Трамп задумаў заліць сусветны рынак нафтай з Лівіі
3- 17.06.2026, 19:05
- 1,568
Услед за іранскай і венесуэльскай.
Адной з відавочных тэндэнцый, што праходзіць чырвонай ніткай праз часта непрадказальную знешнюю палітыку Дональда Трампа, з'яўляецца імкненне да энергетычнай дамінацыі — нарошчванне здабычы нафты, перавод паставак пад кантроль ЗША, у тым ліку шляхам прыцягнення амерыканскіх кампаній да распрацоўкі радовішчаў. Пасля паспяховага ўзяцця пад кантроль нафтавай галіны Венесуэлы і абяцання «забраць» нафту Ірана (якое скончылася дазволам бесперашкодна яе экспартаваць) Трамп патроху пачаў рэалізоўваць аналагічны сцэнар у Лівіі, піша Bloomberg.
Вашынгтон спрабуе прымірзіць варожыя бакі, якія кантралююць усходнія і заходнія тэрыторыі Лівіі, разлічваючы, што забеспячэнне стабільнасці адкрые доступ да найбуйнейшых нафтавых запасаў Афрыкі. Амерыканскія кампаніі ўжо ўступаюць у гульню: ConocoPhillips і Chevron падпісалі ў 2026 годзе пагадненні аб распрацоўцы радовішчаў, а Exxon Mobil разглядае магчымасць вяртання на лівійскі рынак пасля 10-гадовай перапынкі.
Планы Вашынгтона ў інтэрв'ю Financial Times пацвердзіў Масад Булос, дарадца Трампа па Блізкім Усходзе і Афрыцы. «Наш план палягае ў стварэнні адзінага ўрада і аб'яднанні ўсіх інстытутаў», — сказаў ліванска-амерыканскі бізнесмен, свёкар дачкі Трампа Ціфані. Адначасова са спробай стварыць адзінае кіраўніцтва Булос, па яго словах, заахвочвае амерыканскія нафтавыя кампаніі інвеставаць у Лівію.
Павелічэнне яе здабыўчага патэнцыялу дазволіць, у прыватнасці, нарасціць пастаўкі ў блізкую Еўропу. У Лівіі здабываюць каля 1,3 млн барэляў у суткі. Прызнаны ААН урад краіны ў Трыпалі спадзяецца давесці гэты паказчык да 2 млн. Але для гэтага неабходна пераканаць узброеныя групоўкі, якія неаднаразова паралізавалі працу галіны, перастаць выкарыстоўваць нафту для аказання ціску ў барацьбе за ўладу і грошы.
Аднак з моманту падзення лівійскага дыктатара Муамара Кадафі ў 2011 годзе намаганні ААН, еўрапейскіх краін і ЗША не прынеслі значных вынікаў. Узброеныя фракцыі, якія кантралююць пастаўкі нафты, зацікаўленыя ў ўласным узбагачэнні і забеспячэнні кантролю на сваіх тэрыторыях, а не ў нацыянальным урэгуляванні, кажуць эксперты.
«Гэта ўсё добрыя намеры», — кажа Клаўдыя Гацціні, старшая аналітычка Міжнароднай крызіснай групы. Паводле яе слоў, у Бенгазі — сталіцы ўсходняй Лівіі, якая кантралюецца генералам Халіфам Хафтарам, — «у грамадскім дыскурсе няма ні слова пра прымірэнне з іншым бокам або пра тое, што пара рухацца далей»:
«Ідзе выключна пра тое, чаго могуць дасягнуць тыя, хто цяпер пры ўладзе, і ўсё грунтуецца на тым, што Трыпалі — гэта вораг».
Сям'я Хафтара ніколі не давала зразумець, што гатовая падзяліцца ўладай, дадае Цім Ітан, старшы навуковы супрацоўнік лонданскага Chatham House.
З Хафтарам, акрамя таго, спрабавала наладзіць адносіны Расія: да яго прыязджаў намеснік міністра абароны Юнус-Бек Яўкураў, які курыруе Афрыканскі корпус РФ.
Расія таксама выкарыстоўвала Лівію для арганізацыі кантрабандных паставак нафтапрадуктаў у Еўропу праз Албанію.