Навукоўцы: Людзі, што жывуць у гарах, радзей маюць высокі ўзровень цукру
6- 28.02.2026, 13:33
- 2,552
Адкрыццё пракладзе шлях да новых метадаў лячэння дыябету.
Новае даследаванне паказала, што жыццё на значнай вышыні можа прымусіць чырвоныя крывяныя клеткі дзейнічаць як «губкі для глюкозы», дапамагаючы кантраляваць узровень цукру ў крыві.
Навукоўцы выказалі надзею, што гэта адкрыццё пракладзе шлях да новых метадаў лячэння дыябету, і ўжо стварылі прэпарат, які ўзнаўляе гэты эфект у мышэй, піша Science Focus.
Навукоўцы ўжо даўно заўважылі, што ўзровень захворвання на дыябет ніжэй сярод людзей, якія пражываюць у высокагорных раёнах, дзе паніжаны ўзровень кіслароду. У ЗША людзі, што жывуць на вышыні 1500 метраў над узроўнем мора, маюць на 12% ніжэй рызыку дыябету, чым тыя, хто пражывае на вышыні ніжэй за 500 метраў.
Дакладная прычына такой сувязі доўгі час заставалася загадкай. Аднак новае даследаванне, апублікаванае ў часопісе Cell Metabolism, праліло святло на гэтае пытанне: усё дзякуючы эрытрацытам, колькасць якіх у арганізме павялічваецца ва ўмовах нізкага ўзроўню кіслароду.
Даследчыкі праверылі сваю гіпотэзу на мышах, памясціўшы іх у асяроддзе з паніжаным утрыманнем кіслароду, каб знізіць узровень насычэння крыві кіслародам – стан, вядомы як гіпаксія. Затым яны адсочвалі, куды знікае глюкоза з крыві, і выявілі, што яе актыўна паглынаюць эрытрацыты, пазбаўленыя дастатковай колькасці кіслароду. Пасля гэтага чырвоныя крывяныя клеткі ператваралі глюкозу ў малекулу, якая палягчае перадачу кіслароду тканкам.
«Гэта забяспечвае эфектыўнае вызваленне нават таго невялікага аб’ёму кіслароду, які пераносяць эрытрацыты, дапамагаючы арганізму выжываць ва ўмовах гіпаксіі», – патлумачыла доктар Ёланда Марці-Матеос з Інстытута Гладстона, якая ўзначаліла даследаванне.
Па яе словах, «эрытрацыты, што фармуюцца ва ўмовах гіпаксіі, асаблівыя, бо маюць больш транспарцёраў глюкозы, чым звычайныя крывяныя клеткі».
Каманда навукоўцаў спадзяецца, што гэта адкрыццё стане «пацвярджэннем канцэпцыі» для стварэння новых метадаў лячэння дыябету.
«Мы з энтузіязмам ставімся да невялікай малекулы, распрацаванай нашай лабараторыяй, – HypoxyStat, якая імітуе ўздзеянне нізкага ўзроўню кіслароду без фактычнага змяншэння яго колькасці ў паветры, якім удыхаюць», – адзначыла старэйшая аўтарка даследавання доктар Іша Джайн, таксама з Інстытута Гладстона.
Пасля ўвядзення прэпарата мышам ён цалкам нармалізаваў павышаны ўзровень цукру ў крыві і апынуўся значна больш эфектыўным, чым існыя лекі.
«Наперадзе яшчэ шмат працы, перш чым гэта дойдзе да пацыентаў, але біялагічныя механізмы сапраўды абнадзейлівыя», – падсумавала Джайн.