22 лiстапада 2026, Нядзеля, 21:41
Падтрымайце
сайт
Сім сім,
Хартыя 97!
Рубрыкі

Стакілаграмовыя сомы-гіганты сталі сустракацца ў Беларусі ўсё часцей

11
Стакілаграмовыя сомы-гіганты сталі сустракацца ў Беларусі ўсё часцей
Фота: minsknews.by

Названыя прычыны.

Пакуль у Беларусі абмяркоўваюць сітуацыю з мядзведзямі, якіх у беларускіх лясах развялося шмат, у цені застаецца іншая, не менш уражальная анамалія. У глыбінях рэк і азёр бясшумна блукаюць гіганцкія сомы вагой 50–70 кг, а іх даўжыня перавышае чалавечы рост. Што крыецца за такімі рэкордамі? Выпадковасць, вынік жорсткіх экалагічных мер ці наступствы тэхнічнай рэвалюцыі ў арсенале сучасных рыбаловаў, высвятляў карэспандэнт агенцтва «Мінск-Навіны».

Пяць гадзін барацьбы

Тыя, хто лічыць аповеды пра стакілаграмовых насельнікаў беларускіх віроў байкамі, адсталі ад рэчаіснасці. Яскравы выпадак адбыўся напрыканцы жніўня на Прыпяці паблізу Жыткавіцкага раёна. Напарнікі выйшлі на ваду на світанні, разлічваючы на звыклага судака. Аднак каля 14:00 на звычайны воблер адрэагаваў сапраўдны гаспадар ракі. Вынік знясільваючага выважвання — сом вагой 75 кг. Каб падняць гэтае жывое бервяно на борт лодкі для фіксацыі рэкорду, мужчыны аб’ядналі высілкі.

Падобны сцэнар у дваццатых чыслах кастрычніка паўтарыўся на Мінскім моры. Вядомы сталічны рыбак-спартсмен Андрэй Маркевіч з таварышамі таксама разлічваў на лоў судака, але выцягнуў стакілаграмовага волата даўжынёй амаль 230 см. Каб утрымаць рыбу для кадра, спатрэбіліся двое мужчын. Пасля кароткай фотасесіі непашкоджанага рачнога караля далікатна адпусцілі назад у ваду. Рыбаловы іранічна папярэдзілі гараджан у сацсетках, што пры купанні на Мінскім моры варта быць уважлівей.

Драматычная сутычка разгарнулася на невялікай рацэ Уборці пад Петрыкавам, куды буйныя асобіны трапляюць з Прыпяці падчас паводкаў. На пачатку жніўня патомны рыбак Павел зачапіў буйнога драпежніка на лёгкі спінінг:

— Сом клюнуў а 16:00, а дастаць на бераг змаглі толькі а 21:00. Пяць гадзін найцяжэйшай барацьбы!

Пад канец паядынку рыбака знясіліў шматгадзінны марафон, таму ля крайкі вады яго падстрахавалі калегі.

У сярэдзіне жніўня на Нёмане ў Навагрудскім раёне мінчанка Ксенія Мазур у адзіночку ўтаймавала сома вагой 52,6 кг і даўжынёй 190 см. А напрыканцы кастрычніка на Чыжоўскім вадасховішчы зафіксавалі ўлоў гіганта вагой 32,4 кг.

З рыбалоўнай хронікі

Апісаныя выпадкі — вяршыня айсберга. Беларускія рэкі рэгулярна падкідваюць падобныя сенсацыі.

Так, на Прыпяці ў Мазырскім раёне беларуска Кацярына Варанцова і яе муж пасля паўтарагадзіннай барацьбы перамаглі сома даўжынёй 225 см пры вазе дзяўчыны ў 53 кг. Яшчэ аднаго буйнага драпежніка масай 64,3 кг і даўжынёй 227 см выцягнуў мінчанін Аляксей Астюкевіч. Ён ужыў класічны квок і ракавіну-перлаўніцу. А на рацэ Гарыні ў Брэсцкай вобласці вылавілі сома даўжынёй звыш 240 см. Той аказаўся такі цяжкі, што рыбак не змог падняць яго для ўзважвання.

Эхалот бачыць усё

Вопытныя спінінгісты прызнаюць: злавіць буйнога сома дапамагае не столькі сляпая ўдача, колькі тэхнічны прагрэс. Сучасны рыбалоўны катэр коштам, як добрая іншамарка, больш нагадвае навукова-даследчае судна.

Галоўная зброя новага пакалення — структурныя сканеры для адлюстравання рэльефу і ультрасучасныя сістэмы жывога сканавання дна, вядомыя як Live-санары.

— Прыбор паказвае падводны свет у 3D-праекцыі, — расказаў рыбалов са стажам з Бабруйска. — У рэальным часе відаць, як на дне дзесяціметровай ямы ляжыць велізарная «сігара». Можаш падаць прынаду проста ёй пад нос. Але гарантаваць поспех нельга. Буйны сом — разумны і сыты драпежнік. Ён можа гадзінамі ігнараваць дарагую японскую «анімацыю» толькі таму, што напярэдадні перакусіў няўважнай качкай або велізарным ляшчом і сышоў на сутачны ціхі час.

Пад аховай закона

Чаму волатаў у нашых рэках стала прыкметна больш? Іхтыёлагі ўказваюць на два ключавыя фактары.

Першы і самы галоўны — жорсткія дзяржаўныя абмежаванні. Справа ў тым, што ва ўмовах беларускага клімату сом расце павольна. Каб набраць масу ў 50–70 кг, яму трэба паспяхова абыходзіць сеткі, браканьераў і кручкі на працягу 20–25 гадоў. Забойства буйной асобіны наносіць значную шкоду экасістэме, таму папуляцыя востра мае патрэбу ў абароне.

Рады захавання віду з 1 лістапада ў Беларусі ўступае ў сілу сезонная забарона на вылаў сома звычайнага, якая дзейнічае да 31 сакавіка. Цеплалюбівы велікан адчувальны да пахаладання. З першымі замаразкамі рыбы сыходзяць на дно, збіраюцца ў зімавальных ямах. У такім стане велізарны сом ператвараецца ў безабаронную мішэнь. Каб не дапусціць масавага вынішчэння, закон забараняе любы лоў — як прамысловы, так і аматарскі.

Другі фактар — кардынальная змена культуры рыбаловаў. Сярод айчынных спінінгістаў укараніўся гуманны прынцып «злавіў — адпусці». Вылавіўшы волата ў дазволены летне-восеньскі перыяд, рыбаловы апрацоўваюць яго рану антысептыкам, робяць хуткі здымак і далікатна вяртаюць у родную стыхію.

Выкананне законаў і спартыўная этыка даюць магутны сінергетычны эфект. Для сучасных рыбаловаў беражлівыя адносіны да трафеяў — гэта не толькі спосаб абараніць кашалёк ад значных штрафаў, але і асабісты ўнёсак у захаванне ўнікальнай прыроды беларускіх рэк і азёр.

Напісаць каментар 11

Таксама сачыце за акаўнтамі Charter97.org у сацыяльных сетках

▲