Стэпан Грыгарян: Для Арменіі Расія перастала быць саюзнікам

Масква не выканала сваіх абавязацельстваў перад Ерэванам.

Арменія фактычна перастала называць Расію стратэгічным партнёрам. У праграме ўрада краіны на 2026–2031 гады РФ таксама не згадваецца як стратэгічны саюзнік.

Што азначае гэты крок і да якіх наступстваў ён можа прывесці?

Пра гэта ў інтэрв'ю сайту Charter97.org распавёў адзін з лідараў дэмакратычнага руху ў Арменіі ў 1990-х гадах, былы дэпутат Вярхоўнага Савета рэспублікі і экс-пасол Арменіі ў Расіі Стэпан Грыгарян:

— Лічу, гэта проста канстатацыя факта: Расія больш не з'яўляецца стратэгічным партнёрам Арменіі. Таму што стратэгічныя партнёры, калі супраць іх партнёра прадпрымаюцца ваенныя або іншыя недружалюбныя дзеянні, хаця б выступаюць з палітычнымі заявамі.

Пра што ідзе гаворка? Калі ў 2021-м і 2022-м гадах на тэрыторыю Арменіі заходзілі войскі суседняй дзяржавы, мы не чакалі, што хтосьці будзе ваяваць на нашым баку. Арменія чакала, што стратэгічны партнёр Расія і Арганізацыя Дагавора аб калектыўнай бяспецы (бо Арменія з'яўляецца яе членам) дадуць хаця б палітычную і дыпламатычную рэакцыю. Што яны проста скажуць: недапушчальна займаць тэрыторыю дзяржавы — члена АДКБ.

Мы таксама чакалі, што Расія як краіна, з якой у Арменіі ёсць двухбаковы Дагавор аб дружбе, супрацоўніцтве і ўзаемнай дапамозе 1997 года, акажa нам не ваенную, а палітычную і дыпламатычную падтрымку. Але гэтай падтрымкі Арменія не атрымала.

Таму рашэнне нашага ўрада не ўключаць Расію ў праграму ўрада на пяцігадовы тэрмін у якасці стратэгічнага партнёра цалкам лагічнае. Калі Расія не выконвае свае саюзніцкія абавязкі, што рабіць? Крыўдзіцца не трэба. Трэба прадпрымаць практычныя крокі. І найважнейшы з гэтых крокаў заключаецца ў тым, што Расія больш не лічыцца стратэгічным партнёрам Арменіі.

Трыгерам для гэтага стала і тое, што Пуцін літаральна нядаўна зноў вярнуўся да гэтай тэмы. Па сутнасці, ён звёў тое, што адбылося, да прыгранічных пытанняў і адсутнасці дэлімітацыі мяжы і не прызнаў гэта агрэсіяй супраць Арменіі. То бок пазіцыя расійскага боку зводзіцца да наступнага: чаму Арменія крыўдзіцца, калі, з нашага пункту гледжання, падстаў для рэакцыі АДКБ не было?

Але насамрэч усім вядома, што яшчэ ў 2021 годзе ў некалькіх месцах войскі суседняй дзяржавы ўвайшлі на тэрыторыю Арменіі. Я маю на ўвазе менавіта бесспрэчную тэрыторыю Арменіі. Разумееце, прыгранічныя пытанні заўсёды могуць існаваць. Але тут гаворка ідзе менавіта пра бесспрэчную тэрыторыю. А ў верасні 2022 года войскі Азербайджана прасунуліся ўглыб тэрыторыі Арменіі і падышлі да Джэрмука.

Таму тое, што Пуцін літаральна нядаўна сказаў з гэтай нагоды, вельмі важна. Ён заявіў, што дэлімітацыі мяжы не было і што АДКБ не магла дзейнічаць так, як чакала Арменія. Што гэта азначае для нас? Фактычна Пуцін не прызнае армянскую пазіцыю адносна гэтай тэрыторыі. І гэта вельмі сур'ёзны мэсэдж.

З гэтага пункту гледжання лічу, што наш урад прыняў адзіна правільнае рашэнне. Расія не выконвае саюзніцкія абавязкі, значыць, яна выходзіць з ліку саюзнікаў Арменіі. Тут не трэба ні крыўдзіцца, ні падымаць скандалы. Гэта ўвогуле бессэнсоўна. Расію проста выключылі з ліку стратэгічных партнёраў — і ўсё.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]