«На ежу хапае 1000 рублёў на пяцярых»

Бюджэт беларуса, які сем гадоў запісвае кожную сваю пакупку.

Андрэй сем гадоў запісвае кожную пакупку — ад іпатэкі да марожанага. Сёння яго сям'я з пяці чалавек выплачвае крэдыт на дом і машыну, лятае ў адпачынак і амаль не здзяйсняе імпульсіўных пакупак. Разбіраемся, куды сыходзяць грошы сям'і з даходам каля $3000, піша Onliner.

«Чым больш лічбаў, тым мне лягчэй жывецца»

— Мяне завуць Андрэй. Я пачаў весці бюджэт у жніўні 2019 года. Ёсць нават канкрэтная дата — гэта мой дзень нараджэння, 28 жніўня. Брат падарыў мне праграму для ўліку ўсіх фінансавых выдаткаў, у якую можна ўнесці ўсе карты, каб аперацыі па іх улічваліся аўтаматычна і нічога не трэба было ўносіць уручную.

Брат ведаў, што я такі скрупулёзны, люблю ўсё лічыць — чым больш лічбаў, тым мне лягчэй жывецца. Калі ў жонкі хобі — посткросінг, то ў мяне — вядзенне бюджэту. Раней карыстаўся для гэтага Excel, але кожны раз трэба было ўводзіць усе лічбы самому. Гэта даволі цяжка, таму з сістэматычнасцю былі невялікія праблемы.

Амаль два месяцы мы распавядалі пра бюджэты беларусаў у межах конкурсу. Але добрыя гісторыі пра грошы на гэтым не заканчваюцца — працягваем шукаць герояў і паказваць, як беларусы зарабляюць, трацяць, зберагаюць і плануюць сямейны бюджэт.

Калі б мне трэба было ўручную ўносіць кожную пакупку, я б даўно ўсё кінуў. Толькі за першыя дзесяць дзён месяца ў нас назбіралася больш за 70 аперацый па рахунках. Таму мой галоўны савет — максімальна аўтаматызаваць улік фінансаў. Калі руціны становіцца менш, карысную звычку захаваць значна прасцей.

Ужо сёмы год я так вядзу бюджэт, і мы з жонкай на пачатку кожнага месяца абмяркоўваем будучыя траты, святы, далёкія паездкі, магчымыя непрадбачаныя выдаткі. Плюс у пачатку года абмяркоўваем глабальныя планы. Часам яны карэкціруюцца ў працэсе, звычайна раз на квартал, але ў цэлым у нас ёсць разуменне выдаткаў на доўгую дыстанцыю.

З таго часу, як я пачаў весці бюджэт, у нас нарадзіліся трае дзяцей, таму выдаткі пастаянна растуць. Найбольш сур'ёзным артыкулам затрат аказалася медыцынскае абслугоўванне. Бясплатная медыцына пакрывае далёка не ўсё, таму раней на лекараў і лекі сыходзіла шмат грошай. У нейкі момант мы вырашылі застрахаваць усю сям'ю, тым больш такая магчымасць з'явілася ў мяне на працы. Пасля гэтага планаваць бюджэт стала значна прасцей: частку выдаткаў на лячэнне і лекі пакрывае страхоўка. Але цалкам гэты артыкул выдаткаў нікуды не знік — дзецям рэгулярна патрэбныя розныя прафілактычныя сродкі, спрэі, сіропы і іншыя рэчы, якія страхоўка звычайна не кампенсуе.

Бюджэт у сям'і агульны, жонка цяпер у дэкрэтным адпачынку па доглядзе за дзіцем. У нас ёсць карткі розных банкаў, але ў выніку ўсе грошы сцякаюцца на адну картку.

Мы адно ад аднаго нічога не хаваем. Калі жонка пакіне сабе нейкую суму — без праблем. Я магу зрабіць так жа — у мяне на картках дзесьці застаюцца нейкія грошы на ўсялякі выпадкі, нягледзячы на тое, што ў нас ёсць бюджэт на выпадковыя траты. Пакупкамі ў асноўным займаюся я, жонка робіць заказы на маркетплэйсах. Часам адтуль трэба 29 тавараў забраць, але што зробіш, дзеці растуць і нешта пастаянна трэба.

«Пайшоў у ІТ і прасеў у даходах у два разы»

— У 2020 годзе я працаваў прарабам у будаўніцтве. Тады наш бюджэт быў даволі просты: закрывалі базавыя патрэбы, а ўсё астатняе стараліся адкладаць.

Дзякуючы таму, што я ўжо шмат гадоў вяду ўлік выдаткаў, магу адкрыць праграму і паглядзець любую лічбу за той перыяд. Напрыклад, асноўныя траты на прадукты тады складалі каля 250 рублёў у месяц і заставаліся прыкладна на адным узроўні.

Раней я займаўся праграмаваннем як хобі, потым з'явіліся думкі ісці ў ІТ. Сяброўка жонкі, HR-спецыялістка ў адной з кампаній, дапамагла падкарэктаваць рэзюмэ, я змясціў яго ў LinkedIn, і праз некаторы час мяне запрасілі на сумоўе і адразу ўзялі на працу. Да гэтага я прайшоў бясплатныя курсы, пастаянна праграміраваў сам, але ў навучанне не ўклаў ні капейкі.

Будучы добрым спецыялістам на будоўлі, я атрымліваў як прараб у раёне 1200 долараў у эквіваленце. А калі пайшоў у ІТ, то прасеў у даходах прыблізна ўдвая — атрымліваў каля 600 долараў. Праз год мне прапанавалі новую працу, і зарплата павінна была вырасці ўдвая. Але ў выніку ўсё склалася няўдала: я адпрацаваў тры месяцы, мяне афіцыйна не аформілі і выплацілі прыблізна палову ад абяцанага.

Я вярнуўся на будоўлю да ранейшай зарплаты ў раёне 1200 долараў, паралельна цягнуў англійскую, праграмаванне і актыўна шукаў працу. Я разумеў, што на будоўлі дасягнуў столі, а ў праграмаванні магу развівацца. Праз нейкі час я знайшоў працу мары — папрасіў зарплату, як была на будоўлі, але мне прапанавалі ў 2,5 раза больш. Вядома, я пагадзіўся.

На што сыходзяць грошы

— Бюджэт падзелены на дзве катэгорыі: траты, ад якіх мы ніяк не можам адмовіцца, і дадатковыя траты. Абавязковыя — крэдыт за дом і за машыну: цяпер разам 4300 рублёў у месяц, але потым будзе 5500 рублёў. Акрамя гэтага на сям'ю закладзены бюджэт у 5000 рублёў.

Найбольшая частка выдаткаў — іпатэка за дом на 108 «квадратаў», на які мы змаглі прэтэндаваць як шматдзетная сям'я.

Цяпер кожны месяц трэба плаціць 2900 рублёў, потым сума вырасце да 4000 рублёў.

І яшчэ нядаўна мы вырашылі скарыстацца прапановай ад Belgee: яны давалі крэдыт пад 4% на тры гады на новыя аўтамабілі. Цяпер кожны месяц 700 рублёў ідзе на крэдыт, яшчэ 170 рублёў — на КАСКО (яго афармляць было неабавязкова, але мы вырашылі ўзяць для ўласнага спакою). Акрамя таго, адразу закладваем каля 500 рублёў на запраўку. Гэта тыя выдаткі на аўтамабіль, якія мы ўлічваем кожны месяц у абавязковым парадку.

Калі браць траты ў 5000 рублёў на сям'ю без крэдытаў, то, мне здаецца, гэта вельмі камфортны бюджэт для сярэдняга ўзроўню жыцця ў Мінску, а можа, нават вышэй сярэдняга.

Яшчэ адзін буйны артыкул выдаткаў, калі казаць пра май, — адзенне, абутак і аксэсуары. На гэта закладзена 1300 рублёў. Што да адзення, то жонцы са мной пашанцавала: за апошні год я купіў шэсць рэчаў, за перадапошні — можа, яшчэ восем.

На прадукты трацім 1000 рублёў (двое дзяцей у садку, малодшаму менш за год). Мне здаецца, гэта не так шмат. Праўда, у гэтую суму не ўваходзяць кафэ, рэстараны і дастаўкі — на іх у папярэднім месяцы сышло дзесьці 170 рублёў. Калі ўвечары вырашылі замовіць піцу, суші або схадзіць кудысьці павячэраць, такія выдаткі ідуць асобнай катэгорыяй.

Якіхсьці вытанчаных, асаблівых прадуктаў не купляем. Голубіку, напрыклад, не ямо. Затое летам ходзім у лес па чарніцу. Звычайна раз на тыдзень або два ездзім у краму ці на Камароўскі рынак і робім базавую закупку: мяса, крупы, гародніна і ўсё неабходнае. Чырвоную рыбу дадому для гатавання бяром рэдка. Звычайна купляем яе, калі едзем у госці да бацькоў або бабулі.

Жонка на суму ў 1000 рублёў на прадукты не скардзіцца. Хаця былі часы, калі нас у сям'і ўжо было чацвёра, а на ежу сыходзіла каля 600 рублёў у месяц. Паўтара года таму паднялі бюджэт да 1000 рублёў і пакуль укладваемся.

Так, мы не п'ём каву па 6 рублёў кожную раніцу і не ходзім у рэстараны, дзе можна патраціць 400—500 рублёў, але ў нас у кожнага ёсць хобі. Схадзіць на стрыжку або манікюр жонка таксама можа без праблем, гэта ўсё закладзена ў бюджэт.

Харчаванне малодшага плюс падгузнікі — 600 рублёў. На асабістыя расходы ў нас закладзена па 250 рублёў — кожны траціць куды хоча. Інтэрнэт, электрычнасць, «камуналка» за аднапакаёвую кватэру, дзе мы цяпер жывём, — 200 рублёў.

Не вельмі гэтым ганаруся, але на алкаголь і цыгарэты закладзена 230 рублёў. Застаўся маленькі крэдыт за разумны дом — 24 рублі. За тэлефоны мы практычна не плацім, таму што гадоў пяць таму скарысталіся выгаднай акцыяй, там невялікія сумы.

Плюс яшчэ закладзена дапамога бацькам і падарункі.

З дзецьмі ходзім у басейн, батутныя і забаўляльныя цэнтры, любім Батанічны сад. У бліжэйшых планах былі аквапарк, цырк, звычайна хаця б пару разоў на месяц кудысьці выбіраемся ўсёй сям'ёй.

З адпачынкамі ў нас асобная гісторыя. Да таго як пачалі жыць разам, ні я, ні жонка нікуды не ляталі. Першы раз выбраліся толькі пасля вяселля — на грошы, якія падарылі госці.

Потым доўга не атрымлівалася. Запланавалі адпачынак, але нарадзілася адно дзіця, потым другое. У выніку вырашылі, што далей адкладаць нельга, і летась паляцелі ў Егіпет упяцёх — я, жонка, двое дзяцей і мая мама. Усе казалі, што з двума дзецьмі да пяці гадоў мы не адпачнем, таму мы аплацілі пуцёўку маме і ўзялі яе з сабой.

Да гэтай паездкі рыхтаваліся загадзя, адпачынак на пяцярых абышоўся прыкладна ў $5000. З нараджэння дзяцей кожны месяц адкладалі грошы ў асобныя фонды: на дзяцей і на адпачынак. У выніку назапашаных грошай амаль цалкам хапіла на паездку.

Сёлета зноў быў Егіпет — дапамог гадавы бонус на працы і ўдалы момант паміж праектамі. Праўда, далей, хутчэй за ўсё, будзе паўза. Мы з жонкай ужо абмяркоўвалі, што наступны год стане апошнім, калі малодшае дзіця зможа лётаць бясплатна. Потым выдаткі на падарожжы вырастуць яшчэ мацней.

Бюджэт запланаваны на тры гады наперад

— Калі ў нейкай катэгорыі застаюцца грошы — значыць, мы малайцы, зэканомілі. Калі ў нейкай катэгорыі трацім больш або з'явіліся непрадбачаныя выдаткі — ну што ж, не пашанцавала.

Але мы заўсёды ведаем, колькі і чаму патрацілі, імпульсіўных пакупак у нас практычна няма. Часам ідзеш па гандлёвым цэнтры і захацелася новую кофтачку. Ці нядаўна хадзіў па аўтасалоне і падумаў, што мне не стае бустэра для машыны. Праходзіць два дні, і я ўжо думаю — навошта ён мне? Я за пяць гадоў двойчы машыну прыкурваў.

Пэўна, толькі летась так купілі ноўтбук. Аднойчы ўвечары сядзелі з жонкай і вырашылі: стары ўжо дрэнна працуе, купім новы. На працягу пяці гадзін мы яго купілі.

Але ў цэлым мы стараемся так не рабіць. Брат калісьці даў мне простую параду: калі хочаш нешта купіць, пачакай. Калі праз нейкі час рэч усё яшчэ патрэбная — значыць, купляй. Гэты прынцып сапраўды працуе.

Мабыць, менавіта таму мне так падабаецца весці бюджэт. Мы загадзя разумеем, якія выдаткі нас чакаюць праз месяц, квартал або год. І я ад гэтага атрымліваю задавальненне.

Глабальна мы плануем бюджэт на тры гады наперад. Цяпер асноўная мэта — назапасіць суму, каб поўнасцю закрыць аўтакрэдыт, калі скончыцца льготны перыяд.

Першыя тры гады стаўка па ім складае 4%, а потым вырасце да больш як 17%. Таму наша задача — да гэтага моманту сабраць патрэбную суму і пагасіць увесь астатак доўгу адразу, каб не пераплачваць працэнты.

Акрамя выдаткаў варта дадаць і пра даходы. У нас ёсць уклад у банку — працэнты па ім вышэйшыя, чым працэнты па іпатэцы. Здаецца, што розніца невялікая, але калі на рахунку з'яўляюцца грошы, гэта дазваляе трошкі зэканоміць.

Мінулым годам я шмат вывучаў рынак аблігацый. Там даходнасць была яшчэ вышэйшая: у нейкі момант можна было размясціць грошы пад 18% гадавых. Цяпер стаўкі ўжо ніжэй — каля 17—17,5%, але гэта ўсё роўна дазваляе пакрываць значную частку выдаткаў па крэдыце. Таму мы разглядаем і такі варыянт укладанняў.

Акрамя таго, у свой час знаёмы прапанаваў мне ўкласціся ў яго бізнес. Такім чынам, цяпер у нас ёсць банкаўскі ўклад, які прыносіць каля 500 рублёў у месяц, і інвестыцыі ў бізнес, якія прыносяць у сярэднім каля 3000 рублёў штомесяц.

Ёсць яшчэ крэдытная карта з льготным перыядам. Пакуль для мяне гэта хутчэй зручны інструмент: калі трэба, магу скарыстацца грашыма і потым закрыць запазычанасць без працэнтаў.

Рассрочкі стараемся не браць. Быў перыяд, калі адначасова назапасілася каля 400 рублёў штомесячных плацяжоў, — стала неяк непрыемна гэта адчуваць.

Спачатку з'явіўся ноўтбук, потым фіранкі, потым новы ложак і матрац. Але затым вырашылі, што лепш возьмем грошы з сваёй фінансавай падушкі бяспекі, але будзем ведаць, што нічога не будзе нас напружваць.

Цяпер усе разлікі будуюцца вакол дома. Ужо разумею, што ў першы год, калі трэба будзе плаціць вялікія сумы, адкладаць амаль не атрымаецца. Планую карыстацца льготным крэдытам на айчынныя тавары пад 4% — так фінансавая нагрузка будзе не такой вялікай і не давядзецца адразу даставаць буйныя сумы з назапашванняў.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]