Сакрэтнае контрнаступленне ЗСУ: што вядома на дадзены момант

Украіна вызваліла найбольшую тэрыторыю з восені 2022 года.

12 жніўня Уладзімір Зяленскі абвясціў пра вынікі наступальнай аперацыі, якая праводзілася на стыку Дняпрапятроўскай, Запарожскай і Данецкай абластэй са студзеня 2026 года. Украінскай арміі ўдалося вызваліць найбольшую тэрыторыю з восені 2022 года. Што пра гэта вядома, піша ўкраінская служба BBC.

Першы этап аперацыі ЗСУ на Аляксандраўскім напрамку пачаўся 29 студзеня. На той момант расійскія войскі, што ўварваліся летам 2025 года ў Дняпрапятроўскую вобласць, набліжаліся да важнага з лагістычнага пункту гледжання пасёлка Пакроўскае (не блытаць з Пакроўскам у Данецкай вобласці) і яго паўднёвай ускраіны — вёскі Аляксандраўка.

Адначасова расійская армія вяла наступальныя дзеянні на флангах, спрабуючы паўночней у Дняпрапятроўскай вобласці захапіць пасёлкі Вялікаміхайлаўка і Навапаўлаўка, а паўднёвей — населеныя пункты ў Запарожскай вобласці каля Гуляйполя.

Калі б расійскім вайскоўцам удалася гэтая задума, яны змаглі б прарваць абарону ўкраінскага ўмацаванага раёна ў Арэхаве і выйсці на блізкія падыходы да Запарожжа з усходу.

Каб сарваць планы расійскіх вайскоўцаў, украінскае ваеннае камандаванне распрацавала і пачало контрнаступальную аперацыю на гэтым участку.

Першая частка аперацыі цягнулася з канца студзеня да красавіка, а другая — з 5 мая да пачатку жніўня.

Аперацыя была праведзена сіламі чатырох брыгад дэсантна-штурмавых войскаў (ДШВ) і двух штурмавых палкоў.

Што ўдалося вызваліць

Паводле галоўнакамандуючага ЗСУ генерал-маёра Міхаіла Драпатага, падчас першага этапу наступальнай аперацыі ўдалося вызваліць тэрыторыю плошчай 450 кв. км, падчас другога — 490 кв. км.

У цэлым за час наступлення ўдалося ўзяць пад кантроль 745 кв. км і ачысціць у тыле каля 300 кв. км ад расійскіх інфільтрацыйных груп, заяўляюць украінскія ўлады.

Згодна з заявай, былі вызвалены 26 вёсак, а менавіта 12 — у Дняпрапятроўскай вобласці (Малыеўка, Січневае, Стэпавае, Каліновскае, Бярозавае, Наванікалаеўка, Запарожскае, Злагода, Прыволле, Цагельнае, Цярновае, Навагеоргіеўка), 10 — у Данецкай вобласці (Тоўстае, Навахатскае, Зялёны Гай, Чырвоная Зорка, Паддубнае, Мірнае, Аляксандраград, Грушаўскае, Ялта, Васкрасенка), чатыры — у Запарожскай вобласці (Рыбнае, Навагрыгараўка, Чырванагорскае, Прывольнае).

Аперацыя дазволіла Сілам абароны Украіны выбіць праціўніка з Дняпрапятроўскай вобласці (пад яго кантролем не засталося населеных пунктаў, але, згодна з картай DeepState, дняпрапятроўская вёска Філія ўсё яшчэ застаецца ў «шэрай зоне»).

Украінскія вайскоўцы таксама ліквідавалі пагрозу наступу на Запарожжа ўздоўж трасы Данецк — Запарожжа.

Расійскае вайсковае камандаванне не пракаментавала заявы пра поспех наступлення ЗСУ на Аляксандраўскім напрамку. Аднак варта адзначыць, што Міністэрства абароны Расіі на працягу вясны і лета працягвала паведамляць пра сваё «прасоўванне» ў Дняпрапятроўскай вобласці.

Больш за тое, 3 ліпеня расійскае ваеннае міністэрства абвясціла пра ўзяцце пасёлка Аляксандраўка (менавіта ад яго і пайшла назва гэтага напрамку).

У пацвярджэнне сваіх слоў Мінбароны Расіі паказала відэа з адным вайскоўцам, які разгортвае расійскі сцяг на вуліцы населенага пункта.

На працягу чэрвеня—ліпеня расійскія вайскоўцы таксама паведамілі пра ўзяцце яшчэ шэрагу суседніх вёсак, а менавіта: Пісанцы, Наваскеляватае, Багадароўка, Вольнае, Хрыстафораўка (былая назва — Камунараўка), Добрапасавае, Благадатнае.

Такім чынам, паводле версіі расійскага Мінабароны, менавіта яны змаглі прарваць украінскую абарону ў Дняпрапятроўскай вобласці, а не тое, што ЗСУ выбілі іх з гэтых пазіцый.

Замежныя OSINT-аналітыкі, напрыклад, Інстытут вывучэння вайны (ISW), адмаўляюць гэта і падкрэсліваюць, што заявы расійскіх вайскоўцаў аб кантролі над гэтай тэрыторыяй не адпавядаюць рэчаіснасці.

Сакрэтная аперацыя

Гэтыя населеныя пункты знаходзяцца на адлегласці 20—25 км ад цяперашняй лініі фронту.

Паводле слоў украінскіх вайскоўцаў, праціўнік не мае і не меў кантролю над гэтымі вёскамі, а здымаў прапагандысцкія відэа са сцягамі пасля пранікнення аднаго-двух байцоў у тыл пазіцый ЗСУ, затым гэтых расійскіх вайскоўцаў з тэрыторыі выбівалі, замацавання не адбывалася.

Вярхушка расійскага камандавання падавала ілжывую інфармацыю пра сваё прасоўванне, кажа камандзір 95-й брыгады ДШВ ЗСУ, палкоўнік Руслан Марышаў, які ўдзельнічае ў гэтым наступленні.

«Шматлікія расійскія камандзіры падманвалі сваё вышэйшае кіраўніцтва, падаючы ілжывую інфармацыю пра перадавую — пра тое, дзе яна фактычна знаходзіцца. Нават калі мы прасунуліся ўжо прыкладна на 20—25 км у глыб абароны расійскіх войскаў, іх кіраўніцтва ў гэта не верыла і падавала карты, якія мы ў іх захоплівалі, забіралі… [на картах было пазначана], што яны знаходзяцца за 25 км у нашым тыле», — адзначыў ён у інтэрв’ю тэлеканалу «1+1».

Сваёй чаргой, украінскае камандаванне доўгі час не раскрывала публічна падрабязнасцяў прасоўвання Сіл абароны Украіны.

Пасля першага этапу аперацыі вясной вайскоўцы, у прыватнасці камандуючы ДШВ, раскрылі толькі агульныя лічбы аб колькасці населеных пунктаў і плошчы вызваленых тэрыторый.

Такім чынам, рэальнае размяшчэнне ЛБС (лініі баявога судакранання) для расійскіх вайскоўцаў на гэтым напрамку стала нечаканасцю, кажа палкоўнік Марышаў.

У якасці прыкладу ён прыводзіць сітуацыю, калі яго падначаленыя змаглі ў блізкім баі забіць камандзіра расійскага мотастралковага батальёна, які правяраў пазіцыі. Ён не разлічваў, што ўкраінская армія прасунулася так блізка да яго пазіцый.

Непублічнасць наступальнай аперацыі дазволіла ёй менш як за паўгода дасягнуць значных вынікаў. Якіх менавіта?

Яшчэ адзін рывок

Фактычнае выцясненне расійскіх войскаў з Дняпрапятроўскай вобласці — гэта ў большай ступені палітычны вынік.

А вось у вайсковым плане важнае набліжэнне ЗСУ да лагістычных шляхоў, якімі карыстаецца расійская армія на поўдні.

Так, па стане на 13 жніўня ўкраінскія вайскоўцы знаходзяцца за 3—4 км ад дарогі Вялікая Навасёлка—Гуляйполе і працягваюць наступаць у гэтым напрамку ў раёне вёсак Успенёўка і Цеміраўка.

То-бок гэты шлях, важны для лагістыкі расійскай групоўкі, ужо не з’яўляецца бяспечным. Гэта прымушае расійскіх вайскоўцаў шукаць іншыя маршруты для падвозу правіянту, боепрыпасаў і асабовага складу, асабліва паблізу Гуляйполя, якое яны захапілі ў канцы мінулага года.

Акрамя таго, ЗСУ ўдалося развязаць баі за вёску Комар, размешчаную на беразе ракі Макрыя Ялы, за 15 км на поўнач ад Вялікай Навасёлкі.

Гэты буйны населены пункт расійскія войскі захапілі ў канцы зімы 2025 года і ператварылі ў свой апорны пункт.

Ваенны аналітык групы «Інфармацыйны супраціў» Канстанцін Машавец звяртае ўвагу на тое, што ўкраінскім сілам неабходна пераадолець яшчэ некалькі кіламетраў (прыблізна 5—6 км да вёскі Вольнае Поле), каб наблізіцца на адлегласць, якая дазволіць усталяваць агнявы кантроль над Вялікай Навасёлкай.

«У такім выпадку, каб дасягнуць істотнага аператыўнага эфекту ва ўсёй аператыўнай зоне расійскай групоўкі войскаў „Усход“ … украінскаму камандаванню нават не трэба будзе атакаваць або штурмаваць саму Вялікую Навасёлку», — адзначае эксперт.

«Дастаткова проста ўзяць пад шчыльны агнявы кантроль (у тым ліку з дапамогай дронаў) увесь гэты раён і той участак дарогі Гуляйполе — Вялікая Навасёлка, які вядзе на захад. Адлегласць 7,5—7,7 км дазваляе зрабіць гэта дастаткова эфектыўна», — лічыць ён.

Такое прасоўванне прывядзе да ўскладнення расійскай лагістыкі на поўдні, а гэта паўплывае на баяздольнасць частак расійскай арміі і будзе спрыяць спыненню іх наступу на Арэхаве.

То-бок, каб паставіць праціўніка ў крытычнае становішча, Сілам абароны Украіны неабходна працягнуць наступ і ажыццявіць яшчэ адзін рывок на 5—10 км.

Ці змогуць ЗСУ дасягнуць такога эфекту ў найбліжэйшы час без перакідання рэзерваў — пытанне адкрытае.

Таксама невядома, ці гатова расійскае камандаванне перакінуць дадатковыя сілы для спынення праціўніка на гэтым напрамку, якое, відаць, не з’яўляецца для Крамля прыярытэтным на дадзены момант.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]