Расія рыхтуе «Дзень нуль»?

Гучыць, як галівудскі сцэнарый.

Ну што, сябры, гатовыя застацца без сувязі, без навігатара, без Starlink?

Менавіта гэта, падаецца, і рыхтуе нам агрэсар. Толькі не праз РЭБ. І не праз хакераў. А праз ядзерны выбух у касмасе.

Гучыць, як галівудскі сцэнарый? Я таксама так думаў. Пакуль не разабраўся ў фактах.

14 лютага 2024 года старшыня Камітэта па разведцы Палаты прадстаўнікоў ЗША Майк Тэрнэр зрабіў незвычайнае публічнае папярэджанне — «сур'ёзная пагроза нацыянальнай бяспецы» і патрабаванне да Байдэна рассакрэціць даныя. Праз суткі Белы дом пацвердзіў — Расія распрацоўвае ядзерную супрацьспадарожнікавую зброю ў касмасе. Памочнік міністра абароны Джон Пламб у маі 2024 года заявіў Кангрэсу: Расія рыхтуе спадарожнік з ядзерным зарадам, які зробіць нізкую арбіту непрыдатнай для ўсіх. «Бязразборлівы» — гэта ягонае слова.

24 красавіка 2024 года Расія наклала вета на рэзалюцыю Савета Бяспекі ААН аб забароне ядзернай зброі ў касмасе. 13 «за», адзін «супраць» (Расія), Кітай устрымаўся. Калі вы не плануеце тое, што забараняе рэзалюцыя, — навошта яе блакаваць? Джэйк Саліван сказаў проста: калі б Пуцін казаў праўду пра «няма намераў» — не наклаў бы вета.

А цяпер — пра Касмас‑2553. Спадарожнік запушчаны 5 лютага 2022 года. За 20 дзён да ўварвання. Вышыня — 2000 км. Ведаеце, што там лётае? Практычна нічога. Гэта зона радыяцыйных паясоў Ван‑Алена, куды нармальныя камерцыйныя апараты не лезуць. Памочніца дзяржсакратара Мэлоры Сцюарт публічна адзначыла — гэта арбіта не для камерцыйных мэтаў і не для сумленнага тэставання электронікі. Радыяцыя там высокая, але не настолькі, як заяўляе Масква.

Калі? Дату ніхто не скажа. Але логіка відавочная

У 2025 годзе спадарожнік пачаў нерэгулярна круціцца. CSIS Space Threat Assessment 2025 (красавік 2025) заявілі: «верагодна, больш не працуе. Магчыма, нёс фіктыўную баягалоўку».

Пуцін назваў гэтыя абвінавачанні «беспадстаўнымі» і «хітрыкамі», накіраванымі на тое, каб уцягнуць Расію ў перамовы на ўмовах Захаду, пры гэтым сам абвінаваціў ЗША ў спробах мілітарызацыі касмічнай прасторы.

Я нагадваю, як у лютым 2022‑га тыя ж самыя людзі казалі, што «вялікага наступу не будзе».

А цяпер зазірнём у гісторыю. Там цікава.

9 ліпеня 1962 года ЗША падарвалі тэрмаядзерны зарад магутнасцю 1,4 мегатоны на вышыні 400 км над Ціхім акіянам. Гэта была аперацыя Starfish Prime.

Гаваі — 1445 км ад эпіцэнтра. За 10 мілісекунд адключыла 300 вулічных ліхтароў, пашкоджана мікрахвалевая радыёрэлейная сувязь паміж астравамі. Па ўсім Ааху спрацавала ахоўная сігналізацыя. Гэта даныя NASA NSSDC.

З каля 25 спадарожнікаў на арбіце знішчана або сур'ёзна пашкоджана 9. Трэцяя частка! Сярод іх Ariel‑1 (першы брытанскі), Telstar‑1 (першы камерцыйны тэлекамунікацыйны, запушчаны літаральна на наступны дзень і загінуў ад радыяцыі). Штучны радыяцыйны пояс трымаўся да 10 гадоў.

Цяпер савецкі досвед. 22 кастрычніка 1962 года — у пік Карібскага крызісу — СССР правёў «Тэст‑184» па праграме «К». Падарвалі 300 кілатон на вышыні 290 км над Казахстанам. І вось што адбылося: у паветранай тэлефоннай лініі Жэзказган — Караганда — Акмала на адлегласці 570 км ад эпіцэнтра навядзены ток склаў 2500 ампер. Спрацавалі ўсе засцерагальнікі. Згарэла Карагандзінская электрастанцыя. Замкнула падземны сілавы кабель Акмала — Алматы даўжынёй 1000 км. Пашкоджаны РЛС на адлегласцях да тысячы кіламетраў. Даследаванні апублікаваныя ў часопісе IEEE.

У 1962 годзе электроніка была лямпавая і вельмі ўстойлівая. А сёння мы жывём у свеце мікрачыпаў, якія ў мільярд разоў больш адчувальныя.

Уявіце сабе: Пуцін даў загад. Ракета‑носьбіт з ядзерным зарадам ляціць у касмас. Выбух на вышыні 400 км. Што будзе? Электрамагнітны імпульс накрые тэрыторыю радыусам больш за 2000 км. Мабільныя тэлефоны, аўтамабільная электроніка, SCADA‑сістэмы электрастанцый, банкаматы, цэнтры сувязі — адна частка імгненна выходзіць са строю. Другая атрымлівае схаваныя пашкоджанні і «памірае» праз тыдні. Спадарожнікі пачнуць знікаць хвалямі.

RAND Corporation 2024 (Снайдэр, Патні, Лэйдзі, Гартнэт, Банома): зарад 110 кілатон на вышыні 400 км знішчае каля 20% нізкаарбітальных спадарожнікаў ад імгненнай радыяцыі. Штучны радыяцыйны пояс дабівае «большую частку» астатніх на працягу некалькіх гадоў.

Што менавіта памрэ?

Starlink. 10 267 апаратаў на 550 км. Ніжэй кропкі дэтанацыі, то-бок у самым эпіцэнтры ўздзеяння. Гэта першая ахвяра. Дзесяць мільёнаў абанентаў у 150+ краінах апынуцца без сувязі. Бягучыя лічбы на Wikipedia абнаўляюцца ледзь не штодня.

OneWeb — 654 апараты на 1200 км. Проста ў сэрцы штучнага пояса. Канстэляцыя цалкам асуджаная.

Iridium — 75 спадарожнікаў на 780 км.

Глабальная спадарожнікавая тэлефанія, маніторынг ADS‑B авіяцыі над акіянамі — канец. 70% глабальнай паветранай прасторы губляе бачнасць.

Planet, Maxar, BlackSky, ICEYE, Capella — уся камерцыйная спадарожнікавая разведка. Та самая, што дае нашым ЗСУ вочы над полем бою. Проста знікае.

МКС і Цяньгун — астранаўты атрымліваюць смяротную дозу радыяцыі, калі знаходзяцца ў зоне прамой бачнасці. Аварыйная эвакуацыя або смерць.

GPS, ГЛОНАСС і Galileo на сярэдніх арбітах фармальна лепш абаронены. Але іанасферная сцынтылюцыя блакуе сігнал лакальна на гадзіны—суткі. А галоўнае — павышаны радыяцыйны фон скарачае тэрмін службы спадарожніка з 15 гадоў да некалькіх. Аднаўленне навігацыі не будзе хуткім.

Калі? Дату ніхто не скажа. Але логіка відавочная.

Гэта не будзе акт раптоўнага вар'яцтва. Гэта будзе элемент глабальнай вайны — таго сцэнару, які Расія, Кітай, Іран і Паўночная Карэя рыхтуюць гадамі.

Расія ўдарыць па касмасе, калі:

— Яна прайграе канвенцыйную вайну і патрэбны асіметрычны ход;

— ЗША і НАТА ўвязнуць у іншым канфлікце — Тайвань, Блізкі Усход, Карэя;

— З'явіцца магчымасць адным стрэлам абнуліць усю заходнюю спадарожнікавую перавагу без рызыкі прамога ядзернага абмену на зямлі.

У Расіі каля 300 спадарожнікаў.

У ЗША, Кітая і Еўропы разам — больш за 10 000. Супраць каго выбух выгадны? Адказвайце самі.

А «Касмас‑2553» лётае ўжо чацвёрты год.

Наступны такі ж апарат — толькі з рэальным зарадам — справа аднаго палітычнага рашэння. Акно можа вымярацца не гадамі, а месяцамі.

ЗША і Кітай — хто пацерпіць больш? ЗША страчваюць усё. Starlink — амерыканскі. GPS — амерыканскі. Разведвальныя спадарожнікі NRO, ранняе папярэджанне SBIRS, камерцыйная Maxar. Амерыканская эканоміка, армія, фінансы трымаюцца на арбіце.

А Кітай? Вось тут цікава. Расія Кітаю шкодзіць не хоча. Двое з трох стратэгічных партнёраў Масквы — Пекін і Іран — сістэмна выйграюць ад абвалу заходняга касмічнага сегмента. І нагадаю: Кітай ужо адкрыта перадае Расіі спадарожнікавыя здымкі Украіны для навядзення ракет. Намеснік кіраўніка СВР Алег Аляксандраў у кастрычніку 2025‑га гэта публічна пацвердзіў.

Пацерпіць і Пекін — яго BeiDou, Цяньгун, 900+ спадарожнікаў таксама побач. Але арыфметыка тут такая: Кітай валодае грамадзянскай прамысловай базай, здольнай хутка аднавіцца. Разваленая санкцыямі Расія — не валодае. А ЗША на 10 гадоў выпадаюць з гонкі.

Для Расіі гэта сцэнар «пасля мяне — хоць патоп». Паглядзіце апошнюю рэдакцыю іх ядзернай дактрыны ад 19 лістапада 2024 года, дзе зніжаны парог прымянення.

Расія рыхтуе «Дзень нуль». Так гэта называе генерал Чанс Солцман, начальнік Касмічных сіл ЗША. Дзень, калі ніхто ў свеце не зможа разлічваць на касмас наступнай раніцай. Гатавацца да яго трэба ўжо цяпер. Бо потым будзе позна.

Анатоль Амелін, «Фэйсбук»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]