Усе 10 гадоў на людзях я яго толькі хваліла

Беларуска распавяла, як развялася з «ідэальным мужам».

«У той самы вечар ён ужо быў гатовы клікаць замуж», — так узгадвае сваё першае спатканне з Міхаілам 43-гадовая Настасся (імёны ў тэксце змененыя). У сярэдзіне 2000-х яны пазнаёміліся на працы, і новы знаёмы адразу ж пакарыў яе сваёй эрудыцыяй, надзейнасцю і адсутнасцю шкодных звычак. Настассю не бянтэжыла амаль 10-гадовая розніца ў узросце і тое, што ў трыццаць з нечым яе будучы муж усё яшчэ жыў з бацькамі. Праз тры месяцы пасля пачатку адносін пара з'ехалася, а яшчэ праз тры — яны пажаніліся. Усім сябрам і родным іх шлюб здаваўся ідэальным. Таму, калі праз 10 гадоў сумеснага жыцця Настасся падала на развод, многія асудзілі яе рашэнне.

Беларуска распавяла «Zerkalo», як гэта — развесціся з «цудоўным» мужам, калі нават уласная маці становіцца на яго бок.

«Была маладой і наіўнай»

Я вырасла ў праблемнай сям'і, дзе бацька пастаянна сыходзіў у страшэнныя запоі, а маці, як магла, цягнула ўсё на сабе. Пры гэтым у яе нават думкі не ўзнікала пра тое, каб развесціся з мужам-алкаголікам, бо гэта тады азначала б, што яна не зберагла сям'ю. Маці шчыра лічыла, што замуж выходзяць толькі раз і назаўсёды. І вось, наглядзеўшыся на яе, я вырашыла, што звяжу сваё жыццё толькі з прынцыповым цвярознікам.

Міша аказаўся якраз такім чалавекам. Акрамя таго, з ім мне было спакойна, ён ствараў уражанне надзейнага, разумнага і начытанага мужчыны. А яшчэ мог падтрымаць любую размову. Мне не было сорамна выйсці з ім у людзі.

На трэці месяц нашых адносін ён прапанаваў з'ехацца і зняў для нас кватэру. Да таго часу мне ўжо было за 20, і я жыла самастойна, таму для мяне гэта не стала праблемай. З бацькоўскага дома я і так ужо з'ехала.

Яшчэ праз тры месяцы Міша зрабіў мне прапанову. Я згадзілася, бо не бачыла прычын адмаўляцца. Гэта цяпер я ўжо разумею, што «чырвоныя сцягі» былі адразу, але тады я была маладой і наіўнай — зусім іх не бачыла. Так, напрыклад, Міша да апошняга не знаёміў мяне са сваёй сям'ёй, хаця наша кватэра літаральна была ў тым жа раёне.

Толькі за тыдзень да вяселля я была прадстаўлена яго бацькам. І вось чаму — яго маці аказалася жудаснай наседкай, якая зусім не была ў захапленні ад таго, што яе «любімага сыночка» збіралася акальцаваць нейкая дзяўчына. Але госці ўжо былі запрошаныя, за ўсё было заплачана, таму давялося ажаніцца. Да таго ж незадоўга да знаёмства з будучай свякрухай і свёкрам я даведалася, што цяжарная.

Сам дзень вяселля я не люблю ўспамінаць. Мае бацькі прыехалі на свята быццам пабочныя людзі, сядзелі з абсалютна каменнымі тварамі і толькі сапсавалі мне настрой. А свякруха ўвогуле ў сваім віншаванні заявіла, што Міша «яшчэ дакладна вернецца да яе жыць».

«Пра развод я задумалася даволі хутка»

Амаль адразу пасля вяселля Мішу звольнілі, і я ўпершыню «пазнаёмілася» з асаблівасцямі яго характару. Высветлілася, што мой муж шчыра лічыць, што ўсе вакол дурні, начальнікі — крэтыны і яго не цэняць. Ён нават сварыўся з каляжанкай з-за таго, што яна адчыняла фортачку для праветрывання, замест таго каб проста ўзяць і перасесці за іншы стол, дзе яму не будзе дзьмуць.

Вядома, з такім упартым і цяжкім чалавекам ніхто мірыцца не хацеў, і яго пастаянна звальнялі то з адной арганізацыі, то з другой. А Міша не збіраўся прыцішваць свой гонар, нават нягледзячы на тое, што ў нас ужо было маленькае дзіця і ў фінансавым плане было цяжка.

Усё, што яго хвалявала ў нашым сямейным жыцці, — гэта як мага хутчэй скончыць усе справы і пайсці да мамы. Бачыце, ёй патрэбна была дапамога з агародам і гаспадаркай. Першыя два гады я таксама прапольвала яе бясконцыя градкі, стараючыся быць добрай нявесткай. Але неўзабаве я гэта пакінула.

Па недасведчанасці я думала, што нельга зацяжарыць, пакуль карміш грудзьмі, тым больш у мяне не было месячных. Але калі першаму дзіцяці было трохі больш за год, я даведалася, што зноў цяжарная.

Муж гэтаму не ўзрадаваўся, пачаў настойваць на аборце. Тады я ўсур'ёз паабяцала развесціся і заявіла, што нават калі так, то ўсё роўна буду нараджаць. Міша каля месяца пакрыўдзіўся, але потым пагадзіўся з маім рашэннем пакінуць дзіця. А мне ўжо было ўсё адно: я была ўпэўненая, што з ім ці без яго я сваіх дзяцей дакладна выхаваю. Тым больш мне заўсёды хацелася мець двух дзяцей, каб, калі што, яны былі падтрымкай адно для аднаго.

Другі раз пра развод я задумалася даволі хутка. Мы жылі ў не самым спрыяльным раёне, таму кантынгент у нашым доме быў адпаведны. Аднойчы мы зайшлі ў пад'езд, і ў той жа момант сусед спраўляў там малую патрэбу. Я, цяжарная, спынілася, каб зрабіць яму заўвагу, а ён у адказ пачаў крычаць і ўсяляк пагражаць. Замест таго каб заступіцца за мяне, Міша шпарка падняўся па лесвіцы і схаваўся за дзвярыма кватэры.

Далей было болей. З кожным новым месяцам муж стараўся ўсё больш часу праводзіць у мамы і ўсё менш надаваць увагі мне і дзецям. Добра, што хоць пасля нараджэння другога дзіцяці ён усё ж такі знайшоў працу, дзе змог «зачапіцца». У фінансавым плане стала крыху лягчэй.

З доглядам за дзецьмі было складаней. Каб угаварыць Мішу хаця б выйсці з імі на вуліцу пагуляць, мне трэба было некалькі гадзін гэтым займацца. У выхадныя мужа і ўвогуле было складана заспець дома: з сёмай раніцы яму ўжо пачынала тэлефанаваць маці і прасіць прыйсці «на два гадзіны», а гэта азначала, што ён будзе ў яе да позняга вечара. Ніякія мае скандалы, нашы дамоўленасці і яго абяцанні не працавалі.

Прыкладна на пяты год такой «сумеснай» жыцця я вырашыла выбудоўваць сваю ўласную. Пачала працаваць на сябе, адкрыла бізнес, патроху развівала яго. Тады муж яшчэ раз паказаў, што ён дакладна не мой чалавек. Замест падтрымкі я атрымала толькі дакоры, зайздрасць і падколы: маўляў, ну якая ты начальніца, «кім ты там кіруеш». І гэта пры тым, што на мяне ўжо працавалі дзясяткі чалавек. Яшчэ ён любіў прычапіцца да майго знешняга выгляду: навошта нафарбавалася, навошта касцюм надзела, навошта прычоску зрабіла. Мне даводзілася апраўдвацца за тое, што я стараюся добра выглядаць.

«Навошта я жыву з гэтым чалавекам?»

Нягледзячы на тое, што ўжо на пяты год шлюбу я разумела, што нам з Мішам не па дарозе, я яшчэ столькі ж не адважвалася на развод. Я думала, што трэба захоўваць сям'ю хаця б дзеля дзяцей. Так я міжволі паўтарала лёс сваёй маці: гэтак жа, як яна, не сыходзіла ад мужа і баялася асуджэння родзічаў. У нашым родзе ніхто і ніколі не разводзіўся, мне належала быць першай. А гэта страшна — стаць «ганьбішчам» сям'і.

Тым больш усе 10 гадоў на людзях я мужа толькі хваліла. Я нікому не распавядала, як мне цяжка з ім жыць. Не казала пра нашыя свары, пра тое, што ўвогуле паміж намі адбываецца. Як я магла ганіць уласны выбар, казаць, што ён дурань або слабык? Мяне ж ніхто не прымушаў ісці замуж. Так я разважала.

Да самага канца нам удавалася падтрымліваць вобраз гарманічнай пары: на сходах у школе, на сямейных святах. А дома мы нібы станавіліся чужымі людзьмі і разыходзіліся па сваіх пакоях займацца сваімі справамі.

Адной раніцы я ўсё ж наважылася паставіць кропку ў нашых адносінах. Прачнулася раней за мужа, паглядзела на яго і падумала: «Божа, што я раблю са сваім жыццём? Навошта я жыву з гэтым чалавекам?» Вось зараз ён прачнецца, і мне зноў давядзецца слухаць яго падколы, крыўдныя словы і абясцэньванне ўсяго, што я раблю. Я зразумела, што і так патраціла шмат гадоў свайго жыцця на перажыванні, лаянку і скандалы.

Як толькі Міша прачнуўся, я не стала чакаць, пакуль зноў перадумаю, і адразу сказала, што мы павінны развесціся і што я не хачу далей так жыць. Ён падумаў, што я пажартавала, і проста пайшоў па сваіх справах. А ўвечары, упершыню за доўгія гады, прыйшоў дадому з букетам. Ён спадзяваўся, што кветкі дапамогуць майму «бзіку» прайсці. Але я яшчэ раз паўтарыла, што мы разводзімся. І тут Міша зразумеў, што ўсё па-сапраўднаму: сарваўся, забраў свае рэчы і пайшоў жыць да маці. Дзецям я сказала, што цяпер іх тата будзе жыць з бабуляй. Больш ніякіх размоў на гэтую тэму ў нас не было. Здаецца, яны нават не заўважылі адсутнасці бацькі.

Праз дзве тыдні Міша з'явіўся да мяне з мамай і татам — нагадаю, яму самому ўжо было за 40. Прычым прыйшлі не мірыцца, а толькі патрабаваць: каб я не думала падаваць на аліменты. Я лёгка пагадзілася, абы толькі развітацца з ім і з яго «дарагоценькімі» бацькамі.

«Мая мара выйсці замуж раз і назаўсёды не здзейснілася»

Суд даў нам тры месяцы на прымірэнне з-за дзяцей. А потым мы проста развяліся. Я выйшла з будынка суда, села ў машыну і заплакала. Не па самім Мішы, а таму, што мая мара выйсці замуж «раз і назаўсёды» не здзейснілася.

У мяне не атрымалася пабудаваць шчаслівую сям'ю, і мне было шкада сябе. І, вядома, мне было шкада маіх дзяцей, якім я абрала нікудышнага бацьку. Міша дапамог даць ім жыццё, але не даў ім найгалоўнага — любові і клопату.

Пасля разводу пачалося самае цікавае: родзічы Мішы чамусьці сталі на мой бок. Нават яго брат ацаніў, што нарэшце «любімы сыночак» іх маці вярнуўся туды, дзе і павінен быў. А вось мая ўласная маці асудзіла мяне за тое, што я «пасмела разбурыць сям'ю», паўгода са мной не размаўляла і ніяк мне не дапамагала. З астатнімі маімі роднымі таксама давялося спыніць зносіны, каб лішні раз не слухаць, што я ўпусціла «ідэальнага» мужа і цяпер «ужо немаладая разведзенка».

Спустя гады магу сказаць дакладна: у мяне не было ні хвіліначкі шкадавання пра сваё рашэнне. Мне ўдалося выгадаваць дзяцей самастойна, хоць часам было складана.

Адносіны з маці таксама больш-менш наладзіліся. Дзесьці ўнутры ў мяне засталася на яе крыўда, але я стараюся гэта ігнараваць. З сям'ёй брата Мішы таксама мею зносіны, нават, можна сказаць, сябрую. З самім былым мужам не кантактую — ён нават ні разу дзецям не патэлефанаваў за ўсе гэтыя гады.

Другі раз замуж я так і не выйшла, хоць мне прапаноўвалі розныя, скажам так, кавалеры. Па-першае, я выдатна зарабляю і мне не трэба жыць з кімсьці толькі дзеля грошай. Па-другое, мужчынам складана быць у адносінах з самадастатковай жанчынай і не абясцэньваць яе дасягненні, як гэта рабіў той жа Міша.

Трэцяя, апошняя, прычына, але не менш важная: мне ёсць з кім размаўляць, ездзіць у адпачынак, хадзіць у рэстараны. Мне цалкам хапае маіх дзяцей і сяброў. Яны — мая сапраўдная сям'я, якая дакладна ад мяне ніколі не адмовіцца.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]