«Для Лукашэнкі сітуацыя куды больш больш рызыкоўная»
3- 15.03.2026, 17:51
- 10,958
Расследаванне Гаагскага суда ўскладніць жыццё дыктатару.
Рашэнне Міжнароднага крымінальнага суда (МКС) пачаць расследаванне ў дачыненні да рэжыму Лукашэнкі ўзмацняе міжнародны ціск на беларускія ўлады. Пра гэта піша ў сваёй аўтарскай калонцы на сайце «Радыё Свабода» палітычны аглядальнік Валерый Карбалевіч.
Мінск дапамог МКС прыняць рашэнне
Міжнароднае правасуддзе займае шмат часу. Мінула паўтара года з таго часу, як Літва падала пазоў у Міжнародны крымінальны суд (МКС) у Гаазе. Літоўскія ўлады запатрабавалі расследавання меркаваных злачынстваў супраць чалавечнасці, учыненых у Рэспубліцы Беларусь. Беларусь не з’яўляецца ўдзельніцай Міжнароднага крымінальнага суда, але Літва, дзяржава-ўдзельніца МКС, заявіла, што некаторыя з меркаваных злачынстваў былі здзейснены на яе тэрыторыі.
Невядома, чым бы скончылася гэтая гісторыя, але за апошнія паўтара года з’явілася шмат новых фактаў і аргументаў аб датычнасці беларускіх уладаў да парушэнняў правоў чалавека. І, бадай, галоўным фактарам, які пераканаў МКС пачаць расследаванне ў справе супраць рэжыму Аляксандра Лукашэнкі, з’яўляецца гвалтоўная высылка палітзняволеных — грамадзян Беларусі — за мяжу.
У дакуменце Офіса пракурора Міжнароднага крымінальнага суда акцэнт зроблены менавіта на «прымусовых дзеяннях, якія прывялі да дэпартацыі». Больш за тое, гэты працэс паскараецца. З кожным новым візітам спецыяльнага прадстаўніка ЗША Джона Коўла у Мінск расце колькасць палітзняволеных, вывезеных з Беларусі. Такім чынам, беларускія ўлады даюць МКС добрую падсілкоўку.
МКС узмацняе таксічнасць рэжыму Лукашэнкі
Якіх палітычных наступстваў варта чакаць ад рашэння МКС пачаць расследаванне ў справе супраць рэжыму Лукашэнкі? Даволі верагодна, што, калі працэс будзе распачаты, яго вынікам стане ордэр на арышт беларускіх чыноўнікаў, вінаватых у парушэннях. Гэта можа датычыць і самога Лукашэнкі. Нагадаю, такі ордэр быў выдадзены ў дачыненні да Уладзіміра Пуціна.
Вядома, сітуацыя непрыемная для Лукашэнкі. Бо гэта ўзмацняе яго міжнародную таксічнасць. І пры тым у той момант, калі, здавалася б, з’явілася святло ў канцы тунэлю, і ягоныя шанцы на выхад з міжнароднай ізаляцыі павялічыліся.
Перамовы з Злучанымі Штатамі, перспектывы «вялікай здзелкі» з Вашынгтонам улівалі надзею на змяненне статусу Лукашэнкі, на яго прызнанне Захадам як лідара Беларусі. А ўступленне ў Раду міру, створаную Дональдам Трампам, адкрывала новыя магчымасці для рэалізацыі грандыёзных планаў па пацяпленні адносін з заходнімі краінамі.
16 лютага Лукашэнка заявіў пра свае намеры:
«Мы абавязкова будзем удзельнічаць у гэтай Радзе на прэзідэнцкім узроўні, мы абавязкова будзем удзельнічаць. Магчыма, не ў Вашынгтоне. Недзе ў Еўропе або на Блізкім Усходзе, можа, у Ізраілі, бліжэй сюды, у Турцыі, будуць праводзіцца далейшыя пасяджэнні гэтай Рады. Мы будзем у ёй удзельнічаць».
Цяпер гэтае рашэнне МКС рэзка змяншае шанцы на нармалізацыю адносін з дэмакратычнымі дзяржавамі. Падаць руку чалавеку, які ўжо заўтра можа быць афіцыйна абвешчаны ў вышуку за злачынствы супраць чалавечнасці, становіцца ўсё складаней.
Але справа не толькі ў Захадзе. Для краін Поўдня гэтае рашэнне таксама можа стаць пэўным абмежавальнікам кантактаў з Лукашэнкам і іншымі прадстаўнікамі яго рэжыму. Некаторыя лідары гэтага рэгіёна могуць палічыць, што на ўсялякі выпадак лепш не рызыкаваць сваёй рэпутацыяй.
Дарэчы, пасля з’яўлення ордэра МКС на яго арышт Пуцін абмежаваў свае замежныя візіты і адмовіўся ад шэрагу паездак у іншыя краіны. Хаця, здавалася б, хто адважыцца арыштаваць прэзідэнта ядзернай дзяржавы? І ўсё ж…
Для Лукашэнкі, чый міжнародны статус не параўнальны з становішчам расійскага лідара, сітуацыя больш рызыкоўная. Асабліва з улікам таго факту, што ён вельмі асцярожны ў пытаннях бяспекі і давярае нямногім людзям.
Як расследаванне Гаагскага суда ўскладніць жыццё Лукашэнку
Рашэнне Міжнароднага крымінальнага суда (МКС) пачаць расследаванне ў дачыненні да рэжыму Лукашэнкі ўзмацняе міжнародны ціск на беларускія ўлады. З іншага боку, дэвальвацыя міжнародных інстытутаў і міжнароднага права можа паменшыць негатыўныя палітычныя наступствы для дыктатуры Лукашэнкі. Пра гэта піша ў сваёй аўтарскай калонцы на сайце Радыё Свабода палітычны аглядальнік Валерый Карбалевіч (пераклад UDF).
Мінск дапамог МКС прыняць рашэнне
Міжнароднае правасуддзе займае шмат часу. Мінула паўтара года з таго часу, як Літва падала пазоў у Міжнародны крымінальны суд (МКС) у Гаазе. Літоўскія ўлады запатрабавалі расследавання меркаваных злачынстваў супраць чалавечнасці, учыненых у Рэспубліцы Беларусь. Беларусь не з’яўляецца ўдзельніцай Міжнароднага крымінальнага суда, але Літва, дзяржава-ўдзельніца МКС, заявіла, што некаторыя з меркаваных злачынстваў былі здзейснены на яе тэрыторыі.
Невядома, чым бы скончылася гэтая гісторыя, але за апошнія паўтара года з’явілася шмат новых фактаў і аргументаў аб датычнасці беларускіх уладаў да парушэнняў правоў чалавека. І, бадай, галоўным фактарам, які пераканаў МКС пачаць расследаванне ў справе супраць рэжыму Аляксандра Лукашэнкі, з’яўляецца гвалтоўная высылка палітзняволеных — грамадзян Беларусі — за мяжу.
У дакуменце Офіса пракурора Міжнароднага крымінальнага суда акцэнт зроблены менавіта на «прымусовых дзеяннях, якія прывялі да дэпартацыі». Больш за тое, гэты працэс паскараецца. З кожным новым візітам спецыяльнага прадстаўніка ЗША Джона Коўла ў Мінск расце колькасць палітзняволеных, вывезеных з Беларусі. Такім чынам, беларускія ўлады даюць МКС добрую падсілкоўку.
МКС узмацняе таксічнасць рэжыму Лукашэнкі
Якіх палітычных наступстваў варта чакаць ад рашэння МКС пачаць расследаванне ў справе супраць рэжыму Лукашэнкі? Даволі верагодна, што, калі працэс будзе распачаты, яго вынікам стане ордэр на арышт беларускіх чыноўнікаў, вінаватых у парушэннях. Гэта можа датычыць і самога Лукашэнкі. Нагадаю, такі ордэр быў выдадзены ў дачыненні да Уладзіміра Пуціна.
Вядома, сітуацыя непрыемная для Лукашэнкі. Бо гэта ўзмацняе яго міжнародную таксічнасць. І пры тым у той момант, калі, здавалася б, з’явілася святло ў канцы тунэлю, і ягоныя шанцы на выхад з міжнароднай ізаляцыі павялічыліся.
Перамовы з Злучанымі Штатамі, перспектывы «вялікай здзелкі» з Вашынгтонам улівалі надзею на змяненне статусу Лукашэнкі, на яго прызнанне Захадам як лідара Беларусі. А ўступленне ў Раду міру, створаную Дональдам Трампам, адкрывала новыя магчымасці для рэалізацыі грандыёзных планаў па пацяпленні адносін з заходнімі краінамі.
16 лютага Лукашэнка заявіў пра свае намеры:
«Мы абавязкова будзем удзельнічаць у гэтай Радзе на прэзідэнцкім узроўні, мы абавязкова будзем удзельнічаць. Магчыма, не ў Вашынгтоне. Недзе ў Еўропе або на Блізкім Усходзе, можа, у Ізраілі, бліжэй сюды, у Турцыі, будуць праводзіцца далейшыя пасяджэнні гэтай Рады. Мы будзем у ёй удзельнічаць».
Цяпер гэтае рашэнне МКС рэзка змяншае шанцы на нармалізацыю адносін з дэмакратычнымі дзяржавамі. Падаць руку чалавеку, які ўжо заўтра можа быць афіцыйна абвешчаны ў вышуку за злачынствы супраць чалавечнасці, становіцца ўсё складаней.
Але справа не толькі ў Захадзе. Для краін Поўдня гэтае рашэнне таксама можа стаць пэўным абмежавальнікам кантактаў з Лукашэнкам і іншымі прадстаўнікамі яго рэжыму. Некаторыя лідары гэтага рэгіёна могуць палічыць, што на ўсялякі выпадак лепш не рызыкаваць сваёй рэпутацыяй.
Дарэчы, пасля з’яўлення ордэра МКС на яго арышт Пуцін абмежаваў свае замежныя візіты і адмовіўся ад шэрагу паездак у іншыя краіны. Хаця, здавалася б, хто адважыцца арыштаваць прэзідэнта ядзернай дзяржавы? І ўсё ж…
Для Лукашэнкі, чый міжнародны статус не параўнальны з становішчам расійскага лідара, сітуацыя больш рызыкоўная. Асабліва з улікам таго факту, што ён вельмі асцярожны ў пытаннях бяспекі і давярае нямногім людзям.