«Трампатрасенне» ў Давосе
4- Уладзімір Фесенка
- 22.01.2026, 10:27
- 9,880
У гэтым ёсць пэўная іронія лёсу.
Трамп прыехаў у Давос па прызнанне сваёй велічы, каб атрымаць апладысменты і ўзнагароду, хаця б у выглядзе «кавалка лёду» пад назвай Грэнландыя. А замест гэтага ён чуе крытыку, непрыманне і адмову ў задавальненні яго геапалітычных прыхаццяў.
Ёсць пэўная іронія лёсу ў тым, што Дональд Трамп і Давоскі эканамічны форум пастаянна перасякаюцца ў інфармацыйна-палітычным парадку дня і ў глабальным палітычным працэсе, хоць прадстаўляюць супрацьлеглыя палітычна-эканамічныя светапогляды.
Фармальна гэта звязана з тэрмінамі правядзення форуму — другая палова студзеня, і з графікам палітычных падзей у ЗША: 20 студзеня — дата інаўгурацыі прэзідэнтаў ЗША; студзень — час праймерыз перад прэзідэнцкімі выбарамі ў ЗША. А па сутнасці — з тым, якія выклікі стварае Трамп для сучаснага свету, глабальнага гандлю і міжнароднай бяспекі.
Не буду ўзгадваць пра першае прэзідэнцтва Трампа, але тры апошнія давоскія форумы, уключаючы цяперашні, дакладна прайшлі пад знакам Трампа, хоць фармальна гэта ніяк не адбівалася ў назвах або лозунгах кожнага з іх.
Студзень 2024 года — Трамп перамагае на праймерыз перад прэзідэнцкімі выбарамі ў ЗША, і ў кулуарах Давоса абмяркоўваюць менавіта гэта, а не афіцыйны парадак дня форуму. І ў гэтых абмеркаваннях адчуваліся боязь, няпэўнасць і нявызначанасць адносна таго, што рабіць у выпадку вяртання Трампа на пасаду прэзідэнта ЗША. У многіх яшчэ была надзея: а раптам пранясе. Але… не пранесла.
Студзень 2025 года — інаўгурацыя Трампа на пасаду прэзідэнта ЗША і яго выступ у гэтым статусе перад удзельнікамі Давоскага форуму, хоць і ў анлайн-рэжыме. І зноў Трамп з'яўляецца галоўнай тэмай абмеркавання на форуме, ужо не толькі ў кулуарах, але і на афіцыйных пляцоўках. І ў гэтых дыскусіях зноў тыя ж страх, няпэўнасць і нявызначанасць. А ў атмасферы Давоса ўжо бурліла адчуванне буры, што насоўваецца на свет.
І вось студзень 2026 года — першая гадавіна другога прэзідэнцтва Трампа. Ужо адбылося глабальнае тарыфнае «трампатрасенне». Свет трохі стаміўся ад трампаўскіх арэляў і бурных праяваў тэмпераменту Трампа. І ворагі, і партнёры не разумеюць, чаго ад яго чакаць наступным разам. Хто ён: новы дзівакаваты і незразумелы глабальны месія ці Божая кара за грахі ліберальнага свету, эксцэнтрычны міратворца ці геапалітычны гангстар, што выдае сябе за глабальнага Робіна Гуда?
Для большасці ўдзельнікаў Давоскага форуму прэзідэнт ЗША дакладна з'яўляецца ідэалагічным антаганістам, выклікам і пагрозай іх каштоўнасцям, іх сусветнаму парадку, які на вачах разбураецца тым самым Трампам. Ён хоча быць трыумфатарам і дамінатарам, а ў Давосе яго ўспрымаюць як разбуральніка і амаль як вершніка глабальнага Апакаліпсісу. Суцэльны дысананс.
Апаненты Трампа ўжо адважваюцца сказаць яму: «Не!» Фармальна гэта датычыцца пасяганняў Трампа на Грэнландыю, але насамрэч гэта з'яўляецца адказам на ўсю яго разбуральную дзейнасць. Аднак у крытыкаў Трампа дагэтуль няма адзінства і выразнага плана адносна таго, як яго спыніць. Яны, хутчэй, маўкліва спадзяюцца, што яшчэ пару гадоў трэба яго перацярпець, і ўсё міне. А Трамп дзейнічае як стыхійнае бедства. Ён разбурае тое, што яму не падабаецца, але не ведае, чым гэта замяніць.
Разам з тым Трамп — толькі часовым увасабленнем новай палітычнай стыхіі, новых глабальных трэндаў, якія ўжо пачаліся і будуць працягвацца далей.
Сённяшні Давос — сімвал раздарожжа, на якім апынуўся сучасны свет. Адчуванне раздарожжа ўжо ёсць, але няма разумення, куды і да чаго вядуць розныя шляхі ў будучыню.
І гэта ўжо не толькі пра Трампа, але і пра штучны інтэлект, і пра пагрозы з боку Пуціна, і пра глабальныя выклікі з боку Кітая. І выжываць (у прамым сэнсе) у гэтым вадавароце нявызначанасці давядзецца ўсяму свету.
Уладзімір Фесенка, «Фэйсбук»