Сакрэтная нарада Пуціна

Чаго спужаліся ў Крэмлі?

Вораг імкліва страчвае запас эканамічнай устойлівасці. Вайна знясільвае расійскую эканоміку хутчэй, чым прагназавалі нават скептычна настроеныя эксперты. Прычына не ў «чорным лебедзі» і не ў раптоўнай катастрофе, а ў механіцы павольнага, але няўмольнага спаўзання ў крызіс. Гэта класічная спіраль, замкнёнае кола, з якога амаль немагчыма вырвацца без радыкальных рэформаў. А ніякіх прагрэсіўных рэформаў расійская ўлада па азначэнні прапанаваць не здольная.

Цяпер шмат кажуць пра тое, што рост коштаў на нафту, выкліканы вайной на Блізкім Усходзе, гуляе на руку расіянам. Сапраўды, гэта крыху палепшыць сітуацыю для Крэмля на кароткай дыстанцыі, але ніяк не зменіць агульнага кірунку руху расійскай эканомікі — у бездань. Ці адчувае пагрозу Крэмль? Безумоўна.

Нядаўна ў Крэмлі адбылася доўгая нарада Пуціна з ключавымі чыноўнікамі, адказнымі за эканоміку. Вынікі нарады ніяк не каментаваліся ні ў СМІ, ні наогул публічна, таму яе назвалі «сакрэтнай». Аднак вядома, што ключавая праблематыка, якую абмяркоўвалі, — крытычны стан Фонду нацыянальнага дабрабыту (ФНБ), за кошт якога кіраўніцтва РФ гадамі латала бюджэтныя дзіркі.

У 2026 годзе правярнуць гэты трук не ўдасца. А гэта значыць, што кіраўніцтва Расіі будзе вымушана альбо ўключыць друкарскі станок на поўную магутнасць і запусціць дрэнна кіраваны працэс дэвальвацыі рубля, альбо правесці секвестр бюджэту — урэзанне выдаткаў. Тэарэтычна магчыма аб’яднаць гэтыя два працэсы. На практыцы гэта будзе азначаць абясцэньванне рубля адносна іншых валют і адначасова скарачэнне сацыяльных выдаткаў, заробкаў бюджэтнікам, дзяржаўных заказаў і таму падобнае. Дадатковы інструмент — павелічэнне падатковага ціску. Гэта тыя працэсы, якія калісьці адбываліся на постсавецкай прасторы ў 90-х.

Логіка эканамічнай дэградацыі простая і бязлітасная. Каб хоць як-небудзь выконваць бюджэт, расійскі ўрад вымушаны павышаць падаткі і «закручваць гайкі». Гэта мы ўжо назіраем: з 1 студзеня 2026 года на балотах павысілі ПДВ з 20% да 22%, увялі новыя стаўкі падатку на даходы фізічных асоб, фактычна знішчаецца спрошчаная сістэма падаткаабкладання для малога бізнесу.

Фармальна ўсё гэта робіцца дзеля «стабільнасці», на практыцы — для фінансавання вайны і хранічнага дэфіцыту бюджэту. Наступствы прадказальныя: падатковы ціск разбурае бізнес, адпаведна, падатковая база звужаецца, паступленні ў бюджэт зноў падаюць. Рэжым будзе вымушаны зноў павышаць падаткі… Дарэчы, павелічэнне падаткаў таксама стымулюе інфляцыйныя працэсы. Гэта замкнёнае кола, якое з кожным абаротам будзе сціскацца ўсё мацней.

Сімптаматычна, што Расстат у гэтай сітуацыі вырашае змяніць метадыку падліку інфляцыі. Пасля рэкорднага скачка коштаў — самага высокага з 2022 года — статыстычнае ведамства абвяшчае пра «абнаўленне» спажывецкай карзіны. Калі лічбы пачынаюць палохаць — іх спрабуюць перамаляваць. Гэта таксама прыкмета сістэмнага крызісу.

Яшчэ адзін маркер эканамічнага надвор’я — даўгавы рынак. Паводле стану на цяпер каля 50 расійскіх кампаній перажываюць дэфолты або прымусовыя рэструктурызацыі фінансавых актываў. Гэта яшчэ не пік — самі расійскія эксперты прызнаюць, што ў 2026 годзе хваля дэфолтаў з высокай верагоднасцю павялічыцца яшчэ на 10–20%. Што рабіць?

У ўмовах санкцый знешнія крыніцы фінансавання сістэмна перакрытыя. Унутры краіны грошай усё менш і менш. Застаюцца два «класічныя» інструменты бездарнага кіравання, пра якія ўжо было сказана: друкарскі станок і новыя падаткі.

Бюджэтныя дысбалансы назапашваюцца як на федэральным, так і на рэгіянальным узроўнях. У шасцідзесяці рэгіёнах Расіі зафіксаваны дэфіцыт бюджэту. За гэтымі сухімі словамі — нявыплаты заробкаў, скарачэнне медыцыны, дэградацыя сацыяльнай сферы.

Эрнэст Хэмінгуэй пісаў: «Першая панацэя для кепска кіраванай краіны — валютная інфляцыя, другая — вайна…» На балотах проста цяпер выкарыстоўваюць абодва рэцэпты. На нашых вачах руйнуецца недаімперыя зла.

Насамрэч — гэта мы яе разбураем. Бо эканамічныя правалы праціўніка — гэта зваротны бок таго, што адбываецца на фронце. Далейшы сюжэт прадказальны: вайна і эканамічны крызіс былі прадвеснікамі гібелі амаль усіх імперый. Яны абрынуліся — абрынецца і гэтая.

Так, «крот гісторыі рые павольна». Але ён не спыняецца. А мы, як можам, паскараем гэты працэс. Слава Украіне!

Юрый Федарэнка, «Фэйсбук»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]