Фіцо — наступны?

Ці чакаць пераменаў у Славакіі пасля паразы Орбана ў Венгрыі.

Як перамога ў Венгрыі апазіцыйнага палітыка Петэра Мадьяра паўплывае на Славакію, дзе пры ўладзе знаходзіцца еўраскептык Роберт Фіцо?

Пра гэта сайт Charter97.org пагаварыў са славацкім палітолагам і прэзідэнтам Інстытута грамадскіх праблем (IVO, Браціслава) Грыгорыем Месежнікавым:

— У апошнія некалькі гадоў (пасля 2023-га года), калі Фіцо вярнуўся да ўлады, існаваў такі славацка-венгерскі тандэм па аслабленні агульнаеўрапейскіх пазіцый у дачыненні да ключавых пытанняў еўрапейскай палітыкі. У тым ліку — і ў дачыненні да Расіі, і ў дачыненні да Украіны, энергетычнай палітыкі. Дарэчы, у адносінах ЕС і ЗША таксама, таму што Віктар Орбан быў вялікім энтузіястам узмацнення партнёрства з Дональдам Трампам. Менш з Амерыкай як такой, а менавіта з Трампам, і Фіцо да гэтага таксама далучыўся.

Цяпер гэтаму тандэму прыйшоў канец, хоць Роберт Фіцо заяўляў, што нават калі Орбан прайграе выбары, ён прыме ад яго эстафету. Але насамрэч гэта, вядома, дурная пазіцыя, наўрад ці гэта магчыма, бо Славакія сама не здольная заблакаваць агульнаеўрапейскія рашэнні.

Думаю, што калі сапраўды Фіцо будзе выконваць гэта сваё абяцанне, то ЕС вельмі хутка знойдзе рычагі, каб пераадолець яго супрацьдзеянне. Таму станоўчы ўплыў, вядома, будзе.

Што да Славакіі, то спецыфічнае пытанне — якім чынам будуць развівацца славацка-венгерскія адносіны, бо яны апошнім часам развіваліся на аснове асабістага супрацоўніцтва, сяброўства Орбана і Фіцо. Дарэчы, Фіцо — нацыяналістычны палітык, які заўсёды карыстаўся так званай антывенгерскай картай ва ўнутранай палітыцы. Яна палягае ў тым, што ў нас каля 10% насельніцтва — гэта этнічныя венгры, і, вядома, іх галасы на выбарах надзвычай важныя.

Частка Славакіі, на жаль, схільная да антывенгерскіх настрояў, таму на хвалі нацыяналізму лёгка можна атрымліваць дадатковыя палітычныя ачкі. Дык вось, лічу, што цяпер Фіцо, як толькі Орбан пойдзе ў апазіцыю, пачне гуляць гэтай антывенгерскай картай ва ўнутранай палітыцы.

— Ці могуць змены ў Венгрыі даць штуршок да змены ўлады ў Славакіі на выбарах у наступным годзе?

— У нас выбары будуць у кастрычніку 2027-га года. Але ўрэшце, лічу, што параза Орбана паўплывае на агульныя настроі ў Славакіі ў тым сэнсе, што праціўнікі Фіцо, якія падтрымліваюць апазіцыйныя партыі, узмоцняцца. У ўсіх апытаннях у іх цяпер большасць.

Тое, што адбываецца ў Венгрыі, узмоцніць менавіта ўспрыманне, што і ў нашай краіне мы таксама можам перамагчы аўтарытарныя сілы. Калі ўжо венгры змаглі пасля 16 гадоў кансалідаванай аўтарытарнай палітыкі нанесці паразу гэтым сілам, то ў Славакіі, як кажуць, сам Бог загадаў. Але я трохі перабольшваю. У нас крыху іншая сітуацыя.

У Венгрыі была адзіная апазіцыйная, дэмакратычная партыя, а ў нас іх некалькі. Але ў нас і багацейшы досвед фармавання кааліцый дэмакратычных партый, таму, думаю, мы гэтым скарыстаемся. Што да барацьбы за свабоду, дэмакратыю, еўрапейскі выбар, падтрымку Украіны і крытыку Расіі, дык у гэтым усе апазіцыйныя партыі Славакіі сыходзяцца.

У іх ёсць ідэйныя адрозненні, але галоўнае цяпер — гэта захаванне свабоды, дэмакратыі і еўрапейскага выбару. Лічу, што для іх, вядома, гэта будзе вялікай палітычнай падмогай, што ў Венгрыі гэта ўдалося. Дарэчы, у Венгрыі цяпер будуць прымаць законы, якія дазволяць ім хутчэй пераадолець спадчыну Віктара Орбана.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]