Візіт Уіткофа і Кушнера: чаму змяненне фармату перамоваў мае значэнне

Расія вымушаная фактычна прызнаць новую рэальнасць перамоўнага працэсу.

Некалькі заўваг наконт візіту Уіткофа і Кушнера ў Маскву і Кіеў.

Перш за ўсё трэба адзначыць, што сам факт паездкі амерыканскіх прадстаўнікоў адразу ў дзве сталіцы сведчыць пра даволі істотнае змяненне фармату перамоўнага працэсу.

Калі раней гаворка ў значнай ступені ішла пра кансультацыі паміж Дональдам Трампам і Уладзімірам Пуціным адносна таго, якім павінен быць мір для Украіны, то цяпер у Злучаных Штатах, падаецца, усё ж прыйшлі да відавочнай высновы: мір для Украіны без удзелу самой Украіны немагчымы.

Адпаведна, перамоўны працэс паступова пераносіцца ў плоскасць зносінаў не толькі з Пуціным, але і непасрэдна з украінскім бокам. Гэта азначае пераход да спробаў знайсці пэўныя кампрамісныя рашэнні, якія хаця б тэарэтычна маглі б быць прымальнымі для ўсіх удзельнікаў працэсу.

Пакуль складана казаць, наколькі такі падыход у прынцыпе можа аказацца паспяховым і ці здольны ён прывесці да практычнага выніку. Аднак самае змяненне фармату перамоваў ужо можна канстатаваць як здзейснены факт.

Відавочна, у многім гэта стала наступствам правалу папярэдняга падыходу, кульмінацыяй якога каля года таму сталі перамовы ў Анкарыджы. Тады Трамп, відаць, зыходзіў з дапушчэння, што дастаткова асабіста сустрэцца з Пуціным, абмеркаваць з ім ключавыя пытанні і знайсці пэўныя кампрамісныя рашэнні. Пасля гэтага, як меркавалася, Украіна ўжо не зможа адмовіцца ад прапанаваных умоў і будзе вымушаная іх прыняць.

Аднак на практыцы ўсё аказалася значна складаней.

Дамагчыся неабходных дамоўленасцяў з Пуціным не ўдалося. Стаўка на асабістыя адносіны і непасрэдныя кантакты таксама не спрацавала. У той жа час Украіна за гэты перыяд набыла значна большы запас уласнай палітычнай суб'ектнасці, які дазваляе ёй не прымаць аўтаматычна любыя патрабаванні і ўмовы, што спрабуюць навязаць звонку.

У выніку ўзнікла неабходнасць шукаць новы фармат.

Пасля даволі працяглага зацішша ў перамоўным працэсе, якое фактычна захоўвалася на працягу вясны гэтага года, бакі нарэшце вярнуліся да больш актыўных кантактаў. Прычым новы фармат ужо значна больш нагадвае класічную чоўнавую дыпламатыю, чым спробу вырашыць асноўныя пытанні выключна ў двухбаковым фармаце паміж Вашынгтонам і Масквой.

Яшчэ адзін важны момант палягае ў тым, што Расія, па ўсёй бачнасці, не была зацікаўленая ў падобнай трансфармацыі перамоўнага працэсу і спрабавала ёй перашкодзіць.

У гэтым кантэксце заслугоўваюць увагі ўдары па ўкраінскіх аэрапортах напярэдадні прыезду Уіткофа і Кушнера. Раней з'яўлялася інфармацыя, што амерыканскія прадстаўнікі могуць прыбыць у Кіеў самалётам, а не цягніком, як гэта звычайна робяць многія замежныя дэлегацыі ва ўмовах вайны.

Можна выказаць здагадку, што ў Маскве разлічвалі прадэманстраваць небяспеку ўкраінскіх аэрапортаў і тым самым, калі не сарваць сам візіт, дык прынамсі паставіць пад сумнеў магчымасць падобнай місіі. Аднак гэтая спроба не спрацавала: прадстаўнікі Злучаных Штатаў прыбылі цягніком, але візіт усё роўна адбыўся.

Акрамя таго, Расія актыўна распаўсюджвала розныя інфармацыйныя паведамленні пра нібыта надзвычайную небяспечнасць украінскай сталіцы для амерыканскай дэлегацыі. Усё гэта дазваляе зрабіць выснову, што Маскве яўна не даспадобы фармат, пры якім Злучаныя Штаты вядуць перамовы не толькі з расійскім бокам, але і паралельна з Кіевам.

Тым не менш, нягледзячы на спробы перашкодзіць такому развіццю падзей, Расія, відаць, ужо вымушаная фактычна прызнаць новую рэальнасць перамоўнага працэсу.

Зразумела, усё гэта пакуль не дае падстаў разлічваць на тое, што вайна скончыцца проста цяпер і менавіта ў выніку цяперашняга раўнду кантактаў.

Аднак новы фармат можа мець іншае важнае наступства. Ён здольны знізіць верагоднасць таго, што будуць з'яўляцца рашэнні, загадзя непрымальныя для Украіны, пасля чаго на Кіеў будзе аказвацца ціск з патрабаваннем выканаць умовы, выпрацаваныя без яго рэальнага ўдзелу.

Менавіта таму змяненне перагаворнай мадэлі само па сабе мае значэнне. Яно не гарантуе хуткага міру, але робіць працэс некалькі больш рэалістычным і патэнцыйна больш прымальным для Украіны.

У гэтым сэнсе цяперашнія кантакты адкрываюць пэўны прасвет у перспектывах перамоваў. Магчыма, не цяпер і не на дадзеным этапе, але ў адносна недалёкай будучыні такі фармат здольны стварыць умовы для больш змястоўнага і выніковага дыпламатычнага працэсу.

Пётр Алешчук, спецыяльна для Charter97.org

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]