Шанец на змены: з якімі настроямі Венгрыя ідзе на выбары

Што адбываецца ў Будапешце.

Сёння, 11 красавіка, апошні дзень перад галасаваннем на парламенцкіх выбарах у Венгрыі. Упершыню за многія гады апазіцыя мае рэальныя шанцы перамагчы і адхіліць ад улады прэм’ер-міністра Віктара Орбана разам з яго партыяй «Фідэс».

Пра гэта сведчаць сацыялагічныя апытанні. Напярэдадні галасавання партыі заклікаюць сваіх прыхільнікаў да максімальнай мабілізацыі. Пра настроі напярэдадні галасавання распавёў спецыяльны карэспандэнт тэлеканала FREEДОМ у Еўропе, Віталь Сізоў, які знаходзіцца ў Будапешце.

Ключавымі пытаннямі для венгерскіх выбаршчыкаў застаюцца ўнутраныя праблемы дзяржавы: падзенне ўзроўню даходаў і крызіс адносін з Еўрапейскім саюзам. Тактыка Віктара Орбана, якая заключаецца ў пошуку прычын усіх складанасцяў ва Украіне, захоўвае пэўную эфектыўнасць для мабілізацыі электаральнага ядра, аднак у маштабах усёй краіны яе ўплыў змяншаецца. Упершыню за 16 гадоў верагоднасць змены ўлады стала адчувальнай.

- У экспертных колах, сярод журналістаў і актывістаў адзначаюць прыкметы аслаблення ўплыву прэм’ер-міністра нават унутры ўладнай вертыкалі. Чыноўнікі, арыентуючыся на актуальную сацыялогію, ставяць пад сумнеў стабільнасць урада і ў выпадку палітычнага крызісу наўрад ці будуць безагаворачна падтрымліваць дзеючы кабінет, — расказаў наш карэспандэнт.

Будапешт традыцыйна застаецца цэнтрам апазіцыйных настрояў, таму асноўная кампанія Орбана была засяроджаная ў рэгіёнах. Тым не менш фінальны мітынг кіраўніка ўрада запланаваны менавіта ў сталіцы, імаверна, з мэтай прадэманстраваць наяўнасць падтрымкі ва ўсіх частках краіны. Нягледзячы на гэта, большасць жыхароў горада настроеныя да дзеючага курсу скептычна. Апытанні і настроі на вуліцах пацвярджаюць высокі запыт на змены.

- Я спадзяюся, што больш людзей возьме ўдзел у выбарах заўтра, і яны зробяць тое, што хочуць для сітуацыі ў Венгрыі. За апошнія 16 гадоў партыя «Фідэс» зрабіла нешта добрае і больш — не вельмі добрага, але мы паглядзім, што будзе заўтра, — адзначыў адзін з жыхароў Будапешта.

Пры гэтым рыторыка ўладаў знаходзіць водгук у часткі грамадзян, якія падзяляюць кансерватыўныя погляды.

- У нас няма праблем з Украінай. І ў нас няма праблем з Бруселем, але яны спрабуюць прымусіць нас працаваць разам з імі дзеля вайны. Гэта вайна ідзе паміж двума хрысціянскімі краінамі. Шмат людзей гіне ў гэтай вайне, і ўсе яны хрысціяне, у гэты час Еўропа прымае шмат людзей з арабскіх краін, мільёны, і гэта не добры сігнал, — кажа яшчэ адзін будапешчанін.

Тым не менш для большасці выбаршчыкаў прапагандысцкія тэзісы штаба Орбана аказваюцца малаэфектыўнымі. На гэты момант партыя «Фідэс» адстае ад лідара гонкі — апазіцыйнай партыі «Тіса» — на 10%. Такая розніца ўказвае на рэальную перспектыву атрымання апазіцыяй канстытуцыйнай большасці. Гэта дазволіла б не толькі змяняць фундаментальныя законы, але і правесці глыбокую чыстку ўладнай вертыкалі ад стаўленікаў цяперашняга прэм’ера.

- Аднак сітуацыя застаецца непрадказальнай з-за змешанай выбарчай сістэмы Венгрыі: выніковы рэзультат будзе залежаць не толькі ад партыйных спісаў, але і ад галасавання ў мажарытарных акругах. Мясцовыя эксперты падкрэсліваюць: у выпадку мінімальнай паразы Орбан захавае рычагі ўплыву на дзяржаўныя інстытуты, — распавядае Віталь Сізоў.

Для Украіны зыход гэтых выбараў мае прынцыповае значэнне. Апазіцыйны лідар Пэтер Мадзьяр не выяўляе яскравых праўкраінскіх сімпатый, аднак у ключавых пытаннях прытрымліваецца нейтралітэту. Судзячы па яго заявах, ён не мае намеру блакаваць фінансавую падтрымку або прадастаўленне ваеннай дапамогі Кіеву. У пытаннях узаемадзеяння з Бруселем пазіцыі Мадзяра таксама даюць падставы для надзеі на канструктыўны дыялог.

- Прыкметна, што еўрапейскія інстытуты стараюцца ігнараваць завочныя канфлікты з Орбанам, каб не падсілкоўваць ягоныя тэзісы пра «абарону Венгрыі ад замежнага ўмяшання». На фоне расійскай агрэсіі абвінавачанні кіруючай партыі ў адрас Кіева і Бруселя выглядаюць дэструктыўна. Ствараецца ўражанне, што асноўнай пагрозай для ўрада з’яўляецца не вайна ў Еўропе, а краіна, якая фактычна забяспечвае бяспеку ўсяго рэгіёна, уключаючы саму Венгрыю, — дадае карэспандэнт.

Заўтра ранняй раніцай у краіне адкрыецца каля 10 тысяч выбарчых участкаў. Папярэднія вынікі галасавання стануць вядомыя ўжо праз некалькі гадзін пасля іх закрыцця ўвечары.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]