Архітэктары Чабурнэта пралічыліся
3- Кірыл Мартынаў
- 21.07.2026, 8:54
- 4,764
«Суверэнны інтэрнэт» у Расіі адкладаецца?
Карыстальнікаў «ВКонтакте» апавяшчаюць пра вяртанне платформы на даменнае імя ў зоне .ru, якое «дакладна такое ж, але толькі зручнейшае і бяспечнейшае». Эвалюцыя самай папулярнай сацыяльнай сеткі, створанай у Расіі, адлюстроўвае ход айчыннай гісторыі: клон Фэйсбука ўзляцеў дзякуючы больш зручнаму інтэрфейсу і шырока даступнаму пірацкаму кантэнту, быў, у прыватнасці, галоўнай сацсеткай ва Украіне да 2017 года, пасля набыў глабальныя амбіцыі і пераехаў на дамен .com, а цяпер сутыкнуўся з перспектывай раздэлегавання амерыканскага дамена з-за еўрапейскіх санкцый.
Новыя еўрапейскія санкцыі супраць «нацыянальнага мэсэнджара» Макс і VK Group у цэлым альбо запаволяць пабудову Чабурнэта, альбо зробяць яе цану значна вышэйшай — перш за ўсё ў сэнсе сацыяльных наступстваў. Архітэктары Чабурнэта крыху паспяшыліся: ім трэба было завяршыць самаізаляцыю пасля правалу бліцкрыгу 2022 года, і яны пачалі будаваць герметычную сістэму на заходняй інфраструктуры — перадусім на аперацыйных сістэмах для смартфонаў.
Калі б архітэктары не былі прагнымі і некампетэнтнымі, яны ведалі б, што спачатку трэба навязаць грамадзянам смартфоны з «айчыннай АС» па ўзоры, напрыклад, Паўночнай Карэі (Red Star OS: ядро на Linux, абалонка, афіцыйна распрацаваная гераічнымі інжынерамі ў Пхеньяне, робіць скрыншоты экрана карыстальнікаў і адпраўляе, куды трэба; ніякіх несувэрэнных сэрвісаў, фота і іншыя файлы, створаныя на прыладах карыстальнікаў, атрымліваюць маркіроўку, якая дазваляе адсочваць крыніцу інфармацыі).
Замест гэтага яны забаранілі ўсё, акрамя Макса, але вось бяда: грамадзяне не надта могуць карыстацца гэтым санкцыйным дадаткам. У закрытай экасістэме Apple усталяваць яго немагчыма, а пасля выдалення з Google Play карыстальнікам Android трэба ведаць, дзе шукаць прыкладанне, каб яно працавала, — і не факт, што з поўнай функцыянальнасцю, бо карэктная праца мэсэнджара завязаная на сэрвісы Google.
Праўда, намеснік міністра ўнутраных спраў Зубоў нядаўна заявіў, што мігрантаў хочуць абавязаць купляць у Расіі тэлефоны для «адсочвання іх перамяшчэння». Гэта практыка, адпрацаваная на самай бяспраўнай частцы насельніцтва Расіі, затым можа стаць нормай — паступова давядзецца замяніць парк тэлефонаў з варожымі сэрвісамі, які маюць грамадзяне, на кітайскія мадэлі з перадусталяваным суверэнным праграмным забеспячэннем.
Але гэта зойме даволі шмат часу. Таму ЕС адклаў поўны Чабурнэт. І з выдатным абгрунтаваннем, назваўшы Макс шпіёнскім праграмным забеспячэннем, распрацаваным пад наглядам ФСБ для далейшага абмежавання правоў грамадзян і сілавога ўстаранення канкурэнтаў ва ўмовах татальных блакіровак.
Кірыл Мартынаў, Telegram