Памёр «найбольш расследаваны» бізнесмен Рыгор Лучанскі

Ён стварыў у СССР першую недзяржаўную знешнегандлёвую кампанію, якую наведваў Гарбачоў.

У 81 год памёр бізнесмен Рыгор Лучанскі, паведаміў яго сябра, прадпрымальнік Юлій Круміньш латвійскаму парталу Jauns.lv.

Паводле яго слоў, Лучанскі памёр 20 кастрычніка ў Вене. Прадпрымальнік адчуў сябе кепска, лекары аказалі яму дапамогу, аднак выратаваць яго не ўдалося. Развітанне запланавана на 25 кастрычніка на Яўрэйскіх могілках у Рызе.

Круміньш і Лучанскі былі даўнімі сябрамі. У 2019-м Юлій называў яго сярод сваіх дзелавых партнёраў. Выданне Santa.lv, у сваю чаргу, апублікавала іх сумесны здымак з юбілею кампазітара Раймондса Паулса, зроблены ў пачатку 2026 года. Круміньш распавёў выданню, што Лучанскі гасціў у яго летам мінулага года, але «ў апошнія гады Рыгор быў трошкі баязліўцам» і «не быў асабліва вясёлым чалавекам».

Часопіс Time у сваім артыкуле пад назвай The Russia Connection («Расійскія сувязі») ад 8 ліпеня 1996 года называў Лучанскага «чалавекам, у дачыненні да якога, магчыма, праводзілася больш за ўсё расследаванняў у свеце, з-за яго цесных сувязяў і падазроных здзелак на тэрыторыі былога Савецкага Саюза». У расследаванні гаварылася, што заходнія спецслужбы падазравалі бізнесмена і яго кампанію Nordex у адмыванні грошай, у незаконным гандлі зброяй, наркотыкамі і ядзернымі матэрыяламі, у тым ліку меркаваных пастаўках кампанентаў для стварэння ядзернай зброі ў Іран і Паўночную Карэю.

Пры гэтым Time адзначаў, што афіцыйныя абвінавачанні Лучанскаму і Nordex выстаўлены не былі, а ўласнае вывучэнне дакументаў кампаніі не выяўіла доказаў адмывання злачынных даходаў. Сам Лучанскі таксама адхіляў усе абвінавачанні. «Я не гангстэр. Я не адмывальнік грошай. Я не наркагандляр... Nordex ніколі не ўкладвала ні капейкі ў зброю», — падкрэсліваў ён.

ЦРУ таксама падазравала Nordex у сувязях з злачыннасцю. У тым жа годзе перадвыбарчы штаб кандыдата ў прэзідэнты ЗША Боба Дола, палітычнага саперніка тагачаснага амерыканскага лідара Біла Клінтана, апублікаваў заяву былога дырэктара ЦРУ Джэймса Вулсі, які раскрытыкаваў запрашэнне Лучанскага на вячэру з Клінтанам у 1993 годзе. Вулсі падтрымаў ацэнку дзейнага на той момант кіраўніка ЦРУ Джона Дойча, які назваў кампанію Лучанскага Nordex «арганізацыяй, звязанай з расійскай злачыннай дзейнасцю», і заявіў, што любыя сувязі амерыканскага ўрада з бізнесменам былі б «крайне неразумнымі».

Лучанскі нарадзіўся ў Ташкенце ў 1945 годзе. Пасля заканчэння Маскоўскага інстытута сталі і сплаваў яго накіравалі на працу ў Латвійскую ССР. У 1974 годзе ён стаў прарэктарам Латвійскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Пятра Стучкі па адміністрацыйна-гаспадарчых пытаннях і стаў самым маладым прарэктарам у Латвіі.

У 1982 годзе Лучанскага арыштавалі па абвінавачанні ў прысваенні сацыялістычнай уласнасці на суму 2564 руб. У наступным годзе яго прысудзілі да сямі гадоў пазбаўлення волі. У 1985-м яго вызвалілі па ўмоўна-датэрміновым вызваленні з накіраваннем на прымусовыя працы.

Пазней Лучанскі стаў намеснікам кіраўніка латвійскай аграфірмы «Адажы» Альберта Каулса. У 1987 годзе прадпрыемства наведаў генеральны сакратар ЦК КПСС Міхаіл Гарбачоў, пасля чаго аграфірма атрымала права самастойна весці знешнеэканамічную дзейнасць. Пасля гэтага ў 1988 годзе Лучанскі заснаваў «Адажымпэкс» — першую ў СССР недзяржаўную знешнегандлёвую кампанію, якая займалася экспартам угнаенняў. У 1990-м Лучанскі заснаваў і ўзначаліў Nordex, якая ўпосля стала ўплывовай групай прадпрыемстваў энергетычнага сектара.

Хуткі рост Nordex выклікаў недаўменне ў заходніх канкурэнтаў, і ў 1992 годзе аўстрыйскі часопіс Wirtschaft Woche апублікаваў артыкул пад загалоўкам «Венскія рускія з Рыгі», абвінаваціўшы Nordex у адмыванні грошай і сувязях з арганізаванай злачыннасцю, пісаў «Коммерсантъ». Брытанская газета The Times выпусціла два артыкулы, у якіх Лучанскага звязвалі з арганізаванай злачыннасцю, адмываннем грошай і кантрабандай ядзерных матэрыялаў. Бізнесмен падаў пазоў аб паклёпе, і Вышэйшы суд Лондана вынес рашэнне на яго карысць.

У 1997 годзе Лучанскі стварыў у Маскве Цэнтр інвестыцыйных праектаў і праграм. У 2003 годзе падкантрольная цэнтру Маскоўская аўтамабільная кампанія атрымала ў кіраванне завод імя Ліхачова (ЗІЛ). Яна кіравала прадпрыемствам да 2011 года, пасля чаго была адхілена ад кіравання. Лучанскі таксама займаў кіраўнічыя пасады ў Міжнародным кангрэсе прамыслоўцаў і прадпрымальнікаў.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]