«Ціск рэспубліканцаў на Трампа будзе ўзрастаць»

Украінскі дыпламат падвёў вынікі выбараў у Кангрэс ЗША.

На прамежкавых выбарах у ЗША дэмакраты атрымалі пераканаўчую перамогу і вярнулі кантроль над абедзвюма палатамі Кангрэса. Новы расклад сіл у Вашынгтоне можа істотна абмежаваць свабоду дзеянняў прэзідэнта Дональда Трампа, у тым ліку ў знешняй палітыцы.

Як перамога дэмакратаў зменіць палітычны курс ЗША? Пра гэта сайт Charter97.org пагаварыў з дырэктарам Цэнтра даследаванняў нацыянальнай устойлівасці ў Кіеве, былым дарадцам пасольства Украіны ў Канадзе і Кеніі Алегам Белаколасам:

— Тут я б пачаў, мабыць, з таго настрою, які быў два гады таму. Шматлікія эксперты, перадусім замежныя, у тым ліку еўрапейскія, а таксама ў нас ва Украіне казалі пра тое, што сістэма стрымак і проціваг дае збой. Узнікла сітуацыя, калі рэспубліканцы, а фактычна ледзь не адзін Трамп, кантралявалі ў Амерыцы практычна ўсё. Гэтыя выбары паказалі, што хаваць амерыканскую палітычную сістэму яшчэ перадчасна. Сістэма, як мы бачым, працягвае працаваць, нягледзячы на шматлікія цяжкасці.

Амерыканская дэмакратыя даказала сваю жыццяздольнасць і гатоўнасць працаваць далей. Наколькі я бачыў паводле паведамленняў СМІ, Трамп прызнаў вынікі выбараў і выказаў гатоўнасць супрацоўнічаць з Кангрэсам.

— Наколькі перамога дэмакратаў абмяжуе свабоду дзеянняў Трампа?

— Тут нам перадусім трэба ўспомніць пра так званую дызельную здзелку Трампа. Яна выклікала ў Злучаных Штатах магутную хвалю крытыкі з боку дэмакратаў і многіх рэспубліканцаў праз дамоўленасці з Пуціным. Яны казалі, што падобныя здзелкі наносяць шкоду ЗША і іх іміджу.

Нават тыя рэспубліканцы, якіх нельга назваць прыхільнікамі Украіны, не паверылі ў заявы Трампа аб тым, што менавіта Украіна вінаватая ў росце коштаў на дызельнае паліва. Яны паставіліся да гэтага, мякка кажучы, скептычна. Прэзідэнт Злучаных Штатаў не працуе ў вакууме. Ён дзейнічае ў межах палітычнай сістэмы і не можа не прыслухоўвацца да настрояў у грамадстве. Гэта адзін момант.

Другі момант палягае ў тым, што знешняй палітыкай кіруе перадусім прэзідэнт ЗША. Паводле амерыканскай традыцыі моцны прэзідэнт часам можа не звяртаць увагі на Кангрэс. Але калі Кангрэс дзейнічае актыўна і напорыста, ён таксама можа браць важкі ўдзел у знешняй палітыцы. Успомнім хаця б В'етнамскую вайну. На пачатковым этапе ўсё кіраванне ішло з Белага дома. Але калі вайна пачала зацягвацца, а матэрыяльныя і чалавечыя страты раслі, Кангрэс усё мацней ціснуў на прэзідэнта, патрабуючы яе спыніць.

Таму даваць дакладныя прагнозы пакуль перадчасна. Трэба дачакацца фармавання новага складу Кангрэса, прывядзення кангрэсменаў да прысягі і завяршэння ўсіх працэдурных момантаў. Тады мы ўбачым пазіцыі кіраўнікоў уплывовых камітэтаў і зразумеем, якім будзе ўплыў новага раскладу сіл на Украіну. Што да Ірана, то Кангрэс адназначна будзе супрацьдзейнічаць працягненню гэтай, як мне здаецца, надзвычай няўдалай вайны. Першая фаза, калі Ізраіль і Злучаныя Штаты нанеслі ўдары па меркаваных ядзерных аб'ектах, выглядала даволі пазітыўна для адміністрацыі Трампа і Тэль-Авіва.

Далей пачаліся незразумелыя дзеянні: то перамовы, то адмаўленне ад іх, абвінавачванні на адрас еўрапейцаў, справядлівыя і несправядлівыя. На нейкім этапе ўзнікла, як казаў адзін вядомы дзеяч, «галаўакружэнне ад поспехаў». Цяпер ніхто не ведае, што рабіць з такім развіццём падзей. Я б сказаў, што гэта ўжо не развіццё, а нейкі тупік, і ў Тэгеране гэта выдатна разумеюць.

Што да вайны Расіі супраць Украіны, то аптымізму ў Маскве наконт вынікаў выбараў чакаць не варта. У Крамлі разумеюць, што Трамп цяпер будзе знаходзіцца пад ціскам. Верагодна, пачнуцца расследаванні абставінаў дызельнай здзелкі і іншых эпізодаў, у якіх у ЗША ўжо бачаць прыкметы карупцыі. Могуць выходзіць на свет многія факты, пра якія мы сёння яшчэ не ведаем.

У Крамлі таксама разумеюць, што пазіцыі Трампа аслаблены як ва ўнутранай, так і ў знешняй палітыцы. Ёсць эксперты, якія лічаць, што ўнутраны ціск у Злучаных Штатах Трамп паспрабуе кампенсаваць нейкімі вельмі рэзкімі крокамі ў знешняй палітыцы. Я не зусім з імі згодны, але гэты погляд таксама трэба ўлічваць. Я б асцярогся даваць такія прагнозы. Стрымлівальным фактарам стануць і самі рэспубліканцы, якія таксама знаходзяцца пад ціскам СМІ і грамадства. Мне здаецца, Трамп будзе вымушаны надаваць больш увагі адносінам з Кангрэсам. Проста ігнараваць яго ён ужо не зможа.

— Ці зменіцца палітыка Вашынгтона ў дачыненні да Украіны? Ці будуць адноўлены ваенная дапамога і пастаўкі зброі?

— Украінская тэма гучала напярэдадні выбараў. Успомнім гісторыю з прымусовым запаволеннем працы Starlink. Я думаю, што проста так гэтая тэма з прэсы не сыдзе. Прадугледжваецца спецыяльнае расследаванне, якое павінна ўстанавіць, з якой прычыны гэта было зроблена і да якіх наступстваў прывяло.

З іншага боку, нядаўна мы атрымалі палітычную згоду на пастаўку партыі ракет СПА. Праблема ў тым, што Злучаныя Штаты цяпер не маюць на складах неабходнай колькасці такіх ракет. Іх яшчэ трэба вырабіць, таму называюцца розныя тэрміны. Я думаю, што прадастаўленне разведдадзеных, хутчэй за ўсё, будзе працягнута. Усе рашэнні, якія тычацца Украіны, апынуцца пад пільнай увагай Кангрэса. Украіна сёння з'яўляецца фактарам як знешняй, так і ўнутранай палітыкі ЗША.

Гісторыя са Starlink, мне здаецца, стала другой сур'ёзнай памылкай адміністрацыі пасля дызельнай здзелкі, або «дызельнай дыпламатыі», як яе ўжо называюць нават у Амерыцы. Калі высветліцца, што запаволенне працы Starlink сапраўды адбылося і адпаведныя сігналы ішлі з Белага дома, для адміністрацыі Трампа настануць няпростыя часы.

— Ці зможа Трамп і далей праводзіць палітыку збліжэння з Пуціным? Наколькі новы Кангрэс абмяжуе магчымасці Белага дома на расійскім напрамку?

— Я думаю, што адміністрацыя Трампа будзе спрабаваць патлумачыць кантакты з Крэмлём як частку намаганняў па прасоўванні пэўнага мірнага працэсу. Але мы пакуль не ведаем, якім будзе гэты працэс і што ён будзе прадугледжваць. Усё ўпіраецца ў вядомую тэму гарантый бяспекі, пра якую мы ўжо неаднаразова гаварылі. Гэтая тэма то ўсплывае, то зноў сыходзіць кудысьці на дно. Без гарантый бяспекі сур'ёзна гаварыць пра мірны працэс не даводзіцца.

Сённяшняя Расія на чале з Пуціным з'яўляецца адназначна таксічным партнёрам. Менавіта так яе ўспрымаюць сёння і дэмакраты, і рэспубліканцы, нават тыя, хто раней выступаў за абмежаванне або скарачэнне дапамогі Украіне. Яны разумеюць, што кантакты з Крэмлём негатыўна адбіваюцца на інтарэсах ЗША і іх іміджы ў свеце.

Ёсць яшчэ адзін фактар. З кожным днём усё мацней будзе адчувацца набліжэнне наступных прэзідэнцкіх выбараў. Ціск рэспубліканскага істэблішменту на адміністрацыю Трампа таксама будзе ўзрастаць па ўсіх напрамках. Таму наўрад ці варта чакаць новых здзелак з Крэмлём. Магчымасці адміністрацыі Трампа для манеўру на расійскім напрамку будуць істотна абмежаваныя.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]