Украіне давядзецца выйграць яшчэ адну вайну

Як ваенныя распрацоўкі дапамогуць вызваліць краіну ад мін.

На гэтым тыдні з Косава прыйшла важная навіна. Там завяршылі шматгадовую праграму гуманітарнага размініравання тэрыторый, забруджаных пасля вайны 1998–1999 гадоў. З моманту заканчэння баявых дзеянняў мінула амаль тры дзесяцігоддзі, але толькі цяпер значную частку гэтай працы ўдалося давесці да канца.

Гэта навіна прымушае задумацца пра будучыню Украіны. Па стане на 2026 год каля 133 тысяч квадратных кіламетраў украінскай тэрыторыі патэнцыйна патрэбуюць абследавання і ачысткі ад мін і выбуханебяспечных рэшткаў вайны. Гэта больш як пятая частка плошчы краіны, пры гэтым баявыя дзеянні працягваюцца і дагэтуль і кожны месяц прыводзяць да з’яўлення новых забруджаных тэрыторый.

Гаворка не толькі пра мінныя палі. Пагрозу ўяўляюць неразарваныя боепрыпасы, абломкі ракет, касетныя элементы і іншыя рэшткі вайны, якія могуць заставацца смяротна небяспечнымі на працягу дзесяцігоддзяў. Нават праз пяцьдзясят гадоў ва Украіне, верагодна, будуць знаходзіць боепрыпасы гэтай вайны, гэтак жа, як і сёння ў розных краінах Еўропы працягваюць знаходзіць снарады часоў Другой сусветнай вайны.

Таму пытанне не ў тым, ці будзе Украіна размініроўваць сваю тэрыторыю, а ў тым, колькі часу гэта зойме. Дакладнага адказу пакуль няма, аднак відавочна, што гаворка ідзе не пра адзін і нават не пра пяць гадоў. Аднаўленне бяспекі на большасці тэрыторый можа заняць дзесяць або дваццаць гадоў пасля завяршэння актыўнай фазы вайны, а поўнае размініраванне краіны, хутчэй за ўсё, запатрабуе значна больш часу.

У той жа час плошча патэнцыйна забруджаных тэрыторый не азначае, што сапёры павінны фізічна прайсці кожны квадратны метр. Спачатку неабходна правесці маштабнае абследаванне і вызначыць, дзе насамрэч існуе небяспека, а дзе зямлю можна бяспечна вярнуць людзям без поўнай ачысткі. Менавіта на гэтым этапе тэхналогіі могуць істотна паскорыць працу.

Дроны, аэрафотаздымка, спадарожнікавыя даныя, штучны інтэлект, магнітаметры і іншыя датчыкі дапамогуць хутчэй выяўляць падазроныя ўчасткі. Аўтаномныя наземныя комплексы і машыны для механізаванага размініравання змогуць выконваць найбольш небяспечныя аперацыі, а адзіная лічбавая карта дазволіць каардынаваць працу розных службаў і больш эфектыўна размеркаваць рэсурсы.

Для Украіны гэта не толькі гуманітарная задача, але і маштабны тэхналагічны выклік на дзесяцігоддзі наперад. Мы ўжо былі вымушаныя вельмі хутка распрацоўваць беспілотныя сістэмы для вядзення вайны. Пасля яе завяршэння нам давядзецца гэтак жа хутка ствараць робатызаваныя і аўтаномныя рашэнні для вяртання краіны да нармальнага жыцця.

У гэтым заключаецца важная магчымасць для Украіны. Мы можам не проста дзесяцігоддзямі ачышчаць уласную тэрыторыю, але і распрацаваць тэхналогіі, стандарты і практыкі, якія ў наступным будуць прымяняцца ў іншых краінах.

Пасля заканчэння гэтай вайны нам трэба будзе выйграць яшчэ адну, не менш важную, вайну — за вяртанне ўкраінскай зямлі людзям.

Віктар Таран, Facebook

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]