Лёсавызначальныя выбары ў Венгрыі: рэкордная яўка выбаршчыкаў

(Абноўлена) Участкі на парламенцкіх выбарах закрыліся.

У Венгрыі 12 красавіка праходзяць парламенцкія выбары, якія ўжо называюць самымі непрадказальнымі і лёсавызначальнымі для краіны і Еўропы за апошнія 16 гадоў. Віктар Орбан, які бесперапынна займае пасаду прэм'ер-міністра з 2010 года, упершыню сутыкнуўся з рэальнай пагрозай страты ўлады.

Напярэдадні дня галасавання апазіцыйная партыя «Тіса» на чале з Петерам Мад'ярам паводле ўсіх сацыялагічных апытанняў мела перавагу.

Аднак складаная выбарчая сістэма і чаканая рэкордная яўка электарату могуць прынесці нечаканыя вынікі.

Charter97.org сочыць анлайн за парламенцкімі выбарамі ў Венгрыі.

21:03 Прыхільнікі Мад'яра выйшлі на галоўную плошчу Будапешта святкаваць перамогу над Орбанам.

Хутка чакаюцца першыя вынікі падліку галасоў.

20:01 Участкі на парламенцкіх выбарах у Венгрыі закрыліся.

Яўка на выбарах у Венгрыі дасягнула рэкордных 77,8%, галасаванне завершана.

18:55 У Венгрыі пабіты абсалютны рэкорд яўкі на выбарах.

Паводле стану на 17:00 яна дасягнула 74,23%, што адпавядае 5 587 935 пададзеным галасам.

17:25 Мад'яр: «Сёння мы пішам гісторыю».

Лідар апазіцыі Петер Мад'яр чарговы раз заклікаў да мабілізацыі ў дзень выбараў. У пасту ў Instagram ён напісаў пра чаканую рэкордную яўку і заклікаў усіх венграў аддаць свой голас:

«Сёння мы пішам венгерскую гісторыю», — заявіў Мад'яр. — «Кожны павінен пераканаць сяброў і сям'ю прагаласаваць. Божа, блаславі Венгрыю!»

14:45 Пасля чарговага абнаўлення даных ад Нацыянальнага выбарчага бюро, чаканні рэкорднай яўкі пацвярджаюцца. Ужо станам на 13:00 прагаласавалі 54,14%. У некаторых акругах яўка выбаршчыкаў ужо перавысіла 55%.

14:20 Міністр будаўніцтва і транспарту Янош Лазар заявіў, што выбары — гэта свята дэмакратыі і свабоды, якое тым больш каштоўнае, чым больш людзей галасуе. Таксама член урада заявіў, што лідар «Тісы» гатовы «пачаць грамадзянскую вайну ў Венгрыі».

«Паліцыя і Петер Мад'яр гатовыя ваяваць за Еўропу супраць Расіі. Больш за тое, яны звадзяць нас адзін з адным, яны хочуць пачаць грамадзянскую вайну ў Венгрыі сёння ўвечары або заўтра», — сказаў Лазар.

13:30 Станам на 11:00 свае галасы на парламенцкіх выбарах аддалі амаль 40 працэнтаў венграў. Гэты паказчык амаль у два разы перавышае яўку на выбарах 2022 года.

13:00 Мэр горада Боч ад партыі «Фідэс» Міхал Сэке-Тот перайшоў на бок апазіцыі ў дзень выбараў і прагаласаваў за Мад'яра. Палітык у сваім Facebook распавёў, што «прагаласаваў супраць расійскага ўплыву і на карысць еўрапейскіх каштоўнасцяў».

«Я ад усяго сэрца рэкамендую ўсім: сёння, у дзень парламенцкіх выбараў, скарыстайцеся сваім правам голасу! Я аддаю свой голас супраць расійскага ўплыву і за еўрапейскія каштоўнасці. Замест слабой працы ўрада і нагнятання панікі з-за вайны, якім спрабуюць гэта схаваць, я падтрымліваю супольнасць, якая хоча будаваць, якая дае бачанне будучыні і якая з'яўляецца надзеяй для нацыі», — заявіў мэр горада.

11:50 Паводле даных «Фідэс», была знойдзена аўдыязапіс, на падставе якой партыя «Тіса», магчыма, планавала купляць галасы ромаў. Кіруючая партыя заяўляе, што па гэтай справе будзе пададзеная скарга па падазрэнні ў злачынстве супраць парадку правядзення выбараў.

Згодна з заявай, на запісе кіраўнік апарату Ромулуш Русзін-Зенды Атціла Сцефан кажа пра тое, што яны будуць маскіравацца пад ахвяраванні для размеркавання «падтрымкі» патрэбуючым выбарцам-ромам.

11:30 Станам на 9 гадзін раніцы яўка выбаршчыкаў склала 16,89%. Гэта вялізны рэкорд, напрыклад, у 2022 годзе гэты паказчык складаў 10,31%.

Аналітык Election Geography Матыяш Бодзі заявіў, што канчатковая яўка на выбарах, як чакаецца, складзе ад 75 да 80 працэнтаў.

10:00 Прэм'ер-міністр Віктар Орбан аддаў свой голас на парламенцкіх выбарах у аднамандатнай выбарчай акрузе №4 Будапешта і таксама даў кароткую прэс-канферэнцыю. Венгерскі прэм'ер назваў гэты дзень «святам дэмакратыі» і падкрэсліў, што венгерская выбарчая сістэма — самая надзейная ў Еўропе.

Орбан паведаміў, што ў выпадку перамогі на выбарах першай справай падзякуе сваім прыхільнікам, бо ў апошнія месяцы была праведзеная велізарная праца. Ён адзначыў, што калі Петер Мад'яр атрымае больш галасоў, ён прыме гэта і павіншуе яго.

09:45 Лідар партыі «Тіса» прагаласаваў на выбарчым участку каля 8:30. Мад'яр заявіў, што чакаецца рэкордная яўка, і што, на яго думку, на некаторых выбарчых участках можа быць улічаны нават адзін або два галасы.

Старшыня партыі «Тіса» паведаміў, што на дадзены момант на сайце Tisza, прысвечаным фальсіфікацыям выбараў, атрымана каля 60 паведамленняў. Палітык заклікаў улады выконваць сваю працу ў адпаведнасці са сваёй прысягай і, калі дзе-небудзь будуць выяўлены выпадкі фальсіфікацыі выбараў, дзейнічаць строга паводле закона.

09:30 Міністр замежных спраў Венгрыі Петер Сіярто разам з жонкай ужо прагаласаваў. Пад фатаграфіяй ён напісаў відавочную рэч, што прагаласаваў за партыю «Фідэс».

09:25 У Гаазе (Нідэрланды) таксама ўтварылася чарга перад участкам. Станам на 6:00 раніцы там ужо было каля 150 чалавек, якія чакалі сваёй чаргі, каб прагаласаваць.

09:15 На выбарчых участках за мяжой венгры дэманструюць высокую актыўнасць. Напрыклад, у Штутгарце (Германія) выбарцам нават давялося стаяць у чарзе, каб аддаць свой голас.

09:00 згодна з данымі афіцыйнага партала Нацыянальнага выбарчага бюро, першыя гадзіны галасавання ў Венгрыі дэманструюць высокую грамадзянскую актыўнасць. За першыя дзве гадзіны пасля адкрыцця выбарчых участкаў яўка склала каля 4%. Такія лічбы супастаўныя з яўкай на рэкордных выбарах 2022 года.

08:00 Ранішнія даныя з Венгрыі паказваюць выразны рост мабілізацыі выбаршчыкаў. Яўка на 7:00 (8:00 па Мінску) раніцы была амаль у два разы вышэйшая, чым чатыры гады таму.

З'явіліся першыя даныя пра яўку на парламенцкіх выбарах у Венгрыі. Паводле Нацыянальнага выбарчага бюро (NVI), да 7:00 раніцы прагаласавалі 3,46% выбаршчыкаў (260 556 чалавек). Венгерскія СМІ паведамляюць, што ў некаторых месцах людзі выстройваліся ў чэргі яшчэ да адкрыцця выбарчых участкаў.

Для параўнання, на парламенцкіх выбарах 2022 года ў гэты ж час прагаласавалі 1,82% выбаршчыкаў, то бок 139 667 чалавек. Канчатковая яўка тады склала 70,21%.

Зараз самая высокая ранішняя яўка зафіксаваная ў камітатэ Пешт (3,97%), а самая нізкая — у камітатэ Боршод-Абауй-Зэмплен — 2,75%. У Будапешце яўка склала 3,45%.

07:00 А 6 раніцы па Будапешце па ўсёй Венгрыі адкрыліся выбарчыя ўчасткі. Выбаршчыкі галасуюць да 19:00 — за кандыдата па аднамандатнай акрузе (усяго такім чынам размеркаваюцца 106 месцаў з 199) і за партыю. Каб прайсці ў парламент, палітычныя партыі павінны пераадолець пяціпрацэнтны бар'ер.

Усяго ў выбарах бяруць удзел пяць партый. Галоўныя супернікі — «Фідэс» Віктара Орбана, які займае пасаду прэм'ер-міністра з 2010 года, і «Тіса» Петэра Мад'яра, створаная ў 2020 годзе (сам Мад'яр перайшоў з кіруючай партыі ў апазіцыю ў 2024 годзе). Акрамя іх, выбаршчыкі змогуць прагаласаваць за левую «Дэмакратычную кааліцыю», пародыйную Партыю двуххвостай сабакі і крайняправае «Наша Айчына» (Mi Hazánk). Толькі ў апошняй, паводле апытанняў, ёсць шанцы пераадолець пяціпрацэнтны бар'ер. Незалежныя сацыялагічныя апытанні прадказваюць упэўненую перамогу «Тісы», але блізкія да ўлады цэнтры мяркуюць, што партыя Орбана захавае парламенцкую большасць. Падлічыць галасы, згодна з венгерскімі законамі, павінны не пазней за суботу, 18 красавіка.

Як уладкаваная выбарчая сістэма Венгрыі

Выбарчая сістэма Венгрыі лічыцца адной з самых складаных у Еўропе. Яна змешаная, але з моцным перакосам у бок мажарытарнай складовай, што традыцыйна выгадна буйным партыям. 106 мандатаў размеркоўваюцца па аднамандатных акругах (мажарытарная сістэма).

Пераможца ў акрузе вызначаецца ў адзін тур: хто набраў найбольш галасоў, той і атрымлівае месца ў парламенце. 93 мандаты размеркоўваюцца па агульнанацыянальных партыйных спісах (прапарцыйная сістэма). Каб трапіць у парламент, партыі трэба пераадолець бар'ер у 5% (для кааліцый з дзвюх партый — 10%, з трох і больш — 15%).

Гэта ўнікальная венгерская асаблівасць. Галасы, якія не прынеслі мандата, сумуюцца і дадаюцца да выніку партыі па нацыянальным спісе за кандыдатаў, што прайгралі ў акругах.

Пераможца таксама атрымлівае бонус: лішнія галасы пераможцы (розніца паміж яго вынікам і вынікам другога месца + 1 голас) таксама ідуць у «скарбонку» яго партыі па агульнанацыянальным спісе. Гэта дапамагае лідару гонкі яшчэ больш адарвацца ад пераследнікаў.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]