Вучоныя прынеслі добрыя навіны для кафеманаў
1- 22.04.2026, 13:28
- 1,506
Эксперты выявілі новыя станоўчыя эфекты для здароўя.
Новае даследаванне паказала, што як кава з кафеінам, так і кава без кафеіну змяняюць мікрабіём кішэчніка, зніжаючы ўзровень стрэсу і паляпшаючы псіхалагічны стан. Гэта дае ўяўленне пра даўно меркаваны ўплыў напою на здароўе, піша «Вакол свету».
Кава — напой расліннага паходжання, які атрымліваюць з апрацаваных кавовых зярнятаў. Яго смак і хімічны склад залежаць ад такіх фактараў, як гатунак зярнятаў, ступень іх спеласці, метады апрацоўкі, абсмажвання і заварвання.
У ім утрымліваецца шэраг біялагічна актыўных злучэнняў, у тым ліку алкалоіды, такія як кафеін, паліфенолы, у тым ліку фенольныя кіслоты, дытэрпены і меланоідыны, што ўтвараюцца пры абсмажванні. Умеранае ўжыванне кавы зніжае рызыку развіцця шэрагу хранічных захворванняў, у тым ліку дыябету 2-га тыпу, хвароб печані, сардэчна-сасудзістых захворванняў і некаторых відаў раку. Акрамя таго, чым вышэй ужыванне кавы, тым ніжэй рызыка развіцця хваробы Паркінсана.
У тых, хто п'е каву, радзей развіваецца дэпрэсія, а паводле аднаго даследавання, рэгулярнае ўжыванне кавы зніжае рызыку развіцця хваробы Альцгеймера на 27%.
У новым даследаванні прафесар Універсітэцкага каледжа Корка Джон Краян і яго калегі вывучылі ўплыў ужывання кавы, адмовы ад яе і наступнага вяртання да яе ўжывання на кагнітыўныя здольнасці, настрой і паводзіны ў кантэксце ўзаемадзеяння мікрабіёты кішэчніка і мозгу — двухбаковага сувязі паміж мікрабіёмам кішэчніка і мозгам. Вынікі даследавання каманды апублікаваныя ў часопісе Nature Communications.
Даследчыкі правялі серыю псіхалагічных тэстаў, апыталі 31 чалавека, які ўжывае каву, і 31 чалавека, які каву не ўжывае, а таксама сабралі ўзоры калу і мачы, каб вывучыць змены ў іх мікрабіёме і ўплыў на настрой і ўзровень стрэсу.
Да аматараў кавы аднеслі тых, хто рэгулярна выпівае 3–5 кубкаў кавы ў дзень. Гэта бяспечная і ўмераная доза для большасці людзей. Спачатку ўдзельнікі ўстрымліваліся ад ужывання кавы цягам двух тыдняў, пры гэтым рэгулярна праходзілі псіхалагічныя тэсты, а таксама здавалі аналізы калу і мачы.
У тых, хто ўжываў каву, за гэты перыяд адбыліся значныя змены ў профілях метабалітаў у мікрабіёме кішэчніка ў параўнанні з тымі, хто каву не піў. Палове ўдзельнікаў, якія рэгулярна ўжывалі каву, ўсляпую давалі каву без кафеіну, а другой палове — каву з кафеінам.
Абедзве групы паведамілі пра зніжэнне ўзроўню стрэсу, дэпрэсіі і імпульсіўнасці, што сведчыць, што ўжыванне кавы значна паляпшае настрой, незалежна ад утрымання ў ёй кафеіну. У тых, хто п'е каву, значна больш такіх відаў бактэрый, як Eggertella sp. або Cryptobacterium curtum, у параўнанні з тымі, хто каву не п'е.
Лічыцца, што першы спрыяе сакрэцыі страўнікавага соку і кішачнай кіслаты, а другі ўдзельнічае ў сінтэзе жоўцевых кіслот. І тое, і другое можа адыгрываць ролю ў знішчэнні шкодных кішачных бактэрый і прадухіленні страўнікавых інфекцый. Таксама назіралася павелічэнне колькасці бактэрый Firmicutes, што звязваюць са станоўчымі эмоцыямі ў жанчын.
Заўважнае паляпшэнне здольнасці да навучання і памяці назіралася толькі ў тых, хто піў каву без кафеіну. Гэта дазваляе меркаваць, што за паляпшэнне кагнітыўных функцый адказваюць не толькі кафеін, але і іншыя кампаненты, напрыклад паліфенолы.
Аднак вучоныя выявілі, што толькі кава з кафеінам зніжае пачуццё трывогі, а таксама паляпшае пільнасць і канцэнтрацыю ўвагі. Кафеін таксама зніжае рызыку развіцця запаленчых працэсаў. Кава ўплывае на мікрабіём і нервовую сістэму, а таксама на патэнцыйную доўгатэрміновую карысць для здароўя мікрабіёма.