Навукоўцы зрабілі новае адкрыццё, якое датычыць дыназаўраў
2- 21.07.2026, 13:14
- 2,620
Што адбылося 66 мільёнаў гадоў таму.
Прыблізна 66 мільёнаў гадоў таму астэроід дыяметрам каля 10 км упаў на Зямлю і пакінуў пасля сябе кратэр Чыксулуб дыяметрам 180 км на тэрыторыі сучаснага паўвострава Юкатан (Мексіка). У выніку ўдару астэроіда зніклі амаль усе дыназаўры і іншыя віды жывёл. Усяго масавае выміранне закранула прыкладна 75% усіх жывых істот на нашай планеце.
Новае даследаванне, апублікаванае ў часопісе Science Advances, паказвае, што масавае выміранне дыназаўраў у выніку падзення астэроіда адбывалася не так, як лічылася раней, паведамляе Gizmodo.
Пра тое, што 66 млн гадоў таму на Зямлю ўпаў велізарны астэроід, сведчыць не толькі гіганцкі кратэр, але і даныя геалагічных даследаванняў. Гэтая катастрофа прывяла да масавага вымірання амаль усіх дыназаўраў і многіх іншых жывёл на Зямлі ў канцы крэдавага перыяду.
У нетрах нашай планеты геолагі раней выявілі тонкую паласу горнай пароды, якая ўяўляе сабой геалагічную мяжу крэды і палеагену, вядомую таксама як мяжа K–Pg. У гэтым слоі горнай пароды была выяўлена гліна, якая, як лічыцца, складаецца з матэрыялу, выкінутага астэроідам Чыксулуб.
І першапачаткова гэты матэрыял знаходзіўся ў атмасферы Зямлі разам з газамі, што выдзяляліся астэроідам, а таксама з сажай ад маштабных лясных пажараў. Усё гэта блакавала сонечнае святло, і на Зямлі ўзнікла глабальная халодная зіма. Значнае паніжэнне тэмпературы прывяло да масавага вымірання.
Папярэднія даследаванні паказвалі, што газы, якія выдзяляліся астэроідам, асабліва сера, якая выдатна блакуе сонечнае святло, адыгралі ключавую ролю ў надыходзе глабальнай зімы, але новае даследаванне сведчыць, што гэта не так.
Навукоўцы вывучылі ўзоры гліны на мяжы K–Pg, каб удакладніць склад астэроіда Чыксулуб. Даследчыкі прыйшлі да высновы, што гэты астэроід быў CO-хандрытам. Гэта вельмі рэдкія касмічныя камяні, і толькі 5% метэарытаў, знойдзеных на Зямлі, належаць да гэтага класа. Гэтыя касмічныя камяні маюць адносна нізкую канцэнтрацыю лятучых элементаў, такіх як вада, вуглярод, цынк і асабліва сера.
Вынікі даследавання паказалі, што астэроід Чыксулуб утрымліваў усяго палову той колькасці серы, якую паказвалі папярэднія даследаванні. А значыць, ён не мог выкінуць у атмасферу столькі серы, каб сонечнае святло было заблакавана настолькі, што вымерлі дыназаўры. Таму навукоўцы прыйшлі да высновы, што пыл, выкінуты ў атмасферу пры сутыкненні астэроіда з Зямлёй, з'яўляецца галоўнай прычынай глабальнай зімы, якая знішчыла дыназаўраў.
Дакладнае паходжанне астэроіда Чыксулуб застаецца невядомым, але навукоўцы лічаць, што ён мог прыляцець з рэгіёна на ўскрайку Сонечнай сістэмы.