Звышдзяржава не выйшла: Пуцін страчвае ўплыў і «сяброў»

Крэмль зайшоў у тупік і на Балканах.

Былы прэзідэнт Сербіі, лідар дагэтуль кіруючай Прагрэсіўнай партыі Аляксандр Вучыч, які больш за дзесяцігоддзе дамінаваў у сербскай палітыцы, прызнаў сваю паразу на парламенцкіх выбарах, што адбыліся 25 кастрычніка. На выбарах, яўка на якіх была рэкорднай, перамагае «Студэнцкі спіс», які аб’яднаў праціўнікаў Вучыча.

Аляксандр Вучыч быў даўнім сябрам Крэмля. Былы прэзідэнт Сербіі ўваходзіў у лік нямногіх еўрапейскіх сяброў Пуціна побач з лідарамі Венгрыі і Славакіі – Віктарам Орбанам і Робертам Фіцо. У 2025 годзе Вучыч нават прысутнічаў на парадзе Перамогі ў Маскве.

Але ў красавіку гэтага года Віктар Орбан, адзін з найважнейшых памочнікаў Крэмля, прайграў выбары. Хоць ён неаднаразова блакаваў або тармазіў рашэнні ЕС аб дапамозе Украіне і санкцыях супраць Расіі. І вось цяпер чарга дайшла да Вучыча.

Паралельна з навінамі з Сербіі ў СМІ абмяркоўваюць публікацыю выдання Financial Times, дзе апісаныя дэталі перамоў, якія кіраўніцтва ЗША вяло з Уладзімірам Пуціным пра спыненне вайны. Амерыканскія пасланні Пуціну нібыта перадаваў яго даўні сябра, які многія гады вёў бізнес з расійскімі дзяржаўнымі кампаніямі, былы афіцэр Штазі Матыяс Варніг. Афіцыйнага пацвярджэння гэтай інфармацыі няма.

Паводле выдання, у лютым 2023 года Пуцін нібыта згадзіўся адвесці войскі да лініі, якую Расія кантралявала да ўварвання. Пры гэтым Украіна мусіла прызнаць расійскі кантроль над Крымам. Гэта пацвердзіў і дэпутат Вярхоўнай Рады Аляксей. Ён таксама заявіў, што ключавой фігурай падчас абмеркавання быў бізнесмен Раман Абрамовіч.

Страту ўплыву Крэмля ў Еўропе, чаму ў Пуціна не атрымліваецца зрабіць з Расіі звышдзяржаву і куды яго прывяла зацяжная вайна, «Радыё Свабода» абмеркавала з аглядальнікам Deutsche Welle Канстанцінам Эгертам.

Былы прэзідэнт Сербіі і лідар правячай Сербскай прагрэсіўнай партыі (СПП) Аляксандр Вучыч увечары 25 кастрычніка прызнаў паразу на парламенцкіх выбарах. Паводле папярэдніх дадзеных, СПП атрымлівае 105 месцаў у Народнай Скупшчыне – аднапалатным парламенце краіны. Апазіцыйны «Студэнцкі спіс» атрымлівае не менш як 135 месцаў.

Крэмль страчвае сяброў у Еўропе

Ці азначае параза Аляксандра Вучыча паварот Сербіі ад уплыву Расіі, і што чакае краіну ў бліжэйшай будучыні – кажа спецыяліст па еўрапейскай палітыцы Петар Танев:

- У мяне склалася ўражанне, што «Студэнцкі спіс», які перамог на выбарах у Сербіі, - вельмі рознахарактэрнае аб’яднанне. Тым не менш здаецца, што нават сербскае грамадства было не надта задаволена адкрытым прарасійскім курсам былога прэзідэнта Аляксандра Вучыча. Безумоўна, усе заўважалі, што ў яго няма яснай пазіцыі адносна ўступлення краіны ў Еўрапейскі саюз. Сербскае грамадства не хоча ўступлення ў НАТА ў сувязі з гістарычнымі наступствамі вайсковай аперацыі НАТА супраць Югаславіі і рэжыму Слабадана Мілошавіча. Але сербская моладзь хоча збліжэння Сербіі з Еўрапейскім саюзам і наступнай еўраінтэграцыі.

Таму перамозе «Студэнцкага спісу» ў Сербіі рады і еўракамісар па еўраінтэграцыі Марта Кос, і кіраўніца Еўрапейскай камісіі Урсула фон дэр Ляен. Але, кажучы пра бліжэйшую будучыню, давайце паглядзім, які ўрад прапануе так званы «Студэнцкі спіс», апазіцыйны да Аляксандра Вучыча. Гэта мікс самых рознахарактэрных палітычных плыняў. Там ёсць людзі, якія зусім не з’яўляюцца праеўрапейскімі сіламі, але мушу прызнаць, што гэтыя сілы, хутчэй за ўсё, будуць садзейнічаць збліжэнню Сербіі з Еўрапейскім саюзам. Вынікі гэтых выбараў - безумоўны індыкатар таго, што Расія страчвае свой уплыў у Сербіі і на Балканах, - лічыць Петар Танев.

Як вынікі выбараў у Сербіі адаб’юцца на далейшых расійска-сербскіх адносінах, распавёў палітычны аглядальнік Deutsche Welle Канстанцін Эгерт:

- Уладзіміру Пуціну і Крэмлю давядзецца працаваць з новымі сербскімі ўладамі, з новым урадам, і гэта для іх не вельмі прыемна. Многія рэчы давядзецца пачынаць нанова. Вядома, расійская рэзідэнтура ў Бялградзе працуе, але ў Масквы ёсць тыповая праблема – яна прывыкае да сваіх «сяброў», і ніколі не працуе з апазіцыяй. Іншая справа, што пакуль Сербія не далучыцца да еўрапейскіх санкцый, нічога катастрафічнага для Крэмля не адбудзецца. Перспектывай для краіны будзе зачыстка карумпаваных структур, створаных за многія гады ўлады, перафарматаванне сербскай вярхушкі і сыход нейкіх старых назначэнцаў. Але галоўнае пытанне для Сербіі сёння – гэта тое, што на Заходніх Балканах яна ўспрымаецца як адсталая краіна, якая плецецца ў хвасце.

Гэта звязана з цэлым шэрагам прычын, у тым ліку са структурай эканомікі, якая вельмі моцна залежыць ад Расіі. У гэтым сэнсе мне будзе вельмі цікава паглядзець, як новы ўрад Сербіі будзе ўзаемадзейнічаць з Бруселем якраз у пытаннях паступовага руху да ўступлення ў Еўрапейскі саюз. Гэта даволі вялікі, забюракратызаваны, але каштоўны працэс унутранай трансфармацыі краіны. Пры гэтым мы пакуль не бачым канчатковых вынікаў выбараў. Мне здаецца, што партыя Вучыча захоўвае даволі сур’ёзную прысутнасць у парламенце. Таму парламенцкае жыццё вакол праеўрапейскіх ініцыятыў, напэўна, будзе вельмі складаным. Я думаю, што гэта таксама будзе канал уплыву, праз які Масква будзе спрабаваць уплываць на сербскае палітычнае жыццё, - лічыць Канстанцін Эгерт.

Паводле дадзеных выдання Financial Times, кіраўніцтва ЗША вяло з Уладзімірам Пуціным перамовы пра спыненне вайны, а інфармацыю ад ЗША расійскаму прэзідэнту перадаваў яго даўні сябра, былы афіцэр Штазі Матыяс Варніг. Афіцыйна гэтыя звесткі не пацвярджаюцца.

Якая рэальная стратэгія Уладзіміра Пуціна адносна Украіны, і ці гатовы ён да мірных перамоў, разважае Канстанцін Эгерт:

- Уся гісторыя з 2022 года паказвае, што пакуль Пуцін жывы, ён будзе працягваць палітыку разбурэння ўкраінскай дзяржаўнасці. Калі ён не зможа канчаткова акупаваць якуюсьці частку Украіны, то захоча разбурыць усё астатняе. Гэта яго галоўная мэта. Усё астатняе, што ён кажа, — гэта дымавая заслона, гэта спроба ўтрымаць Захад, Еўропу і ЗША ад нейкіх варожых дзеянняў у адносінах да яго рэжыму — накшталт санкцый або продажу зброі Украіне. І кожны раз ён лавіць Захад на гэты кручок. Я прачытаў матэрыял Financial Times.

Мяне ўразіла, што адміністрацыя Джо Байдэна была гатовая слухаць Матыяса Варніга, былога агента спецслужбаў ГДР, найбліжэйшага сябра Пуціна, якому асабіста я б не давяраў ні на адну секунду. Мы бачым з гэтай гісторыі, што ядзерны шантаж Пуціна ў адносінах да Джо Байдэна спрацаваў. Што да будучыні — Уладзімір Пуцін думае цяпер пра вельмі простую рэч: я зламаю Украіну, усе ўбачаць, які я круты, моцны, што са мной жартачкі дрэнныя, у выніку пойдуць са мной на мір, скасуць санкцыі, прызнаюць гэты статус-кво, а заадно аддадуць пад мой кантроль Малдову, Арменію і ўсе астатнія краіны, якія спрабуюць вырвацца з арбіты Масквы. Вось гэта і ёсць план Пуціна, - лічыць Канстанцін Эгерт.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]