Трывожны прагноз Мікалая Статкевіча

Расія можа атакаваць краіны Захаду з тэрыторыі Беларусі.

Лідар беларускай апазіцыі, вызвалены на волю палітвязень Мікалай Статкевіч апублікаваў у сваім Telegram-канале артыкул-папярэджанне для беларусаў і еўрапейцаў. Палітык лічыць, што Расія можа атакаваць краіны Захаду з тэрыторыі Беларусі:

— Еўрапейскія лідары ўпарта сцвярджаюць, што ў бліжэйшыя гады з нападу Расіі пачнецца вайна ў Еўропе.

Гэтыя заявы не могуць не мець пад сабой сур'ёзных падстаў. Думаю, што еўрапейскія выведкі зрабілі сур'ёзныя высновы пасля свайго правалу на пачатку 2022 года, калі толькі амерыканская электронная і брытанская агентурная выведкі выявілі падрыхтоўку Расіі да нападу на Украіну, і маюць істотныя падставы, каб даваць лідарам сваіх краін такія прагнозы. Зробім свой аналіз сітуацыі і сфарміруем свой прагноз яе развіцця, бо гэта наўпрост уплывае на лёс нашай краіны.

Рассмотрим матывы Крэмля для развязвання новай вайны (галоўны з іх — недасягненне мэт вайны з Украінай), механізмы прыняцця ім рашэнняў, ступень гатоўнасці да прымянення ядзернай зброі.

I. Мэты вайны і ступень іх дасягнення

1. Прадухіленне пашырэння НАТА і набліжэння яго да межаў РФ з'яўляецца толькі фармальнай падставай для вайны.

Але сітуацыя для РФ у супрацьстаянні з НАТА пасля пачатку вайны толькі пагоршылася. Да яго далучыліся Швецыя і Фінляндыя, з-за чаго расійскі Балтыйскі флот аказаўся сярод варожых узбярэжжаў і нават часткова ператвараецца ў азёрны — частку малых ракетных караблёў пераводзяць у Ладажскае возера, дзе пасля пуску ракет «Калібр» можна схавацца ад адказнага ўдару хаця б у шхерах. А з фінскай тэрыторыі, як і з Батнічнай затокі, цяпер можна наносіць удары па базах атамных падводных лодак, размешчаных у бухтах паўночнага ўзбярэжжа Кольскага паўвострава, нават тактычнымі ракетамі і дронамі. Таксама ў зоне іх дасяжнасці апынулася чыгуначная станцыя Кандалакша, дзе сыходзяцца чыгункі з Санкт-Пецярбурга і Архангельска і праз якую паўвостраў забяспечваецца ўсім неабходным. Такім чынам, пад пагрозай апынулася значная частка найважнейшай складовай Расійскай ядзернай трыяды.

2. Рэальнай жа галоўнай прычынай вайны было не заваяванне Украіны, а, хутчэй, саміх украінцаў — яшчэ мільёнаў 40–45 новых падданых імперыі, бо насельніцтва РФ скарачаецца.

У Далёкаўсходняй федэральнай акрузе, якая складае 40% тэрыторыі краіны, жыве толькі 7,8 мільёна чалавека. Розніца ў шчыльнасці насельніцтва па абодва бакі расійска-кітайскай мяжы складае больш за 100 разоў. Пры ўсё большай залежнасці ад Кітая ў стратэгічнай перспектыве гэта можа пагражаць Расіі стратай усходніх тэрыторый.

А цяпер замест мільёнаў хуткіх на нагу ўкраінскіх «зарабітчанаў» Крэмль атрымаў раз'юшаны народ, гатовы ўтрымліваць мільённую армію, супраць якой цяпер таксама трэба мець аналагічную па колькасці армію.

3. Спроба пераадолець крызіс нацыянальна-гістарычнай свядомасці расіян пасля распаду СССР.

Вайны звычайна пачынаюцца настаўнікамі гісторыі, якія распавядаюць пра «спрадвечныя страчаныя землі», нараджаючы ў вучнях гонар за былую веліч і жаданне вярнуць страчанае. Рэальная гісторыя пры гэтым бязлітасна фальсіфікуецца. Германскі мілітарызм мінулага стагоддзя, насамрэч, пачаўся ў пазамінулым стагоддзі, калі над Рэйнам была ўсталявана гіганцкая статуя Германіка, лідара мясцовых плямёнаў, які шляхам падману і здрады здолеў знішчыць некалькі рымскіх легіёнаў. Тады праслаўляліся Карл I, стваральнік Свяшчэннай Рымскай імперыі германскай нацыі, якая ўключала ледзь не ўсю Еўропу, і яго заваёвы.

Натуральна, гэта прывяло да жадання вярнуць «страчанае». І, як вынік, да вайны 1870 года з Францыяй, да Першай сусветнай вайны, да тэорыі «звышрасы» Гітлера і ўсяго, што адбылося потым. У расійскай версіі гэта пачалося з тэорыі «трыадзінага рускага народа», прысваення, такім чынам, гісторыі Кіеўскай Русі. Потым аказалася, што Кіеў стаў сталіцай незалежнай Украіны, а яго гісторыя, натуральна, часткай гісторыі ўкраінскага народа, што ўвайшло ў супярэчнасць з глыбока ўкаранелымі ў расійскую масавую свядомасць стэрэатыпамі. Узніклі пытанні нават па саманазве нацыі. Крэмль спрабаваў «на хаду» прапанаваць новы варыянт адказу на пытанне «Адкуль мы?», заснаваны на легендзе, нічым не пацверджанай, пра знаходжанне апостала Андрэя Першазванага у Херсанесе (гэта каля цяперашняга Севастопаля).

І на рэальным факце хрышчэння кіеўскага князя Уладзіміра (дарэчы, паводле знешнасці, апісанай візантыйскімі гісторыкамі, вылітага запарожскага казака больш позняга часу, нават з «аселедцам»). Тым не менш, каля Севастопаля тэрмінова пабудавалі новую «святыню» для народа. Але, як калісьці казаў лялечны персанаж тады яшчэ незалежнага расійскага тэлебачання Хрюн Моржоў: «Не ўнушае». А цяпер, пасля чатырох гадоў вайны, сумненняў у нацыянальнай адметнасці ўкраінцаў і іх асобнасці ад расіян няма нават і ў саміх расіян.

Цяпер шмат гаворыцца пра неабходнасць барацьбы з фальсіфікацыяй гісторыі, маючы на ўвазе толькі гісторыю савецка-германскай вайны. Згодны, фальсіфікацыя гісторыі — вельмі небяспечная рэч. Усяе гісторыі. Адзіныя эфектыўныя лекі ад імперскіх комплексаў — кроў сыноў. Думаю, каб ніводнаму з народаў не давялося прымаць гэта горкае лякарства, незалежным гісторыкам пара скласці агульную аб'ектыўную версію гісторыі рэгіёна за апошнія тысячу гадоў. І шырока распаўсюдзіць яе ў дасціпнай форме (напрыклад, у выглядзе коміксаў).

4. Жаданне прымусіць Захад адмяніць санкцыі, уведзеныя пасля анексіі Крыму.

У Крэмлі з лёгкага (аж занадта) языка аднаго тутэйшага палітыка чамусьці ўкаранілася меркаванне, што еўрапейскія палітыкі «не маюць яец», у адрозненне ад «круткіх» дыктатараў. Але чатыры гады таму высветлілася, што гэты аксэсуар маецца і ў дэмакратычных лідараў. А сцвярджэнне процілеглага сведчыць пра няведанне гісторыі рэгіёна.

У 1939 годзе Сталін выставіў ультыматум балтыйскім краінам і Фінляндыі, каб яны прынялі савецкія ваенныя базы. У балтыйскіх краінах тады правілі дыктатары. Яны прынялі ўмовы Сталіна, бо баяліся яго менш, чым уласных народаў. Гэтыя краіны страцілі незалежнасць.

А парламенцкая Фінляндыя адмовіла. Парламент перадаў шырокія паўнамоцтвы па арганізацыі абароны генералу Манэргейму, якога парламенцкая сацыял-дэмакратычная большасць, мякка кажучы, не вельмі любіла: пры падаўленні 20 гадоў таму выступлення мясцовай Чырвонай гвардыі ён спусціў пад лёд Фінскага заліва шмат паплечнікаў і сяброў дэпутатаў сацыял-дэмакратаў. Пасля гэтага гадоў з 20 быў амаль неперакладны за руку, але стварыў грамадскую арганізацыю і, прагназуючы савецкую агрэсію, падрыхтаваў у ёй шмат тысяч лыжнікаў-стралкоў і снайпераў, якія падчас вайны з СССР, у якой апошні пацярпеў ганьбічнае паражэнне, сталі сапраўдным кашмарам для Чырвонай арміі.

Такім чынам, чатыры гады таму, выявіўшы мужчынскія якасці, еўрапейскія палітыкі не толькі не спалохаліся і не адмянілі санкцыі, але пачалі супраць РФ эканамічную вайну, з-за якой расійская эканоміка знаходзіцца ў рэцэсіі, што маскіруецца ў публічнай статыстыцы ў прапагандысцкіх мэтах з дапамогай каэфіцыента дэфляцыі. Сутнасныя дадатковыя фінансавыя страты нясе прапагандысцкая дэманстрацыя адсутнасці міжнароднай ізаляцыі. Візіты лідараў так званых «сяброўскіх краін» у Маскву нясуць страты бюджэту ў дзясяткі мільярдаў долараў, бо «сябры» едуць толькі дзеля істотных зніжак на расійскую нафту або газ.

Доля РФ у сусветным валаўным унутраным прадукце (ВУП) складае каля 3% і падае, а заявы, што насамрэч з улікам парытэту пакупніцкай здольнасці (ППС) РФ ужо абагнала ФРГ, не на карысць расійскай прапагандзе, бо, калі ўлічваць гэты ППС для ўсіх краін, то высветліцца, што РФ ужо абагнала Інданезія, а Бразілія на падыходзе.

Нават калі «гарачая» вайна ва Украіне спыніцца, эканамічная — з краінамі, якія ствараюць больш за палову сусветнага валаўнога прадукту, — працягнецца, што прывядзе расійскую эканоміку да рэцэсіі і сацыяльнага крызісу невыканання шматлікіх сацыяльных абавязацельстваў перад ветэранамі вайны і іх сем'ямі, а вельмі верагодна — і да палітычнага крызісу са зменай улады.

Такім чынам, РФ не дасягнула ніводнай сапраўднай мэты вайны і трапіла ў тупіковую сітуацыю з дрэннымі перспектывамі.

Гэтая вайна стала стратэгічнай памылкай Крэмля. А пры стратэгічнай памылцы любое дзеянне, як і бяздзеянне, толькі пагаршаюць сітуацыю.

Разгледзім прычыны гэтага правалу кіраўніцтва краіны, яе выведак і дыпламатыі. Разгледзім механізмы прыняцця рашэнняў Крэмлём, якія прывялі да гэтай памылкі.

II. Механізмы прыняцця рашэнняў Крэмлём

Ужо відавочна, што гэтыя механізмы грунтуюцца на стэрэатыпах расійскай масавай свядомасці і прапаганды і гістарычных міфах і выключаюць удзел незалежных добрасумленных экспертаў.

Асноўны і самы небяспечны з гэтых стэрэатыпаў — пра наяўнасць «трыадзінага рускага народа», і тое, што ўкраінцы і беларусы — гэта «штучна ўтвораныя нацыі». З іх пункту погляду гэта значыць, што ментальнасць расійскага і ўкраінскага народаў аднолькавая.

Гэты стэрэатып лёг у аснову прагназавання рэакцыі ўкраінцаў на расійскае ўварванне. Але рэакцыя ўкраінскага народа аказалася зусім іншай за чаканую, што сведчыць пра глыбокія ментальныя адрозненні двух нацый. Прычыны гэтай розніцы трэба шукаць у іх генезісе. У IX стагоддзі Кіеў захапілі русы — на мовах усіх скандынаўскіх народаў таго часу гэтае слова значыла «воін-разбойнік», ім называлі сябе вікінгі, тагачасныя марскія разбойнікі, якія зрабілі горад сваёй базай для далейшых нападаў. Так «Кіеў і ваколіцы» зрабіліся Руссю.

Такім чынам, адзінымі спадчыннікамі тых русаў з'яўляюцца сённяшнія ўкраінцы, якія перанялі станоўчыя і адмоўныя рысы тых разбойнікаў. У расіян іншае паходжанне. Толькі не трэба ўспамінаць смешны прапагандысцкі міф, прыдуманы пазней нашчадкамі варагаў, каб абгрунтаваць свае правы на панаванне, пра «прызванне варагаў на Русь». Гэта значыць, што наўгародскія купцы, людзі суровыя, карыслівыя і смелыя, паклікалі разбойнікаў, каб тыя навялі парадак у іх куфрах з грашыма і на складах з футрам? Вы сапраўды ў гэта верыце?

Звернемся да аўтарытэтнага расійскага гісторыка Салавёва, які дзяліў тагачаснае насельніцтва на дзве катэгорыі: мужоў і мужыкоў, або смердаў. Першыя — гэта дружыннікі ці баяры князя (тады пераважна з варагаў) — сапраўдныя людзі, якія маюць зброю, валодаюць ёю і гатовыя абараніць сваю гонар, сваіх блізкіх і маёмасць са зброяй у руках. Другія — «малыя няпоўныя людзі», якія гэтага не могуць і з'яўляюцца толькі «кормавой базай» для першых. Глыбока сімвалічна, што ў Расіі слова, якое да рэформы 1863 года было назвай сельскагаспадарчых рабоў, дагэтуль з'яўляецца кампліментам мужчыну.

Дзякуючы стэрэатыпам пра наяўнасць «трыадзінага рускага народа», у Крамлі вырашылі, што нашчадкі мужоў будуць паводзіць сябе як нашчадкі мужыкоў. Гэта — вялікая памылка. Такая ж памылка дапускаецца і ў адносінах да беларусаў.

Тэма настолькі важная і небяспечная для нас, што павінен спыніцца на ёй падрабязна.

У калоніі ў мяне быў перыяд, калі мне 5 месяцаў не выдавалі кніг з тамтэйшай бібліятэкі. Таму чытаў усё запар, што было ў суседзяў. Аднойчы мне перадалі тоўстую (і тым вельмі каштоўную ў тых умовах) кнігу аднаго з апалагетаў «русского мира» Максіма Калашнікава. Сапраўднае прозвішча гэтага кулямётна-аўтаматнага псеўданіма, як лёгка здагадацца, — банальнае Кучарэнка. Кніга, што звычайна для літаратуры такога кшталту, выкрывае сусветную змову супраць Расіі, яшчэ і ўтрымлівае гістарычны агляд з вялікай колькасцю элементарных фактаграфічных памылак, што прымусіла засумнявацца ў заяўленай гістарычнай адукацыі аўтара.

Але быў там адзін раздзел, які прыцягнуў маю ўвагу. Аўтар разглядае менталітэт расіян паводле іх стаўлення да зямлі, улады, царквы і г. д. Усяго па 7 напрамках. Разглядае дастаткова аб'ектыўна і шчыра. Я прааналізаваў па яго схеме менталітэт беларусаў. Супадзенні з расіянамі былі толькі па палове аднаго з пунктаў. Калі лічыць іх аднолькава важнымі, то беларусы супадаюць па сваёй ментальнасці з расіянамі на 7%. Яксьці малавата для «адзінага народа». Тым больш, што 2020 год яскрава высвеціў існаванне нашай адметнай самастойнай нацыі. І якой нацыі!

Таксама значна ўплываюць на рашэнні Крэмля распатрабаваныя ім прапагандысцкія кампаніі.

Асаблівасць прапаганды ў тым, што яе аўтары раней ці пазней пачынаюць верыць у яе праўдзівасць. То-бок так доўга казалі, што «Украіна — недадзяржава, ткні — разваліцца, а клоўн ўцячэ», што самі паверылі ў гэта. Але Украіна не развалілася, «клоўн» аказаўся годным прэзідэнтам і цяпер Крэмль не ведае, як выпутацца з гэтай вайны, захаваўшы твар.

Да таго ж, калі прапагандысцкія стэрэатыпы аказваюцца ўкаранёнымі ў грамадскую свядомасць, дзеянні ўлады мусяць адпавядаць гэтым стэрэатыпам, што пазбаўляе ўладу магчымасці палітычнага манеўру.

Найгорш, калі прапагандай займаецца першая асоба краіны. Незалежная аналітыка ў такім выпадку робіцца немагчымай. Бо эксперты і дарадцы павінны падганяць свае пазіцыі пад меркаванне першай асобы і толькі пераагучваць афіцыйную пазіцыю. Калектыўныя рашэнні ў такіх умовах немагчымыя і робяцца аднаасобнымі, што ўплывае на іх якасць, бо першая асоба, пазбаўленая экспертнай падтрымкі і маючы ўласныя матывы і зацікаўленасці, нярэдка прымае шкодныя для сваёй краіны рашэнні або нават трапляе ў недарэчныя сітуацыі, як гэта было з прэзідэнтам РФ, калі той публічна даказваў нерэальныя даныя пра баявыя страты Украіны.

Не сумняваюся, што ён толькі пераагучваў даныя, пададзеныя яму афіцыйна расійскімі генераламі. Побач не знайшлося дасведчанага дарадцы, які б патлумачыў, што сярод генералаў з савецкіх часоў дамінуе прынцып: «Галоўнае — правільна даложыць». Што прыводзіць да празмернага завышэння страт праціўніка. Так, падчас савецка-германскай вайны згодна з данясеннямі з савецкіх войскаў агульныя страты вермахта склалі больш за 80 мільёнаў чалавек, што перавысіла агульную колькасць насельніцтва ў давоеннай Германіі.

Такім чынам, сістэма прыняцця рашэнняў у Крамлі аднаасобная, без кваліфікаванай экспертнай падтрымкі і пад моцным уплывам жадання Пуціна захаваць уладу. Дадатковыя рызыкі ўтвараюць персанальныя практыкі прыняцця рашэнняў кіраўніком.

Агучаны Пуціным метад «загрузіць на ноч задачу ў мозг і прачнуцца раніцай з гатовым рашэннем» сапраўды дзейсны. Я сам карыстаўся ім для працы над дысертацыямі. Але ён падыходзіць толькі для пасіўных аб'ектаў. Спробы ўжываць яго ў палітыцы, дзе аб'екты рашэння з'яўляюцца актыўнымі і валодаюць уласнай воляй, як правіла, прыводзілі да палітычных памылак і страт.

Такім чынам, існая сістэма прыняцця рашэнняў у Крамлі нясе вялікія рызыкі непрадуманных авантурных рашэнняў.

Падсумоўваючы, можна сцвярджаць, што ў такой сістэме прыняцце рашэння аб пачатку вайны, нават з прымяненнем ядзернай зброі, вельмі верагоднае.

Такім чынам, рызыка развязвання РФ вайны з Захадам сапраўды высокая.

Разгледзім, дзе можа пачацца такая вайна і якія рызыкі яна нясе для нашай краіны і свету.

III. Беларускі «балкон»

Так расійскія генералы называюць нашу краіну, бо з нашай тэрыторыі можна наносіць удары па трох краінах НАТА і Украіне. Сталіцы гэтых краін знаходзяцца на небяспечна малой адлегласці ад беларускай мяжы.

Відавочна, што першы ўдар расійскіх войскаў будзе наносіцца з беларускай тэрыторыі і скіраваны супраць балтыйскіх краін, якія знаходзяцца ў геаграфічным адрыве ад буйных краін НАТА і могуць быць ізаляваныя ад іх. Да таго ж іх акупацыя дазволіць вярнуць Балтыйскаму флоту аператыўны прастор і зрабіць бяспечнымі марскія камунікацыі з Калініградскай вобласцю і забяспечыць больш гарантый для экспарту расійскіх вуглевадародаў з партоў Ленінградскай вобласці.

Асноўны ўдар будзе наносіцца не па Эстоніі, усходняя мяжа якой прыкрытая буйнымі азёрамі, а па Латвіі, каб дайсці да Рыгі або да Рыжскай затокі і разрэзаць Балтыю на дзве часткі, з мэтай пазбавіць сілы, якія яе абараняюць, манеўру, і, прынамсі ва Усходняй Балтыі, — забеспячэння і падмацаванняў. Удар будзе наносіцца з раёна Полацка. Адначасова будзе нанесены ўдар з раёна Гродна ў напрамку Каўнаса і Клайпеды. Ён можа быць падмацаваны ўдарам расійскімі сіламі на Каўнас з тэрыторыі Калінінградскай вобласці, каб далей захапіць Клайпеду і не дапусціць выкарыстання гэтага порта для падвозу падмацаванняў і ваеннага рыштунку. Яшчэ адзін удар можа быць нанесены з раёна Ашмян на Вільнюс з-за прывабнай блізкасці гэтага горада да мяжы.

Вы можаце спытаць, а чаму я так упэўнена прагназую? Проста расійскія генералы любяць выкарыстоўваць наработкі сваіх савецкіх калег. Напрыклад, сапраўды вельмі ўдалай і найбольш эфектыўнай з усіх у Другой сусветнай вайне паводле сваіх вынікаў аперацыі «Баграціён». Дастаткова толькі паглядзець карты гэтай аперацыі.

Восенню 2015 года пасля чарговага вызвалення, выступаючы на канферэнцыі, якая праходзіла ў Варшаве пад эгідай АБСЕ, і каментуючы размяшчэнне ў Бранскай вобласці матастралковай брыгады, я выказаў меркаванне, што гэтая брыгада можа быць выкарыстана супраць Украіны для ўдару па правым беразе Дняпра на Кіеў, што ўжо рабіла савецкая армія ў мінулай вайне. Толькі тады для гэтага давялося фарсіраваць з вялікімі стратамі Дняпро ў раёне Лоева. А зараз можна камфортна перасекчы яго і Прыпяць па мастах на тэрыторыі Беларусі. Што і зрабіла чатыры гады таму расійская групоўка ўварвання. Без такой магчымасці расійскі бліцкрыг быў бы немагчымы і вайна з Украінай увогуле не пачалася б.

На жаль, мой тагачасны прагноз збылося праз 7 гадоў, што пацвердзіла эфектыўнасць падыходу. І зараз перад мною ляжыць кніга з картамі аперацыі «Баграціён», дакладней, яе 2-й, «прыбалтыйскай» часткі, што робіць задачу прагнозу больш лёгкай.

IV. Выкарыстанне ядзернай зброі

Гэта ідэя, здаецца, абмяркоўвалася сярод расійскага генералітэту яшчэ з нулявых гадоў. Канкрэтныя планы, калі верыць таму, што трапляла ў незалежную прэсу, былі такія — раптоўна пачаць баявыя дзеянні, адхапіць як мага больш тэрыторыі, а потым, калі НАТА адмабілізуецца на адказ, нанесці ўдар ядзернымі боегалоўкамі, каб шляхам перамоваў з «без'яйцавымі» напалоханымі еўрапейскімі палітыкамі замацаваць за сабою захопленае.

Зараз, калі еўрапейскія палітыкі выявілі зусім іншыя за чаканыя якасці, з'явілася і актыўна абмяркоўваецца ў расійскай калявайсковай прэсе ідэя прэвентыўнага ядзернага ўдару па месцах дыслокацыі ядзерных сіл НАТА ў Еўропе, каб не атрымаць «адказкі» пасля выкарыстання ядзернай зброі супраць НАТА, напрыклад, у Балтыі пасля ўварвання туды расійскіх войскаў. Найбольш верагодным месцам расійскага ядзернага ўдару будзе Сувалкскі калідор, каб зрабіць немагчымай адпраўку праз яго падмацаванняў у Балтыю, калі чыгуначная дарога там будзе знішчаная, асфальт на шашы згарэ і ўсё гэта будзе завалена палаючымі радыеактыўнымі дрэвамі.

Яшчэ магчымыя ўдары па «вузкіх месцах» трансбалтыйскіх магістраляў, месцах канцэнтрацыі падмацаванняў і матэрыяльных рэсурсаў. Цяпер расійскія генералы разумеюць, што «адказка» Захаду на гэта будзе, і шукаюць шляхі пазбегнуць гэтага адказу — рай раем, але жыць хочацца. Актыўна абмяркоўваюцца ідэі, як гэта прадухіліць.

Напрыклад, у часопісе «Зброя» («Оружие») пастаяннай тэмай сталася абмеркаванне варыянтаў прэвентыўнага ядзернага ўдару па месцах дыслокацыі тактычных ядзерных сіл НАТА.

Іх надзеі наступныя: калі ўдар будзе нанесены тактычнай ядзернай зброяй, то ЗША са сваімі магутнымі стратэгічнымі ядзернымі сіламі ўмешвацца не будуць, бо, як з кплівым здзіўленнем канстатуе аўтар прапановы, чамусьці вераць у тое, што стратэгічная і тактычная ядзерная вайна могуць быць рознымі.

У выпадку, калі РФ будзе наносіць удары толькі тактычнай ядзернай зброяй з меншай далёкасцю, то ЗША, на іх думку, выкарыстаюць гэта як падставу для непрымянення сваёй стратэгічнай ядзернай зброі вялікай далёкасці і развязвання такім чынам сусветнай ядзернай вайны. Такім чынам, Расіі застаецца толькі нейтралізаваць 100 тактычных тэрмаядзерных авіябомбаў магутнасцю па 500 кілатон, размешчаных на авіябазах НАТА ў Італіі, Нідэрландах, Бельгіі, Германіі, а таксама знішчыць ядзерны патэнцыял Брытаніі, бо Канстытуцыя Францыі дазваляе выкарыстанне ёю ядзернай зброі толькі для самаабароны пры ядзерным нападзе на яе тэрыторыю. Праўда, аўтар не тлумачыць, як з пункту гледжання Канстытуцыі Францыі будзе ацэньвацца, напрыклад, ядзерны ўдар па авіябазе НАТА ў Германіі побач з французскай мяжой, калі ў бок Францыі пойдзе ўдарная хваля і радыеактыўныя воблакі.

З Брытаніяй праблемаў аўтар увогуле не бачыць. Там чатыры атамныя падводныя лодкі з ракетамі «Пасейдон» з ядзернымі боегалоўкамі, дзве з якіх, гатовыя да пуску гэтых ракет, нясуць баявое дзяжурства ў порце, дзе іх можна лёгка знішчыць, а трэцяя нясе такое дзяжурства ў адкрытым моры. Аўтар лічыць, што калі ў РФ з'явілася падводная атамная лодка-зянішчальнік падводных лодак праціўніка, то тая расійская падлодка можа знайсці і знішчыць адзіночную брытанскую падлодку, якая дзяжурыць у моры. Верагодна, ён не ведае, якая гэта складаная задача — перадусім выявіць падводную лодку НАТА з яе найноўшымі тэхналогіямі бясшумнасці ў Сусветным акіяне, тым больш канкрэтную. Такія развагі дзівяць сваёй некампетэнтнасцю. Але такі цяпер узровень расійскіх экспертаў, і іх высновы могуць быць запатрабаваныя.

Падобна на тое, што Крэмль прыняў ідэю прэвентыўнага ядзернага ўдару па Захаду. Разам з тым, яны цалкам дапускаюць, што будзе такі ж адказны ўдар. І прыдумалі, як здзейсніць першае, мінімізаваўшы пагрозу другога.

V. Квазітактычная ракета

З'яўленне т. зв. «Арэшніка» спачатку здзівіла. Навошта такая дарагая ў абслугоўванні і ўразлівая для ўдараў машына? Зразумела, што на вайне ў ход ідзе любая зброя. У тым ліку старыя танкі, гарматы. Дык навошта проста спісваць старыя ракеты «Ярс», калі можна зняць адну ступень і паменшыць іх далёкасць да 5500 кіламетраў?

Калі можна выкарыстоўваць іх хоць для стральбы балванкамі. Прычым, як гэта было відаць нават з газетнага фота ўдару па «Паўдмашы», без усялякага навядзення гэтых балванак — быццам проста кінулі іх жменю, а раптам якаясьці кудысьці ды трапіць.

Гэта як прывезці на фронт Цар-гармату. Дорага і неэфектыўна.

Але насцярожыла, што той «Арэшнік» застаўся ў падпарадкаванні ракетных войскаў стратэгічнага прызначэння, дзе і быў ад пачатку.

Гэта значыць, засталіся і сістэмы захоўвання і дастаўкі ядзерных боегаловак, прымянення з дапамогай спецыяльных кодаў (т. зв. «ядзернага чамаданчыка»), а значыць «Арэшнік» вельмі хутка можа быць ператвораны назад у балістычную ракету: толькі зняць боегалоўку з металічнымі балванкамі і вярнуць на месца старую боегалоўку «Ярса» з крыху паменшанай далёкасцю, што, фармальна, перакладае яго з разраду стратэгічных у тактычныя пры захаванні ранейшага набору боепрыпасаў і страшэннай разбуральнай магутнасці: 3–6 баявых блокаў агульнай магутнасцю да 500 кілатон.

Такім чынам Крэмль, стварыўшы гібрыдны, фармальна тактычны «Ярс», падрыхтаваў зброю для прэвентыўнага ядзернага ўдару па Еўропе, які, на яго думку, не павінен выклікаць удзелу ЗША ў адказным ўдары. Але, відаць, Масква не спадзяецца, што «адказкі» атрымаецца пазбегнуць, ці то ад брытанскіх, ці то ад французскіх атамных падводных лодак.

Таму, каб пазбегнуць ўдару па сваёй тэрыторыі, вырашыла падставіць пад гэты ўдар іншую, фармальна яшчэ незалежную краіну.

VI. Навошта ядзерная зброя ў Беларусі

Рашэнне Крэмля размясціць на нашай тэрыторыі расійскую ядзерную зброю ад пачатку здзіўляе. Звычайна яе размяшчаюць у гарантуюча бяспечным месцы, а не ў непасрэднай блізкасці ад зоны баявых дзеянняў, дзе яна можа трапіць пад удар праціўніка, і на тэрыторыі іншага дзяржавы, народ якой не хоча яе, бо інтуітыўна людзі разумеюць — уласная ядзерная зброя сапраўды абараняе краіну ад агрэсіі, а чужая робіць яе закладніцай іншага дзяржавы, якое можа мець зусім іншыя, невядомыя нам планы і інтарэсы.

Тым больш што Пуцін адразу ў катэгарычнай форме адмовіў любую форму кантролю беларускай боку над гэтай зброяй. Усе гэтыя заявы, што ў нас цяпер ёсць ядзерная зброя, што «будзем разам кнопку націскаць (карыстацца «ядзерным чамаданчыкам» Пуціна) — гэта або падман, або (што значна горш) сама-падман.

Спачатку заявілі пра размяшчэнне ядзерных авіябомбаў для самалётаў (у тым ліку беларускіх) Су-25. Потым — ракет сярэдняй далёкасці «Іскандэр», здольных несці ядзерны зарад. Цяпер размяшчаюць гібрыдны «Ярс» (ён жа «Арэшнік»). Таксама будуецца сховішча для ядзерных боегаловак.

Навошта на нашай зямлі? Каб быць бліжэй да верагоднага праціўніка, у іх ёсць Калінінградская вобласць, дзе ядзерныя «Іскандэры» ўжо стаяць. Гібрыдны «Ярс» мае далёкасць у 5500 км, што ўдвая менш, чым у неўкарочанага. Дык размясціце яго ў сябе — усё адно доляціць да любога кутка Еўропы. Але чамусьці ставяць яго паблізу ад Украіны.

Хоць большая частка таго «Ярса» — гэта проста труба, напоўненая порахам (цвёрдым ракетным палівам), таму нават FPV-дрон з кумулятыўнай гранатай здольны стварыць з «Ярса» «вялікі бара-бум». А вывозіць ядзерныя зарады са сховішчаў да пазіцый ракет, калі па дарозе могуць быць дыверсанты, засадкі, міны, увогуле не занадта рызыкоўна? Тым не менш, гэта ўсё робіцца насуперак логіцы і бяспецы.

Я знаходжу толькі адно тлумачэнне такой рызыкі — першы прэвентыўны ўдар РФ па Еўропе плануецца наносіць менавіта з нашай тэрыторыі. Што будзе адразу выяўлена той бокам. А адзін тутэйшы палітык не вытрымае і сам пахваліцца сваёй ядзернай круцізной.

А далей заходнія лідары пачнуць абмяркоўваць варыянты адказу. Куды біць у адказ — па тэрыторыі РФ, якая мае 1400 стратэгічных боегаловак, або прыняць больш бяспечны варыянт удара па тэрыторыі, з якой прыляцелі ракеты?

І ў іх будзе вялікая спакуса, на што разлічвае і Крэмль, выбраць апошні варыянт. У адпаведнасці з логікай: «беларусаў, безумоўна, шкада. Але ж не пачынаць сусветную ядзерную вайну. Ды яны ўжо і самі другі раз саагрэсары. А так і твар захаваем. Бо і адкажам, і не пачнём сусветнай вайны».

У Маскве будуць разважаць прыкладна так: «беларусаў, вядома, шкада. Але яны самі хочуць быць суверэннымі. Няхай і агрыбаюць па поўнай суверэннай праграме. Затое наша тэрыторыя застанецца цэлай».

Такім чынам, нашу краіну проста выкарыстоўваюць у якасці прынады для удараў НАТА, каб зберагчы ад іх Расію.

Удары НАТА, відавочна, будуць наносіцца тэрмаядзернымі боегалоўкамі 500 кілатон і будуць скіраваныя супраць месцаў знаходжання ядзерных боепрыпасаў і іх носьбітаў. Напрыклад, па Асіповічах і Крычаве, таксама, магчыма, па тылах і камунікацыях расійскіх груп уварвання ў Балтыю, што таксама на нашай тэрыторыі. Палоўка мегатоны — вельмі сур'ёзны зарад — ударная хваля, зона разбурэнняў і пажараў распаўсюдзяцца на сотні кіламетраў, амаль па ўсёй Беларусі паветра будзе забруджана радыеактыўным дымам ад пажараў.

Напрыклад, магутнасць ядзернага зараду, узарванага амерыканцамі над Хірасімай, была 18 кілатон. Ад наступстваў выбуху тады за некалькі гадоў памерла каля паўмільёна японцаў. Ці застанецца што ад Беларусі і беларусаў, калі мы атрымаем некалькі ўдараў па 500 кілатон? Сёння так званыя «простыя» беларусы кажуць: «Затое ў нас няма вайны». Каб ім не давялося потым зайздросціць украінцам, бо на іх падаюць звычайныя, а не ядзерныя ракеты, ад якіх яшчэ можна схавацца.

Спыніць гэты вар'яцкі і смяротна небяспечны для нас план можам толькі мы самі. Незалежна ад поглядаў і спосабаў заробку. І гэта рэальна. Бо дзеці ёсць у ўсіх, і самы страшны лёс, які я не жадаю нікому, — глядзець, як маленькі чалавечак пакутуе ад прамянёвай хваробы без магчымасці ўратаваць яго жыццё.

Праз пэўны час наведзеная тэрмаядзернымі выбухамі радыяцыя спадае. А ва ўмовах глабальнага пацяплення цэлыя рэгіёны планеты робяцца непрыдатнымі для жыцця. Таму пуставаць доўга наша зямля не будзе. Яе засяляць іншыя народы. І яе новыя пасяленцы будуць са здзіўленнем і спачуваннем глядзець на апошніх выміраючых абарыгенаў і дзівіцца, як яны змаглі страціць такую блаславёную зямлю.

Надзей на гэтую дзяржаву ў мяне няма. Бо памятаю, як аднойчы прачытаў у афіцыйнай газеце адказ на пытанне заходняга журналіста, як атрымалася, што Расія напала на Украіну з тэрыторыі Беларусі. Адказ уразіў мяне сваёй шчырасцю: «У нас вучэнні былі. Расійскія войскі заходзілі па аднаму маршруце, а выходзіць маглі па розных. Чаму расійскія генералы вырашылі выводзіць іх так (праз Украіну), я не ведаю. Яны мне не казалі».

Вось гэта «Яны мне не казалі» — гэта не пра дыктатуру, не пра дэмакратыю. Гэта ўвогуле не пра дзяржаву. Нам давядзецца рабіць усё самім. Неабходныя рэсурсы для гэтага ёсць.

Напрыканцы

Не буду хаваць, мне няёмка было прапаноўваць вам гэты тэкст. Асабліва тым, хто радаваўся маему вызваленню, хто віншаваў нас з Марынай і прапаноўваў сваю дапамогу.

Гэта было вельмі важна для нас.

Дзякуй вам, людзі!

А цяпер я малюю вам такія жудасныя перспектывы. Мне самому вельмі цяжка даўся гэты тэкст, які адабраў шмат маральных, эмацыйных і нават фізічных сіл, запасы якіх у мяне цяпер і так не вельмі вялікія. Але калі ёсць нават толькі адзін шанец з дзесяці, што гэты жахлівы сцэнар для нас рэальны, — то гэта ўжо каласальна многа. Але, на мой погляд, а я шмат разважаў на гэтую тэму, іх значна больш.

Таму лічу сваім абавязкам папярэдзіць вас пра яго. Я веру, што кожны чалавек мае сваё прызначэнне ў жыцці, ад якога нельга ўхіляцца. Магчыма, я пакінуты жывым і цяпер на волі толькі дзеля таго, каб папярэдзіць вас. Бо папярэджаны — значыць узброены, казалі калісьці. Вы папярэджаны. Давайце думаць і рабіць разам, каб уратаваць Беларусь, сваіх блізкіх і свет.

Мы зможам. Беларусь будзе жыць!

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]