У Сусвеце ёсць свой музычны рытм
- 7.09.2026, 19:06
Навукоўцы знайшлі агульны рытм у светлякоў, птушак і людзей.
Навукоўцы выявілі, што рытмічныя сігналы камунікацыі самых розных жывёл могуць укладвацца ў адзін і той самы дыяпазон. Першапачаткова даследчыкі з Паўночна-Заходняга ўніверсітэта ЗША заўважылі, што ў мангравых лясах Тайланда светлякі Pteroptyx malaccae і цвыркуны, што былі побач, падавалі сігналы амаль з аднолькавай частатой — каля 2,4 герца, або 145 удараў у хвіліну. Вынікі працы апублікаваныя ў часопісе PLOS Biology.
Пасля гэтага навукоўцы прааналізавалі даследаванні камунікацыі жывёл і выявілі больш шырокі агульны дыяпазон — прыблізна ад 0,5 да 4 герца, то бок ад 30 да 240 удараў у хвіліну. Падобныя рытмы сустракаюцца ў жывёл, якія моцна адрозніваюцца па памеры і будове арганізма: ад светлякоў і крабаў-скрыпачоў да рыб, птушак, чалавекападобных малпаў і людзей. Дадатковы аналіз 124 запісаў з архіва гукаў дзікай прыроды Xeno-Canto дазволіў вылучыць 50 відаў з рэгулярнымі рытмічнымі сігналамі. Яны таксама пераважна траплялі ў гэты дыяпазон, а найчасцей сустракалася частата каля 180 удараў у хвіліну.
Даследчыкі выказалі здагадку, што прычына можа быць звязаная з тым, як нервовая сістэма жывёл успрымае сігналы. Нейроны рэагуюць на інфармацыю, што паступае, не імгненна: на іх працу могуць уплываць сігналы, атрыманыя цягам папярэдніх некалькіх сотняў мілісекунд. Таму нервовыя ланцугі могуць асабліва добра апрацоўваць інфармацыю, якая паступае з пэўнай хуткасцю.
Камп'ютарная мадэль падтрымала гэтую гіпотэзу. Простыя нейронныя ланцугі, наладжаныя на ўнутраны тэмп каля 120 удараў у хвіліну, найлепш рэагавалі на сігналы з блізкай частатой. Даследчык музычнага ўспрымання з Амстэрдамскага ўніверсітэта Хенк'ян Хонінг, які не ўдзельнічаў у працы, назваў магчымасць існавання агульнага рытму ў такіх розных відаў інтрыгуючай і адзначыў, што большая частка папулярнай заходняй музыкі таксама знаходзіцца ў гэтым дыяпазоне — каля 120 удараў у хвіліну.
Назіранне сугучнае з даследаваннямі ўспрымання рытму чалавекам. Паводле слоў кагнітыўнага навукоўца з Карнельскага ўніверсітэта Норы Джэйкобі, людзі здольныя сінхранізавацца з шырокім спектрам рытмаў, аднак успрыманне і ўзнаўленне такту звычайна найбольш эфектыўныя прыкладна пры 85–120 ударах у хвіліну.
Пры гэтым навукоўцы пакуль не лічаць нейронавую апрацоўку адзіным тлумачэннем. На думку Хонінга, на тэмп камунікацыі могуць уплываць і іншыя біялагічныя рытмы — напрыклад, рухі цела або дыханне. Чаму настолькі розныя віды незалежна адзін ад аднаго выкарыстоўваюць падобныя хуткасці перадачы сігналаў, яшчэ трэба высветліць.