Вучоныя атрымалі дзіўны сігнал з цэнтра Млечнага Шляху
4- 11.04.2026, 20:47
- 2,798
Спецыялісты спрабуюць знайсці яму тлумачэнне.
У цэнтры Млечнага Шляху астраномы выявілі незвычайнае гамма-выпрамяненне, найбольш энергічную форму святла. Адно з магчымых тлумачэнняў заключаецца ў тым, што часціцы цёмнай матэрыі сутыкаюцца і знішчаюць адна адну, пры гэтым вызваляючы энергію. Але такі ж сігнал не з’явіўся ў іншых месцах, дзе ён павінен быў бы з’явіцца.
Калі за гэтае выпрамяненне адказвае цёмная матэрыя, чаму ён не выяўляецца ў розных галактыках? Вучоныя лічаць, што цёмная матэрыя можа паводзіць сябе па-рознаму, а яе сігналы могуць залежаць ад лакальных умоў, праяўляючыся ў адных галактыках і застаючыся незаўважанымі ў іншых, піша «Фокус».
Цёмная матэрыя — гэта нябачнае рэчыва, якое, як лічыцца, сваёй гравітацыяй утрымлівае галактыкі разам. Яе можна выявіць толькі з дапамогай гравітацыйнага ўплыву на звычайную матэрыю альбо, як у дадзеным выпадку, з дапамогай гамма-выпрамянення, якое выдзяляецца, калі сутыкаюцца часціцы цёмнай матэрыі, лічаць вучоныя.
Карлікавыя галактыкі, якія вярцяцца вакол Млечнага Шляху, маюць, як лічыцца, вельмі шмат цёмнай матэрыі і адносна нізкі ўзровень фонавага выпрамянення. Гэта робіць іх ідэальнымі месцамі для пошуку чыстых сігналаў цёмнай матэрыі. Калі ўзаемадзеянні часціц цёмнай матэрыі ствараюць гамма-выпрамяненне ў адной буйной галактыцы, то аналагічныя сігналы варта чакаць і ў меншых галактыках. Але гэтыя сігналы не былі выяўлены.
Аўтары даследавання лічаць, што гэта можна патлумачыць тым, што мадэлі цёмнай матэрыі з’яўляюцца няпоўнымі. Новая мадэль цёмнай матэрыі прадугледжвае, што гэтае рэчыва можа складацца з часціцы, якая мае два цесна звязаныя станы — лягчэйшы і цяжэйшы. Каб з’явіўся сігнал, часцінкам у лягчэйшым стане неабходна мець дастаткова энергіі, каб перайсці ў цяжэйшы стан, перш чым яны змогуць узаемадзейнічаць і ствараць гамма-выпрамяненне.
У вялікіх галактыках, такіх як Млечны Шлях, часціцы цёмнай матэрыі рухаюцца хутчэй, што дае ім дастаткова кінетычнай энергіі для гэтага пераходу. Пасля гэтага ўзаемадзеянне паміж двума станамі можа ствараць гамма-выпрамяненне, якое выяўляюць тэлескопы.
У карлікавых галактыках часціцы рухаюцца значна павольней. Без дастатковай энергіі для дасягнення цяжэйшага стану гэтыя ўзаемадзеянні становяцца надзвычай рэдкімі, і фактычна сігнал знікае. Адны і тыя ж часціцы прысутнічаюць у абедзвюх асяроддзях, але лакальныя ўмовы розныя.
Адсутнасць сігналаў у карлікавых галактыках больш не супярэчыць ідэі, што за гамма-выпрамяненнем Млечнага Шляху можа стаяць цёмная матэрыя, кажуць вучоныя. Па меры паступлення новых даных, асабліва з карлікавых галактык, можна будзе лепш зразумець, чым можа і чым не можа быць цёмная матэрыя.