16 чэрвеня 2026, aўторак, 11:41
Падтрымайце
сайт
Сім сім,
Хартыя 97!
Рубрыкі

Знойдзена рэальная прычына падлеткавага бунту

3
Знойдзена рэальная прычына падлеткавага бунту
ілюстрацыйнае фота: Getty Images

Ёсць біялагічнае тлумачэнне.

Міжнародная група даследчыкаў з Пітсбургскага ўніверсітэта развянчала галоўны міф узроставай псіхалогіі і нейрабіялогіі. Доўгі час у навуковай супольнасці дамінавала гіпотэза, што падлеткі шукаюць вострых адчуванняў з-за гіперчуллівасці мозгу да гармона задавальнення (дафаміну), якая нібыта прымушае іх мацней рэагаваць на любыя ўзнагароды, піша «Хайтэк».

Каб праверыць гэтую тэорыю, вучоныя правялі маштабнае сканаванне мозгу ў сотняў добраахвотнікаў ва ўзросце ад 12 да 30 гадоў з дапамогай функцыянальнай магнітна-рэзананснай тамаграфіі (фМРТ). Удзельнікам прапаноўвалася выконваць розныя гульнявыя заданні на камп’ютары, дзе за правільныя дзеянні яны атрымлівалі грашовыя прызы або сутыкаліся з віртуальнымі прайгрышамі.

Вынікі фМРТ-сканавання цалкам абверглі старую парадыгму. Высветлілася, што ў момант атрымання ўзнагароды паласатае цела (вобласць мозгу, якая адказвае за матывацыю і дафамінавы абмен) у падлеткаў дэманструе анамальна нізкую актыўнасць у параўнанні з дарослымі людзьмі. Іх базавая дафамінавая сістэма аказалася затарможанай.

Нейрабіёлагі даказалі, што схільнасць падлеткаў да рызыкоўных паводзінаў, алкаголю і бунту выклікана дэфіцытам дафаміну ў мозгу, а не яго лішкам, як лічылася раней. Пра гэта паведамляе «Хайтэк» са спасылкай на даследаванне ў часопісе Nature Communications.

Міжнародная група даследчыкаў з Пітсбургскага ўніверсітэта развянчала галоўны міф узроставай псіхалогіі і нейрабіялогіі. Доўгі час у навуковай супольнасці дамінавала гіпотэза, што падлеткі шукаюць вострых адчуванняў з-за гіперчуллівасці мозгу да гармона задавальнення (дафаміну), якая нібыта прымушае іх мацней рэагаваць на любыя ўзнагароды.

Каб праверыць гэтую тэорыю, вучоныя правялі маштабнае сканаванне мозгу ў сотняў добраахвотнікаў ва ўзросце ад 12 да 30 гадоў з дапамогай функцыянальнай магнітна-рэзананснай тамаграфіі (фМРТ). Удзельнікам прапаноўвалася выконваць розныя гульнявыя заданні на камп’ютары, дзе за правільныя дзеянні яны атрымлівалі грашовыя прызы або сутыкаліся з віртуальнымі прайгрышамі.

Вынікі фМРТ-сканавання цалкам абверглі старую парадыгму. Высветлілася, што ў момант атрымання ўзнагароды паласатае цела (вобласць мозгу, якая адказвае за матывацыю і дафамінавы абмен) у падлеткаў дэманструе анамальна нізкую актыўнасць у параўнанні з дарослымі людзьмі. Іх базавая дафамінавая сістэма аказалася затарможанай.

З-за гэтага прыроджанага дэфіцыту гармона задавальнення падлеткі адчуваюць хранічную нуду і эмацыйную тупасць у паўсядзённым жыцці. Каб падняць узровень дафаміну да нармальных значэнняў і адчуць радасць, ім патрэбныя значна больш магутныя і агрэсіўныя стымулы — экстрэмальны спорт, бойкі, ужыванне псіхаактыўных рэчываў або пратэстныя паводзіны.

З узростам, прыкладна да 25 гадоў, дафамінавая сістэма чалавека стабілізуецца і выходзіць на нармальны ўзровень працы. Таму маладыя людзі спантанна перарастаюць свае небяспечныя звычкі і юнацкі бунт.

Адкрыццё кардынальна змяняе падыход да выхавання і карэкцыі паводзінаў праблемных падлеткаў. Аўтары працы падкрэсліваюць, што замест жорсткіх забаронаў і пакаранняў, якія толькі пагоршаць дэфіцыт гармона, падлеткам неабходна прапаноўваць бяспечныя альтэрнатыўныя крыніцы моцных эмоцый, здольныя натуральным чынам стымуляваць схаваныя рэзервы мозгу.

Напісаць каментар 3

Таксама сачыце за акаўнтамі Charter97.org у сацыяльных сетках