«Прыходзіць 180 еўра, з іх 30 забіраюць»

Беларуска перавяла пенсію ў Польшчу і не шкадуе.

Маргарыта атрымлівае беларускую пенсію на картку польскага банка. Праўда, з 180 еўра губляецца прыблізна 30. Затое адпала неабходнасць афармляць даверанасці на правядзенне аперацый у Беларусі і хвалявацца з-за змянення правілаў. Як яна дамаглася пераказу пенсіі, беларуска распавяла MOST.

Маргарыце 65 гадоў, яна пераехала ў Польшчу ў лютым 2023 года. У Беларусі жанчына атрымлівала пенсію на банкаўскую картку. Але з часам тэрмін яе дзеяння скончыўся, і беларуска страціла доступ да грошай.

Тады Маргарыта аформіла ў Польшчы даверанасць на знаёмую з Беларусі, і тая атрымлівала пенсію на пошце і перадавала грошы праз мяжу. Але потым правілы змяніліся: атрымліваць пенсію праз пошту стала нельга — толькі на банкаўскую картку (калі пенсіянеру менш за 75 гадоў і ў яго няма інваліднасці).

— Паўгода я наогул не атрымлівала пенсію, — узгадвае Маргарыта.

Каб вырашыць праблему, яна аформіла новую даверанасць — ужо на адкрыццё банкаўскага рахунку ў Беларусі. Так з дапамогай знаёмай удалося зняць назапашаную суму і перадаць грошы ў Польшчу. Але Маргарыта зразумела: такі спосаб небяспечны і нестабільны. Тады яна і задумалася пра пераказ беларускай пенсіі ў Польшчу.

Спачатку стала польскай пенсіянеркай

У Упраўленні сацыяльнага страхавання (ZUS) падказалі: пераказ беларускай пенсіі прасцей аформіць, калі атрымальніца ўжо ёсць у сістэме ведамства, то-бок атрымлівае польскую пенсію. У Польшчы Маргарыта працавала, за яе ўплачваліся ўзносы сацыяльнага страхавання, таму яна мела права на польскую пенсію, хай і зусім мізэрную праз непрацяглы перыяд працы.

— Я падумала, што невядома, калі яшчэ патраплю ў Беларусь, — тлумачыць яна, як вырашыла стаць польскай пенсіянеркай.

У выніку жанчына падала дакументы — польскую пенсію ёй прызначылі ўсяго ў 65 злотых. Затое пасля гэтага ZUS змог зрабіць запыт у Беларусь.

Перапіску з беларускім Фондам сацыяльнай абароны насельніцтва (ФСЗН) вёў польскі бок — аддзел у Лодзі (I Oddział w Łodzi), які адказвае за рэалізацыю міжнародных пагадненняў па пенсіях. Маргарыце не давялося ехаць у Беларусь.

Ключавой праблемай стала рэгістрацыя

Для афармлення пераказу пенсіі ZUS запытаў у Маргарыты некалькі дакументаў:

- копію пашпарта;

- даведку аб рэгістрацыі па месцы жыхарства ў Польшчы;

- дакумент аб прызначэнні пенсіі ў Беларусі або нумар пенсійнай справы;

- рэквізіты банкаўскага рахунку з IBAN і SWIFT-кодам банка.

Найбольш нечаканай перашкодай аказалася рэгістрацыя па месцы жыхарства. У Маргарыты яна была часовай, таму беларускі бок не пацвердзіў пераказ пенсіі — спатрэбілася пастаянная рэгістрацыя (stały meldunek).

— З ZUS нават званілі гаспадыні кватэры [якую я здымаю], і яна дала згоду. Так зрабілі пастаянны мельдунек (рэгістрацыю. — Заўв.), — распавядае Маргарыта.

Толькі пасля гэтага працэс зрушыўся з мёртвай кропкі. І вясной 2025 года жанчына ўпершыню атрымала беларускую пенсію на польскі рахунак. Усяго працэс заняў год.

Як цяпер прыходзяць грошы

Цяпер Маргарыта атрымлівае беларускую пенсію на польскі банкаўскі рахунак у еўра. Такі рахунак яна адкрыла па парадзе знаёмых — каб менш губляць на канверсіі.

— Прыходзіць каля 180 еўра, з іх прыблізна 30 еўра забіраюць за пераказ, — кажа яна.

Памер пенсіі Маргарыты не змяніўся, дадатковых страт на канверсіі практычна няма, а выплаты прыходзяць прыкладна ў тыя ж тэрміны, што і ў Беларусі.

Выплацілі 13-ю пенсію, а «мінімалкі» ўсё няма

У Польшчы ўсе пенсіянеры маюць права на дзве дадатковыя выплаты ў фіксаваным памеры на працягу года — гэта так званыя 13-я і 14-я пенсіі. Каля 1,5 тыс. злотых нетта. Маргарыта таксама атрымала такую выплату.

Акрамя таго, паколькі паміж Беларуссю і Польшчай заключана адпаведнае пагадненне, краіны мусяць узаемна прызнаваць стаж, назапашаны ў іншай краіне. Калі ў жанчын сумарна (у Беларусі і Польшчы) назбіраецца 20 гадоў стажу, а ў мужчын — 25 гадоў, яны маюць права атрымліваць даплату да мінімальнай польскай пенсіі. Гэта павінна выглядаць наступным чынам: ФСЗН пацвярджае стаж і памер пенсіі, прызначанай у Беларусі. ZUS дадае да гэтага пенсію, налічаную ў Польшчы. І калі атрыманы памер аказваецца меншы за мінімальную пенсію, устаноўленую ў Польшчы, то розніца, якой не хапае да «мінімалкі», даплачваецца.

Маргарыта пакуль такой даплаты не атрымлівае.

— Перапіска з Беларуссю яшчэ ідзе, яны яшчэ не даслалі пацверджання майго стажу, — кажа яна.

«Я б адразу пераводзіла пенсію»

Прайшоўшы ўвесь шлях, Маргарыта раіць не адкладаць афармленне пераказу.

— Я б адразу пераводзіла пенсію, — кажа яна.

Тым, хто толькі збіраецца пераязджаць, пенсіянерка раіць загадзя аформіць у Беларусі даверанасці, а пасля пераезду не разлічваць на перадачу грошай праз знаёмых, а адразу ўладкоўвацца на працу і потым пачынаць афармленне польскай пенсіі. Калі ў адным аддзяленні ZUS не могуць дапамагчы, звяртацца ў іншыя — дзесьці чыноўнікі абавязкова падкажуць, як правільна паступіць.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]