Навуковец разнёс рашэнне Лукашэнкі

Улады вырашылі спыніць радыяцыю загадам на паперы.

У Беларусі абнавілі пералік населеных пунктаў і аб’ектаў, якія знаходзяцца ў зонах радыяактыўнага забруджвання. З яго выключылі 177 тэрытарыяльных адзінак, сярод якіх Гомель, Лунінец, Лельчыцы і Іўе. Адпаведную пастанову Савета Міністраў падпісаў прэм’ер Аляксандр Турчын, паспяшаўшыся выканаць указанні Лукашэнкі. Нагадаем, дыктатар падчас профільнай нарады задаваўся пытаннем: «Чым жа мы тады займаліся 30 гадоў, калі ў нас 900 тысяч пражываюць на забруджаных тэрыторыях?».

Адзначаецца, што з 2021 па 2025 гады Мінпрыроды і Мінздароўя праводзілі аналіз тэрыторый, забруджаных радыянуклідамі, — і даследаванне паказала істотнае паляпшэнне сітуацыі ў асобных населеных пунктах.

Пастанова ўступіць у сілу з 1 студзеня 2027 года. Льготы на бясплатнае харчаванне захаваюцца да чэрвеня 2027 года для непаўналетніх дзяцей, якія пражываюць і (ці) навучаюцца ў установах адукацыі, што знаходзяцца на тэрыторыях, якія выводзяцца з катэгорыі забруджаных.

На паперы колькасць населеных пунктаў, што знаходзяцца ў зонах радыяактыўнага забруджвання, скарацілася — што гэта азначае для беларусаў? «Філін» абмеркаваў прынятае рашэнне з радыяхімікам, даследчыкам катастрафічных рызык, незалежным аўдытарам радыяцыйнай інфраструктуры Беларусі Сяргеем Бесарабам.

— З пункту гледжання радыяхіміі сцверджанні ўладаў аб ачышчэнні глебы — гэта псеўданавуковая маніпуляцыя. Перыяд паўраспаду асноўных забруджвальнікаў — цэзію-137 і стронцыю-90 — 30 гадоў. То бок з моманту аварыі на Чарнобыльскай АЭС прайшоў толькі адзін перыяд паўраспаду. Сёння ў біясферы, напрыклад, Лунінца, захоўваецца больш за 40% ад першапачатковай смяротнай актыўнасці ізатопаў.

Акрамя таго, я не бачу, каб у афіцыйных паведамленнях уздымалі праблему амерыцыю. А міжнародныя эксперты звяртаюць на гэта асаблівую ўвагу, бо актыўнасць амерыцыю, у адрозненне ад цэзію і стронцыю, узрастае.

Пік гэтай актыўнасці, паводле разлікаў, прыйдзецца на 2050-2060 гады. Як у такіх умовах ведамствы абгрунтоўваюць бяспеку? Выхадзіць, ніяк.

Чыноўнікі (мы ж не чуем ніводнага голасу навукоўца, радыяхіміка, радыёлага) сёння змяняюць матэматычныя мадэлі і штучна, у загадным парадку, заніжаюць у дакументах долю спажывання беларусамі прадуктаў з лесу і агарода, абапіраючыся на папяровыя тэзісы, што цяпер людзі купляюць чыстую ежу ў краме.

Але ж ізатопы застаюцца ў зямлі. Хітрасць чыноўнікаў дазваляе на паперы паменшыць ацэнку дазавай нагрузкі на людзей.

— Якія наступствы можа мець прынятае рашэнне?

— Узнікае рызыка росту анкалагічных захворванняў. Магчыма доўгатэрміновая нацыянальная катастрофа, звязаная з анкалагічнымі і сардэчна-сасудзістымі захворваннямі. Гэта легалізаванае вар’яцтва.

З-за таго, што гэтыя пытанні ўздымаюцца толькі ў беларускім інфапрасторы і далей нікуды не выходзяць, у нашай краіне тварыцца радыяцыйны кашмар.

Варта адзначыць, што прымаемыя рашэнні маюць і бюджэтную складовую. Лічу, што ў дзяржавы сёння назіраецца ўнутраны фінансавы дэфолт па сацыяльных і экалагічных абавязацельствах перад народам.

Зніжэнне радыяактыўнага фону патрабуе стагоддзяў, а ў нас статус паўмільёна чалавек змяніўся ўсяго за некалькі гадоў з-за палітычнага акрыку зверху.

Разгледзім, напрыклад, бясплатнае харчаванне для школьнікаў, якое стваралася яшчэ савецкай навукай у 90-х. Яно было прызначана не для сытасці, а каб паводле законаў канкурэнтнага выцяснення блакаваць пранікненне са заражанай вады і прадуктаў стронцыю-90 і цэзію-137, каб у мышцы дзяцей не траплялі ізатопы.

Цяпер рэжым гэтым рашэннем здымае з сябе цяжар выдаткаў і перакладае куплю чыстых прадуктаў на спустошаныя кашалькі жыхароў правінцыі. Акрамя таго, адмена радыяактыўнага статусу юрыдычна анулюе каласальныя выдаткі лесанарыхтоўшчыкаў, аграхолдынгаў на ўваходны і выхадны лабараторны радыялагічны кантроль сыравіны.

Атрымліваецца, што цяпер забруджаныя торф, лес, фуражнае зерне легалізаваныя на дзяржаўным узроўні.

— Як людзі, якія жывуць на тэрыторыях, што цяпер выключаныя з пераліку забруджаных, могуць сябе абараніць?

— Набыць спектраметр і правяраць прадукты харчавання… Вядома, сёння многія людзі жывуць як карта ляжа і спадзяюцца на лёс. Але трэба разумець, што радыяцыя не даруе вар’яцтва і глупстваў. Сёння ўлады вырашылі спыніць радыяцыю загадам на паперы…

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]