Інжынеры NASA ўпершыню разагналі ротор марсіянскага верталёта да хуткасці гуку

Ніхто не верыў у 1,08 Маха.

Інжынеры NASA ў Лабараторыі рэактыўнага руху (JPL) правялі сапраўдны «звышгукавы экзамен» для марсіянскіх верталётаў — і яны яго вытрымалі.

Новыя роторы, распрацаваныя для наступнага пакалення марсіянскіх апаратаў, паспяхова пераадолелі хуткасць гуку, застаўшыся цэлымі. Гэта адкрывае шлях да палётаў на Марсе з грузамі, пра якія раней можна было толькі марыць, піша New Atlas.

Палёт на Марсе — яшчэ той квест. Атмасфера там настолькі разрэджаная, што нагадвае амаль вакуум: яе шчыльнасць складае ўсяго 1% ад зямной. Каб падняцца ўверх, ёсць два шляхі: або круціць лопасці хутчэй, або рабіць іх даўжэйшымі. У абодвух выпадках вы непазбежна ўпіраецеся ў «гукавы бар'ер». На Марсе ён бліжэй, чым у нас — прыблізна 869 км/гадз з-за іншага складу паветра і яго нізкай тэмпературы.

Чаму гэта важна: гістарычны верталёт Ingenuity, які першым паляцеў на Чырвоную планету, трымалі ў «бяспечнай зоне» — яго лопасці ніколі не раскручваліся вышэй за 0,7 хуткасці гуку (Mach 0,7). Як пажартаваў кіраўнік тэстаў Яаакко Каррас, калі б тут быў легендарны пілот Чак Ёгер, ён бы папярэдзіў: каля Маха 1 усё пачынае станавіцца «дзіўным». І сапраўды, звышгукавыя ўдарныя хвалі могуць разарваць ротор на кавалкі.

Каб выпрабаваць новыя лопасці, інжынеры выкарысталі легендарны 25-футавы касмічны сімулятар у Пасадэне. З камеры адпампавалі паветра, закачалі туды вуглякіслы газ, імітуючы марсіянскую «атмасферу», і пачалі раскручваць ротор. На выпадак катастрофы сцены аббілі сталлю — каб лопасці, што разляцяцца, не пашкодзілі камеру. Але метал не спатрэбіўся. Пасля 137 спроб роторы не проста вытрымалі, а дасягнулі хуткасці 1,08 Маха, забяспечыўшы пры гэтым на 30% больш пад'ёмнай сілы.

Гэта поспех праекта SkyFall, які павінен стаць наступным скачком у марсіянскай авіяцыі. У адрозненне ад Ingenuity, які быў толькі дэманстратарам тэхналогій, новыя верталёты павінны несці рэальнае навуковае абсталяванне, датчыкі і магутныя батарэі для працяглых палётаў. У NASA ужо плануюць запуск трох такіх «марсіянскіх разведчыкаў» на снежань 2028 года.

Як адзначыла аэрадынамік NASA Шанна Вітроу-Мазер, каманда чакала дасягнуць хаця б 1,05 Маха, але вынік у 1,08 адкрывае яшчэ больш магчымасцяў. Падобна, будучыя «верталёты» на Марсе змогуць лятаць значна хутчэй і далей, чым мы маглі ўявіць яшчэ ўчора.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]