Сцэнар захопу астравоў

Пра ход вайны супраць Ірана.

Ітак, адпраўная кропка на сённяшні дзень палягае ў дапушчэнні, што ЗША могуць акупаваць тры спрэчныя астравы ў Персідскім заліве і перадаць іх ААЭ ў абмен на ваенную базу

А таксама правесці дэсантную аперацыю на востраве Харг, дзе сканцэнтраваныя асноўныя іранскія запасы нафты і знаходзіцца глыбакаводны порт.

Вакол гэтага выбудоўваюцца дзве несумяшчальныя логікі. Першая — логіка прымусу: ЗША не маюць патрэбы ў згодзе Ірана. Вайна скончыцца, калі наступальны патэнцыял рэжыму дасягне нуля — праз ваенны ціск, унутраны калапс і нейтралізацыю фінансавання КВІР. Захоп астравоў створыць новую рэальнасць, якую Іран будзе вымушаны прыняць.

Затое другая — логіка знясілення — прадугледжвае, што ісламскі рэжым успрымае гэты канфлікт як гістарычную магчымасць навязаць выгаднае для сябе спыненне агню: захаваць ядзерныя дасягненні, ракетныя запасы і сетку праксі, жорстка абмежаваўшы амерыканскую свабоду дзеянняў у рэгіёне на будучыню. Замест капітуляцыі — стратэгыя знясілення.

Ёсць яшчэ адна «невялікая» праблема са сцэнарам захопу астравоў: вайна пасля гэтага не скончыцца. Іранскае кіраўніцтва не прыме такога выніку і не пагодзіцца на мір, пакуль пад пытаннем тэрытарыяльная цэласнасць краіны. Ад Харга да трох спрэчных астравоў — Тэгеран будзе рэагаваць жорстка на любы падобны крок.

У цэлым бачым, што паміж тактычным поспехам, які дэманструе кааліцыя, і стратэгічным вынікам адсутнічае масток — вайна не скончыцца незалежна ад таго, колькі астравоў будзе захоплена і колькі цэляў знішчана.

У адрозненне ад тактычнага поспеху, які вымяраецца колькасна і адносна хутка (колькі цэляў знішчана, наколькі дэградавала баяздольнасць праціўніка, які працэнт ракет перахоплены), стратэгічны вынік вымяраецца якасна і праяўляецца толькі з часам: ці змяніліся паводзіны праціўніка, ці дасягнутая палітычная мэта, якая і была прычынай ужывання сілы, ці стабільнае новае становішча пасля завяршэння актыўнай фазы.

У выпадку з Іранам стратэгічны вынік азначаў бы адно з двух: альбо змену рэжыму і прыход да ўлады ўрада, які адмовіцца ад ядзерных амбіцый і рэгіянальнай агрэсіі, альбо пераканаўчую капітуляцыю цяперашняга рэжыму і падпісанне пагаднення, якое гэта гарантуе.

Ніводнага з гэтых вынікаў пакуль не відаць нават на гарызонце.

З усіх іранскіх апазіцыянераў, на мой погляд, сістэмную працу цяпер вядзе толькі Рэза Пехлеві. У адрозненне ад іншых, у яго няма выбару. Ягоная матывацыя экзістэнцыйная, а не кар’ерная. Ён не можа «не займацца палітыкай» і жыць нармальным жыццём. Гэта і цяжар, і рэсурс: чалавек, які ўсё сваё свядомае жыццё рыхтаваўся да аднаго моманту, мае асаблівы тып канцэнтрацыі, якога няма ў тых, хто прыйшоў у апазіцыю па кар’ерных або ідэалагічных матывах.

Ён мае палітычнае чуццё. Прызначэнне Шырын Эбадзі кіраўніцай «Камітэта па распрацоўцы рэгламенту пераходнага правасуддзя» — гэта не выпадковасць. Гэта разуменне, што ўзначальваць такі орган павінен чалавек, якому давяраюць тыя, хто не давярае самому Пехлеві. Гэта нетрывіяльнае рашэнне для асобы з манархічным мінулым. Таксама фармат «пераходнай фігуры, што не прэтэндуе на пасаду» — гэта разумнае пазіцыянаванне, якое здымае найбольш вострыя пярэчанні і дае рэспубліканцам магчымасць супрацоўнічаць з ім, не змяняючы ўласных прынцыпаў.

Ён або ягоныя дарадцы, відавочна, засвоілі ўрок 1979 года: калі апазіцыя прыходзіць да ўлады без інклюзіўнага працэсу — яна альбо сама становіцца аўтарытарнай, альбо расколваецца і прайгрывае тым, хто лепш арганізаваны.

Праблема ў тым, што найлепш арганізаванай сілай у сённяшнім Іране (пасля КВІР) з’яўляюцца… зноў рэлігійныя сеткі. Не манархісты з дыяспары. І гэта тое структурнае падабенства з 1979 годам, якое аналітыкі заўважаюць, але рэдка агучваюць угалос.

Ігар Семіволос, «Фэйсбук»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]