Суд ЕС: Польшча не можа бясконца прыпыняць тэрміны разгляду спраў аб ВНЖ
- 13.11.2026, 8:24
- 1,262
Пасля 31 снежня 2022 года масавы прыток бежанцаў больш нельга лічыць непрадбачанай абставінай.
Суд Еўрапейскага Саюза прызнаў, што Польшча не можа бясконца прыпыняць тэрміны разгляду спраў аб ВНЖ з-за наплыву ўкраінскіх бежанцаў. Суд указвае: у краін ЕС сапраўды ёсць права не ўкладацца ў устаноўленыя тэрміны ў надзвычайных і непрадбачаных сітуацыях, але пасля 31 снежня 2022 года масавы прыток бежанцаў больш нельга лічыць непрадбачаным. На рашэнне звярнула ўвагу іміграцыйная юрыстка Вольга Віннік, піша MOST.
Што такое замарозка тэрмінаў у справах аб ВНЖ
У 2022 годзе ў спецыяльны закон аб дапамозе грамадзянам Украіны быў уключаны артыкул 100d, паводле якога тэрміны разгляду спраў аб ВНЖ ваяводамі прыпыняюцца. Гэта азначае, што заявы разглядаюцца і па іх выносяцца рашэнні, але ўсталяваныя часавыя ліміты не прымяняюцца і за несвоечасовае рашэнне ведамству не прызначаецца штраф. Такі парадак дзейнічае з сакавіка 2022 года і пастаянна працягваецца. Апошні раз — да сакавіка 2027 года.
Чаму Суд Еўрапейскага Саюза вывучаў гэтае пытанне
Вольга Віннік нагадала, што ў красавіку 2024 года адзін з замежнікаў падаў заяву на часовае знаходжанне з мэтай навучання. Рашэння ён не дачакаўся і ў лістападзе таго ж года звярнуўся ў адміністрацыйны суд са скаргай на бяздзеянне ваяводы. Ваявода спаслаўся на артыкул 100d. Адміністрацыйны суд у Глівіцах усумніўся, ці адпавядае такое рэгуляванне праву ЕС, і звярнуўся ў Суд Еўрапейскага Саюза.
Што вырашыў суд
Суд Еўрапейскага Саюза звярнуў увагу, што ў агульным выпадку справы аб ВНЖ па навучанні павінны разглядацца на працягу 90 дзён. Калі абставіны непераадольнай сілы перашкодзілі нацыянальным органам належным чынам правесці праверку і прыняць рашэнне ў вызначаны тэрмін, то невыкананне тэрмінаў нельга ставіць у віну дзяржаве-члену ЕС.
Але яна можа спасылацца на абставіны непераадольнай сілы толькі на працягу перыяду, неабходнага для іх устаранення.
«Пры гэтым не ўяўляецца, што пасля 31 снежня 2022 года масавы прыток асоб, перамешчаных у выніку агрэсіі Расійскай Федэрацыі супраць Украіны, мог лічыцца непрадбачаным. Таксама не ўяўляецца ўстаноўленым, што прадугледжанае нацыянальным заканадаўствам прыпыненне дзеяння палажэнняў, якія датычацца бяздзеяння адміністрацыйнага органа, да 30 верасня 2025 года (такое падаўжэнне дзейнічала на той момант. — Заўв. MOST) сведчыць пра праяўленне дзяржавай-членам ЕС неабходнай асцярожнасці для ўрэгулявання гэтай сітуацыі», — гаворыцца ў апублікаваным рэзюмэ рашэння суда.
Хоць гэтае рашэнне мае важнае значэнне, яно датычыцца канкрэтнай справы. Гэта значыць, само па сабе не стварае падстаў для адмены нормы. Звярнём увагу, што суды ў Польшчы і самі станавіліся на бок замежнікаў, указваючы, што норма, якая пазбаўляе чалавека магчымасці абскардзіць бяздзеянне дзяржаўнага органа, супярэчыць Канстытуцыі Польшчы. Аднак рашэнні па асобных справах не прыводзілі да перагляду агульнага парадку.