Дырэктарка «Камволя» пазайздросціла эфіопам

Завод і Лукашэнка як гістарычныя няўдачнікі.

Тацяна Лугіна не дарэмна кіравала камбінатам «Камволь» сем месяцаў. Яна пакуль не ў курсе, што з гэтым «Камволем» рабіць, затое дакладна ведае, хто вінаваты.

Гістарычны няўдачнік

Калі ў 2012 годзе Лукашэнка прыехаў на «Камволь», прадпрыемства знаходзілася ў жудасным стане. Шкло пабітае, сцены не атынкаваныя, станкі старыя. Не кажучы ўжо пра фінансавае становішча. Доўгі камбіната на той момант складалі 3 млн долараў.

«Камволь» тэрмінова трэба было ратаваць. І Лукашэнка ўзяўся за яго выратаванне.

«Прадпрыемства мы зробім, я вам абяцаю, да наступнай зімы. Альбо адновім гэта, альбо зробім новае. Але я больш схіляюся да таго, каб аднавіць гэта», — паабяцаў ён у 2012 годзе.

Пра «да наступнай зімы» Лукашэнка, вядома, сказаў з гарачкі. Да наступнай зімы не атрымалася. Але намаганні былі не дарэмныя. На канец 2025 года даўгі «Камволя» ўжо складалі каля 80 млн долараў.

«Камбінат» нават давялося часова спыніць. Часткова з-за даўгоў, а часткова таму, што там працякаў дах. Прычым проста над станкамі, на якіх, уласна, вырабляюць тканіны. То-бок да пачатку выратавання — 3 мільёны даўгоў і разбітыя шыбы. Праз 12 гадоў — 80 мільёнаў даўгоў і дзіравы дах.

Праўда, загінуць камбінату ўсё ж не далі. У кастрычніку 2025 года Лукашэнка прызначыў новым дырэктарам былую кіраўніцу канцэрна «Беллегпрам» Тацяну Лугіну і даручыў ёй усё выправіць. Прызначыў не дарэмна. Лугіна разабралася, хто ва ўсім вінаваты. Праўда, не сама. Дапамаглі госці з далёкай Індыі.

Рабам трэба працаваць

У індыйскага бізнесоўца Лугіна папрасіла падзяліцца работнікамі. А ён дзяліцца не захацеў. Нават на час.

«На гэта ён мне сказаў: я з задавальненнем вам бы даў, але не магу, бо вы працуеце па 8 гадзін, у нас працуюць па 12. У вас усе працуюць павольна, я не хачу, каб мае людзі замарудзілі тэмп», — сказала Лугіна.

То-бок спалохаўся, што беларусы навучаць яго работнікаў дрэннаму — васьмігадзіннаму рабочаму дню і ўсялякім іншым сацыяльным «глупствам». І тут у Тацяны Лугінай адкрыліся вочы. Дарэчы, перад гэтымі вачыма ёсць жывы прыклад. Бо на «Камволі» цяпер працуюць 13 грамадзян Эфіопіі, і гэтыя эфіопы не заікаюцца ні пра якія свае сацыяльныя правы, а толькі кажуць: «нам хлеба не трэба, працу давай».

Таму Лугіна зразумела, што ўся праблема ў беларусах. Бо беларусы лянівыя, і замест таго, каб працаваць «інтэнсіўна, напружана, засяроджана, уважліва», яны, разумееш, з суседзямі размаўляюць, а яшчэ бывае, што чай п’юць.

А калі ведаеш, хто вінаваты, далей ужо лёгка. Адразу становіцца зразумела, што трэба рабіць. Трэба забараніць піць чай.

«Пакой адпачынку зачынены на ключ — няма доступу да кіпеню па-за абедам (абед усяго 20 хвілін на ўсю змену), завараць моцную гарбату ці каву не атрымаецца», — напісала адна з работніц прадпрыемства на сайце.

Пры гэтым нормы выпрацоўкі павысілі, час абеду ўстанавілі ў дваццаць хвілін. То-бок стварылі ўсе ўмовы, каб работнікі «Камволя» не маглі адцягвацца на ўсялякія глупствы, а замест гэтага больш працавалі. Праўда, не вельмі зразумела, навошта.

Дзе ж поспех?

Калі Лукашэнка пачынаў мадэрнізацыю «Камволя», там за год выраблялі 2 мільёны пагонавых метраў тканіны. Лукашэнка сказаў, што трэба вырабляць 6 мільёнаў — і будзе вам тады шчасце. Шэсць мільёнаў выпуску, калі верыць афіцыйным справаздачам, ужо ёсць, а шчасця ўсё адно няма.

Пры гэтым да 2017 года на мадэрнізацыю прадпрыемства выдаткавалі 110 мільёнаў долараў. Потым таксама трацілі. Напрыклад, у 2024 годзе «Камволь» атрымаў крэдытаў і дзяржсубсідый на 50 мільёнаў рублёў.

«Усталявалі лепшыя еўрапейскія машыны для перапрацоўкі воўны. Нам не сорамна паказаць вытворчасць высокім гасцям з любой кропкі свету», — казала Лугіна ў красавіку гэтага года.

Дык бачна ж, што людзі стараліся не дарэмна. Галоўнае — што цяпер ёсць што паказаць высокім гасцям, каб не было перад імі сорамна. То-бок усё было не марна. Мы — малайцы.

«Калі нашы цэхі наведваюць дэлегацыі з краін Азіі, па тварах візіцёраў бачым, наколькі яны здзіўленыя тым, што ў Беларусі ёсць такога ўзроўню высокатэхналагічнае вытворчасць», — сказала Лугіна.

І я думаю, што яны сапраўды дзівяцца. Па-першае, бо не могуць зразумець: а, уласна, навошта? А па-другое, як пры такіх выдатках і такіх магчымасцях улады здолелі давесці камбінат да такога стану, калі там працякае дах, бо грошай на рамонт даху ў завода няма. Нягледзячы на ўсе мільёны, выдаткаваныя на яго.

Хаця насамрэч менавіта дзякуючы патрачаным мільёнам гэтых грошай цяпер і няма. Цяпер даўгі прадпрыемства ў пяць разоў большыя, чым яго гадавая выручка. То-бок шанцаў аддаць гэтыя даўгі ў «Камволя» няма. Прыкладна ніколі. Нават калі прымусіць людзей працаваць па 12 гадзін у суткі.

Аляксей Мазартаў, «Беларусы і рынак»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]