Пара пазбавіцца ад ілюзій
3- Віталь Портнікаў
- 10.03.2026, 17:08
- 13,070
Новыя войны пачаліся.
Вайна з Іранам прадэманстравала ісціну, якую звычайна ўсведамляюць ужо пасля пачатку баявых дзеянняў: вайна — гэта заўсёды практыка, а не тэорыя. Злучаныя Штаты распрацавалі план паветранага ўдару і знішчэння ваеннага патэнцыялу Ісламскай Рэспублікі, аднак у першыя дні вайны выдаткавалі мільёны долараў на барацьбу з іранскімі «шахедамі» — тымі самымі беспілотнікамі, з якімі ўкраінцы сутыкнуліся ў першыя месяцы вайны Расіі супраць Украіны і якія працягваюць тэрарызаваць краіну ўжо пяты год.
І, дарэчы, тады, у 2022 годзе, я пісаў, што іранцы пастаўляюць беспілотнікі расіянам не проста так і нават не толькі дзеля грошай. Украіна стала для Ірана сапраўдным палігонам для адпрацоўкі будучых войнаў на Блізкім Усходзе. Іранцы дапамагалі свайму саюзніку ў Крамлі — і адначасова вучыліся самі.
І вось гэтыя новыя войны пачаліся — і высветлілася, што праціўнікі Ірана да іх не падрыхтаваліся і трапілі не толькі ў пастку бяспекі, але і ў фінансавую пастку. Сам зварот да Украіны з просьбай дапамагчы ў барацьбе з іранскімі беспілотнікамі — добрае сведчанне гэтага.
Чатыры гады расійска-украінскай вайны — важны досвед для абедзвюх армій. Можна сказаць, што сёння сучасная вайна адпрацоўваецца і ў Маскве, і ў Кіеве. Толькі Расія грае за іншую каманду. Яна дапамагае Ірану і Паўночнай Карэі, праводзіць сумесныя ваенныя вучэнні з Кітаем і зацікаўленая ў дэстабілізацыі Еўропы. Расіяне будуць дапамагаць іранцам наносіць удары па амерыканскіх цэлях, а не тлумачыць амерыканскім вайскоўцам, як абараніцца ад варожых атак.
Таму ў цывілізаванага свету сёння ёсць толькі досвед украінскай арміі — і гэта бясцэнны досвед. Бо ўкраінская армія за гэтыя чатыры гады не проста вывучала сучасную вайну і фактычна фармавала яе. Яна яшчэ і набывала вопыт супрацьстаяння меншай арміі больш моцнаму праціўніку — а значыць, менавіта ўкраінцы могуць лепш зразумець тактыку дзеянняў Ірана. І менавіта ўкраінцы могуць патлумачыць, як абараняцца ад Ірана і як прымусіць ягоны рэжым адмовіцца ад агрэсіўных дзеянняў у дачыненні да суседзяў — дзеянняў, якія ўжо цяпер дэстабілізуюць сусветную эканоміку і могуць хутка прывесці да непрадказальнага калапсу.
Так, вайна ЗША і Ізраіля супраць Ірана можа стварыць мноства рызык для Украіны. Гэта і рост цэн на нафту, які можа даць Путіну магчымасць папоўніць расійскі бюджэт новымі нафтадоларамі. І магчымы дэфіцыт супрацьракет — калі збіваць дроны ракетамі комплексу Patriot, гэты дэфіцыт можа стаць адчувальным ужо ў бліжэйшыя тыдні. І не варта забываць, колькі краін цяпер будуць «палюваць» за такімі ракетамі.
Але разам з гэтым становіцца відавочнай неабходнасць сумесных дзеянняў дзеля супрацьстаяння аўтарытарным рэжымам. Можна, вядома, не заўважаць сапраўдных намераў Расіі — але гэта ўсё адно што не заўважаць слана ў пакоі. Рана ці позна адміністрацыі прэзідэнта Трампа давядзецца пагадзіцца з простай высновай: без украінскага досведу немагчыма забяспечыць бяспеку амерыканскіх ваенных аб'ектаў на Блізкім Усходзе (і не толькі) і ўвогуле зразумець логіку сучаснай вайны.
А гэта азначае неабходнасць дапамагчы Украіне адбіцца ад расійскай агрэсіі, а не жывіць небяспечныя ілюзіі пра магчымасць дамовіцца з Пуціным.
Віталь Портнікаў, «Фэйсбук»