Ад прарываў да «качэляў»: як ЗСУ прымушаюць РФ губляць захопленыя тэрыторыі

Апошні поспех — наступ «Хартыі» пад Купянскам.

6 верасня 2022 года пачалося Слабажанскае контрнаступленне Сіл абароны Украіны, дзякуючы якому ад расійскіх войскаў вызвалілі каля 10 тыс. кв. км украінскай тэрыторыі. Перад гэтым расіяне прадэманстравалі «жэст добрай волі» і адкаціліся ад Кіева, Чарнігава і Сум. Якія пазіцыйныя «качэлі» ўчынілі ЗСУ ворагам за чатыры гады вайны?

З нагоды чацвёртай гадавіны наступлення на Харкаўскім напрамку «Фокус» сабраў прыклады контрнаступальных аперацый ЗСУ, калі ўдавалася адбіць у ЗС РФ акупаваныя тэрыторыі, спыніць прарыў фронту або прагнуць лінію фронту, каб акупанты панеслі страты і былі вымушаныя шукаць новыя сілы. Апошні поспех Сіл абароны — прасоўванне паміж Дварэчным і Заходнім пад Купянскам: байцы 23-га штурмавога палка Р.У.Г. 2-га корпуса НГУ «Хартыя» паказалі фрагменты рэальнай аперацыі.

Вайна РФ супраць Украіны — змены лініі фронту ў 2022–2026 гадах

На аналітычным партале Texty стварылі інфаграфіку, на якой паказалі тэмпы прасоўвання ЗС РФ ва Украіне і тэмпы страт. Аналітыкі выявілі тэндэнцыю: са студзеня 2026 года плошча акупаванай расіянамі тэрыторыі не павялічвалася, а страты раслі. Па стане на 6 верасня 2026 года расіяне прасоўваюцца на мінімальныя адлегласці, тлумачыцца ў матэрыяле: пра гэта сведчыць верхняя лінія, якая ідзе гарызантальна.

Акрамя таго, 2025 год паказаў, што тэмпы акупацыі адпавядалі колькасці штурмаў праціўніка: чым менш штурмаў — тым менш акупаванай тэрыторыі, і наадварот. Аднак у 2026 годзе тэндэнцыя змянілася: колькасць штурмаў вырасла ў паўтара раза, а прасоўванне на фронце — у тры-пяць разоў менш, чым год таму.

Якія «качэлі» адбыліся на фронце з 2022 па 2026 год

Па стане на сярэдзіну пятага года вайны Узброеныя сілы РФ кантралююць у суме 117 тыс. кв. км: з 2014 года — 44 тыс. кв. км, і «плюс» з 2022 года — 73 тыс. кв. км, паказала аналітыка праекта DeepState. Між тым ЗСУ за гэты час адбілі ў ворага 41 тыс. кв. км: гэта трэцяя (35%) таго, што расіяне акупавалі на сённяшні дзень, і 26% ад усёй тэрыторыі, акупаванай расіянамі (158 тыс. кв. км).

Як паказваюць аналітыкі DeepState, падраздзяленні ЗС РФ працягваюць пранікаць у малапрыкметныя населеныя пункты на лініі фронту. Напрыклад, у ноч на 5 верасня стала вядома пра прасоўванне расіян у раёне Малых Шчарбакоў (на 1,6 км, Запарожскі напрамак), Гуляйпольскага (1,9 км) і Варвараўкі (3 км, Добрапольскі напрамак). У той жа час днём раней стала вядома пра паспяховыя баі 2-га корпуса НГУ «Хартыя»: байцы дэакупавалі населены пункт Дварэчнае на ўсходзе Харкаўскай вобласці на поўнач ад Купянска. Плошча вызваленых тэрыторый — каля 13 кв. км.

Якія аперацыі правялі ЗСУ з 2022 па 2026 год, пакуль плошча акупаванай тэрыторыі ўсталявалася на ўзроўні 117 тыс. кв. км:

абарона Кіева — працягвалася з 24 лютага па 2 красавіка 2022 года, было дэакупавана 40 тыс. кв. км;

вызваленне вострава Змяіны — вызвалены 30 чэрвеня 2022 года, 0,17 кв. км;

Слабажанская аперацыя — доўжылася з 6 верасня па 2 кастрычніка 2022 года, 12 тыс. кв. км;

вызваленне Херсона — 29 жніўня–11 лістапада 2022 года, 6 тыс. кв. км;

Запарожскае наступленне — чэрвень–лістапад 2023 года, 300–500 кв. км (затым страчаны);

Курская аперацыя — з 6 жніўня 2024 года па вясну 2025 года, ЗСУ ўзялі пад кантроль да 1250 кв. км і 100 населеных пунктаў, затым адступілі ў Сумскую вобласць;

прарыў пад Добраполлем — з восені 2024 года па вясну 2025 года. Расіяне змаглі прарвацца на Добрапольскім напрамку на 15 км у глыб абароны ЗСУ, але затым іх спынілі, а пасля ўрэшце страцілі Пакроўск і Мірнаград;

аднаўленне кантролю над Купянскам — восень–зіма 2025 года. Спачатку адбыліся прарывы ЗС РФ, якія прабіраліся па трубах на поўнач ад Купянска і праніклі ў цэнтральныя кварталы праз трубы. Далей САУ правялі ўнікальную аперацыю і зачысцілі горад, а Зяленскі 12 снежня 2025 года зрабіў сэлфі на фоне стэлы на ўездзе.

Аляксандраўская контрнаступальная аперацыя — студзень–жнівень 2026 года, 745 кв. км.

Між тым расійскае камандаванне рэгулярна паведамляла пра «захоп» украінскіх населеных пунктаў, выдумляючы «перамогі». Напрыклад, ЗСУ каля 1600 дзён утрымліваюць пазіцыі каля Малой Токмачкі, а Мінабароны РФ ужо год гаворыць пра акупацыю горада. Акрамя таго, у верасні з'явілася новая заява дыктатара Пуціна, які чарговы раз заявіў пра «набліжэнне да Сум», але спачатку казаў пра 10 км да горада, затым пра 12 км, а потым пра 17. Такая ж сітуацыя адбылася з Купянскам: калі пачаўся крызіс з заблакаванымі падраздзяленнямі РФ, Герасімаў некалькі разоў паведамляў пра кантроль над горадам, што не адпавядала рэчаіснасці.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]