Расійскія вугальныя кампаніі цярпяць велізарныя страты

Страты павялічыліся амаль утрая.

Расійскія вугальныя кампаніі ў мінулым годзе панеслі страты ў памеры 408 млрд руб., падвёў вынікі года Расстат. За год у краіне здабылі 429 млн т вугалю — такім чынам, кожная тона ў сярэднім прынесла амаль тысячу рублёў страт (951 руб.).

У плюсе аказалася толькі адна з трох вугальных кампаній (33,9%), годам раней такіх было 46,7%. За год яны зарабілі 76,9 млрд руб. прыбытку, гэта амаль у два разы менш, чым у 2024 г. (51,5%). Страты стратных кампаній павялічыліся амаль утрая — да 484,9 млрд руб. Гэта найгоршы вынік сярод усіх галін, як і частка стратных кампаній (66,1%), перадае The Moscow Times.

Праблемы вугальшчыкаў сталі відавочныя яшчэ ў 2024 г., калі здабыча вугалю стала адной з дзвюх галін, у якіх стратных кампаній больш, чым прыбытковых. У мінулым годзе да санкцый і нізкіх цэн дадаўся моцны рубель. Амаль палова вугалю, што здабываецца ў Расіі, ідзе на экспарт, і курс рубля, які вырас больш чым на 20%, дабіў вугальшчыкаў.

Ураду некалькі разоў даводзілася прымаць меры падтрымкі галіны, сітуацыю ў якой гендырэктар кампаніі «Русскі вугаль» Уладзімір Кароцін называў «найвострайшым крызісам з часоў 1990-х гадоў». Кампаніі, што апынуліся ў найцяжэйшым становішчы, атрымлівалі адтэрміноўку па сплаце падаткаў, кампенсацыю часткі тарыфаў на перавозку чыгуначным транспартам, а таксама дапамогу ў рэструктурызацыі крэдытаў.

Паводле даных Цэнтрабанка, у IV квартале банкі выдалі вугальна-металургічным кампаніям 0,7 трлн руб. крэдытаў, больш — толькі прамысловым. У галінавай структуры карпаратыўнага крэдытнага партфеля банкаў «металы і вугаль» (сюды ўлічваюцца кампаніі, што пераважна займаюцца здабычай сыравіны) займала чацвёртае месца — 10,3 трлн руб. на канец 2025 г.

Гэтыя крэдыты хутка псуцца. Пагаршэнне фінансавага становішча вугальных кампаній прымушае банкі фарміраваць дадатковыя рэзервы, адзначае ЦБ. За год частка дрэнных і безнадзейных крэдытаў (IV і V катэгорый якасці) ў катэгорыі «металы і вугаль» вырасла з 2,8% да 7,6% (горш толькі ў транспарце; столькі ж у фактарынгу). Пры гэтым праблемных крэдытаў вугальшчыкам і металургам было яшчэ больш: 1,3 трлн руб., гэта трэць усіх праблемных даўгоў банкаў (1,4% партфеля).

Банкі актыўна рэструктурызуюць гэтыя крэдыты: паводле даных ЦБ, за год яны выраслі з 1,5 да 2,1 трлн руб. — да 2,2% усяго карпаратыўнага крэдытнага партфеля банкаўскай сістэмы. Зусім дрэнныя даўгі даводзіцца прыбіраць з балансаў. Скарачэнне ў IV квартале крэдытаў IV–V катэгорый на 0,2 трлн руб. рэгулятар тлумачыць тым, што банкі «са зніжкай рэалізавалі частку праблемных актываў, у асноўным вугальных кампаній».

Прэзідэнт ВТБ Андрэй Костын мінулым летам заклікаў да рэформы галіны: «Давайце шчыра скажам, а навошта нам столькі вугалю здабываць? <…> Усё, што шахтны метад, — ён неэфектыўны». Такім метадам у Расіі здабываецца 22% вугалю, паводле даных ЦДУ ТЭК. У мінулым годзе здабыча вугалю пры росце экспарту на 4% скарацілася на 1,7%.

Цярпяць і рэгіёны, у якіх важную ролю адыгрывае здабыча вугалю. Кемераўская вобласць, на якую прыпадае амаль палова здабычы, стала адным з васьмі рэгіёнаў, якія ў мінулым годзе скарацілі выдаткі, і адзіным, дзе скарачэнне перавысіла 10% (14,2%). Дэфіцыт яе бюджэту складае 27% даходаў (без уліку трансфертаў) — па гэтым паказчыку рэгіён займае трэцяе месца з канца. Горшая сітуацыя толькі ў Валагодскай і Архангельскай абласцях.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]