмацнела, але і перайшла ў наступ.

Заявы прэзідэнта Трампа па НАТА — гэта праява таго самага крызісу каштоўнасцяў. Тога крызісу, які еўрапейскія дзяржавы павінны ўсвядоміць і ўзяць на сябе адказнасць і лідарства ў аднаўленні дэмакратыі, найперш у самой Еўропе.

Чаго нам чакаць у гэтай сітуацыі? У нас ёсць уласная дзяржава, гэта ўжо нямала. Пасля 2020 года мы набылі шмат сяброў у свеце. Гэта таксама ў скарбонку.

Наша дзяржава сёння акупаваная антыбеларускім рэжымам і можа быць уцягнутая ў наступны этап расійскай экспансіі, што пагражае ўжо не гібрыднай, а рэальнай сусветнай вайной.

У той жа час Беларусь была і застаецца ключавой дзяржавай для вырашэння многіх ключавых праблем, асабліва ў нашым рэгіёне. І светлая будучыня Еўропы залежыць, безумоўна, ад перамогі Украіны, але і ад вольнай Беларусі.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]