Удары па «Яндэксе» паказалі, наколькі ўразлівы расійскі інтэрнэт

Зачыненасць згуляла з Крамлём злую штуку.

Украінскія дальнабойныя дроны пашкодзілі тры з пяці найбуйнейшых дата-цэнтраў «Яндэкса», выклікаўшы збоі ў працы банкаўскіх дадаткаў, таксі і іншых лічбавых сэрвісаў. Наступствы атак закранулі дзясяткі тысяч кампаній у Расіі і карыстальнікаў прынамсі ў васьмі краінах, а аднаўленне інфраструктуры можа заняць некалькі месяцаў. Удары таксама выявілі ўразлівасць расійскай лічбавай сістэмы, сканцэнтраванай вакол невялікай колькасці буйных цэнтраў апрацоўкі даных, піша Atlantic Council (пераклад — сайт Charter97.org).

На пачатку кастрычніка ўкраінскія беспілотнікі атакавалі тры з пяці асноўных дата-цэнтраў «Яндэкса» — найбуйнейшай расійскай тэхналагічнай кампаніі, якую часта называюць «расійскім Google». Усе тры аб’екты атрымалі сур’ёзныя пашкоджанні.

Ужо 11 кастрычніка расійскія карыстальнікі банкаўскіх сэрвісаў «Яндэкса» сутыкнуліся з праблемамі пры ўваходзе ў дадатак і доступе да сваіх грошай. Кіраўнік фінансавых сэрвісаў кампаніі прызнаў наяўнасць праблем, напісаўшы ў сацсетках: «Я разумею, што вы чакаеце не слоў, а доступу да сваіх грошай». Канкрэтных тэрмінаў поўнага аднаўлення ён не назваў.

Збоі закранулі і іншыя сэрвісы кампаніі, уключна з таксі. Паводле дадзеных Atlantic Council, анлайн-інфраструктурай «Яндэкса» і звязаных з ім кампаній карыстаюцца больш за 60 тысяч расійскіх арганізацый і ўстаноў. Сярод іх службы дастаўкі ежы, інтэрнэт-крамы, сістэмы кіравання разумнымі дамамі і муніцыпальныя структуры.

Праблемы выйшлі за межы Расіі. Сэрвісы «Яндэкса» перасталі нармальна працаваць як мінімум у васьмі краінах, уключаючы дзяржавы Цэнтральнай Азіі і Сербію.

Прадстаўніцтва кампаніі ў Узбекістане паведаміла пра сур’ёзны збой, а Міністэрства штучнага інтэлекту і лічбавага развіцця Казахстана падключылася да аднаўлення працы сэрвісаў. Хоць у многіх краінах іх удалося часткова вярнуць у строй, збоі ўдарылі па рэпутацыі Расіі як тэхналагічнага партнёра рэгіёна.

Асобную ўвагу прыцягнулі паведамленні пра скарачэнне актыўнасці прарасійскіх ботаў у сацыяльных сетках. На Варшаўскім форуме па бяспецы прэзідэнт Украіны заявіў, што пасля удараў па дата-цэнтрах у інтэрнэце стала менш нянавісці і правакацый.

«Шмат хто гэта заўважыў. Стала менш нянавісці, менш расколу і менш правакацый, бо ботаў стала менш», — сказаў прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі.

Прычыны ўразлівасці расійскай інфраструктуры звязаныя, у тым ліку, з дзяржаўнай палітыкай. З 2015 года расійскае заканадаўства патрабуе захоўваць персанальныя даныя грамадзян унутры краіны. Іншыя меры па стварэнні так званага суверэннага інтэрнэту спрыялі канцэнтрацыі лічбавых рэсурсаў у буйных дата-цэнтрах, якія цяпер ператварыліся ў прывабныя мэты для ўкраінскіх беспілотнікаў.

Аднаўленне пашкоджаных аб’ектаў ускладняецца неабходнасцю закупляць абсталяванне на міжнародным рынку, дзе попыт перавышае прапанову. Дадатковай перашкодай могуць стаць санкцыі, якія ўскладняюць доступ да асобных кампанентаў.

Атакі на лічбавую інфраструктуру набываюць міжнародны характар. Іран таксама наносіў удары па тэхналагічных аб’ектах і дата-цэнтрах у Ізраілі, ААЭ і Бахрэйне. Украінская кампанія паказала, што пашкоджанне некалькіх буйных лічбавых вузлоў здольнае парушыць працу банкаў, транспарту і камерцыйных сэрвісаў далёка за межамі саміх атакаваных аб’ектаў.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]