Мабілізацыя «ў мінус»

Як РФ спрабуе кампенсаваць уласныя страты на полі бою

Днямі прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі, са спасылкай на даныя разведкі, заявіў, што дзяржава-акупант рыхтуе новую маштабную хвалю мабілізацыі на восень 2026 года. Кіраўнік дзяржавы падкрэсліў, што Крэмль плануе правесці яе адразу пасля імітацыі парламенцкіх выбараў у Дзяржаўную думу РФ, якія запланаваныя на 18–21 верасня.

Паводле слоў прэзідэнта Украіны, расійскі дыктатар плануе мабілізаваць ад 300 да 500 тысяч чалавек да канца 2026 года, а таксама прадугледжвае аналагічную колькасць навабранцаў на наступны год.

Пры гэтым Крэмль не будзе адкрыта абвяшчаць пра мабілізацыю, бо баіцца рэакцыі ўласнага грамадства, якое, згодна з унутранымі апытаннямі, выступае супраць прымусовага прызыву. План Пуціна палягае ў тым, каб з дапамогай кішэнных партый на «выбарах» стварыць уражанне нібыта татальнай падтрымкі вайны з боку расіян, пасля чаго запусціць схаваныя мабілізацыйныя механізмы.

Паводле даных украінскай разведкі, па стане на жнівень 2026 года адзначаюцца прыкметы падрыхтоўкі і ўзмацнення агульнай мабілізацыйнай гатоўнасці ў РФ. Юрыдычнай асновай для гэтага застаецца дзеючы ўказ аб мабілізацыі, падпісаны расійскім дыктатарам яшчэ ў 2022 годзе і дагэтуль не адменены.

Магчымая новая хваля мабілізацыі звязаная з тым, што цяперашнія тэмпы набору перасталі поўнасцю пакрываць страты на фронце. «За няпоўныя сем месяцаў гэтага года ў рады расійскіх узброеных сіл паступіла 221 тысяча чалавек. Тым часам як страты расіян за той жа перыяд склалі амаль 225,5 тысячы, з іх 131 тысяча — забітыя, амаль 93 тысячы — параненыя, значная колькасць раненняў — цяжкія, паколькі ў расіян зусім жудасная франтавая медыцына», — падкрэсліў прэзідэнт.

Агульны мабілізацыйны рэзерв (мабілізацыйны рэсурс) РФ ацэньваецца ўкраінскай і міжнароднай разведкамі ў межах ад 23,5 да 25 мільёнаў чалавек. Гэта максімальная колькасць грамадзян, якія падлягаюць прызыву, маюць вайскова-ўліковыя або сумежныя спецыяльнасці і тэарэтычна здольныя быць прыцягнутымі ў узброеныя сілы.

Варта адзначыць, што з пачатку паўнамаштабнага ўварвання ва Украіну Расія ўжо мабілізавала (з улікам схаванай і так званай «частковай» мабілізацыі) каля 1,3–1,4 мільёна чалавек. На тэрыторыі Украіны цяпер разгорнутая наступальная групоўка колькасцю больш за 720 тысяч чалавек.

Расійскія ўлады спрабуюць публічна дэманстраваць поспех кампаніі па кантрактным прызыве, каб пазбегнуць панікі з-за магчымай новай адкрытай мабілізацыі.

Так, намеснік старшыні Савета бяспекі РФ Мядзведзеў у ліпені 2026 года заявіў, што за першыя шэсць месяцаў кантракты з Мінабароны заключылі каля 200 тысяч чалавек. З іх 40 тысяч нібыта накіравалі ў падраздзяленні беспілотных сістэм.

Расійскае незалежнае выданне «Важныя гісторыі» разам з нямецкім эканамістам Янісам Клюге прааналізавала выдаткі Мінфіна РФ на федэральныя выплаты навабранцам. Афіцыйна за I паўгоддзе 2026 года выплаты атрымалі 131,3 тысячы чалавек. У I квартале кантракты падпісалі 71,2 тысячы чалавек, а ў II квартале — толькі 60,1 тысячы. Варта адзначыць, што ў пачатку года сярэднесутачны прыток навабранцаў упаў да 700–800 чалавек у дзень, што з’яўляецца мінімальным паказчыкам за апошнія тры гады з пачатку паўнамаштабнай вайны.

У сувязі з гэтым цяпер пашыраныя мабілізацыйныя меры ў месцах пазбаўлення волі на тэрыторыі дзяржавы-акупанта. Праваахоўныя і спецыяльныя органы праводзяць прымусовую мабілізацыю сярод так званага «спецкантынгенту».

За апошнія чатыры з паловай гады колькасць зняволеных у СІЗА і месцах пазбаўлення волі ў Расіі скарацілася да 282 тысяч чалавек, паведаміў дырэктар Федэральнай службы выканання пакаранняў (ФСІН) Аркадзь Гостеў. Паводле яго даных, на канец 2021 года ў Расіі налічвалася 465 тысяч зняволеных.

Прыкметна, што ў 2025 годзе армія дзяржавы-акупанта, па ацэнках заходніх аналітыкаў, прыцягнула не менш за 126 тыс. чалавек для пакрыцця страт асабовага складу з ліку так званага «спецкантынгенту». Паводле інфармацыі ўкраінскай разведкі, для папаўнення чалавечых страт на фронце Масква плануе штомесяц мабілізаваць не менш за 10 тыс. салдат з ліку «спецкантынгенту».

Яшчэ падчас мяцяжу Прыгожына расійскі дыктатар падпісаў указ пра тое, што зняволеныя маюць права наўпрост заключаць кантракты з Мінабароны РФ. Апошні ўказ Пуціна працягнуў гэтую практыку, у прыватнасці тое, што заключаць кантракт з Мінабароны РФ зняволеныя могуць непасрэдна ў зале суда.

Акрамя таго, набірае абароты прымусовая мабілізацыя на часова акупаваных тэрыторыях Украіны. Перш за ўсё татальная мабілізацыя закранула часова акупаваныя раёны Луганскай, Данецкай, Запарожскай і Херсонскай абласцей. Расіяне спрабуюць папаўняць асабовы склад менавіта за кошт грамадзян Украіны, якія пражываюць на гэтых тэрыторыях.

Нагадаю, што згодна з новым законам, з 1 студзеня 2026 года прызыў грамадзян дзяржавы-акупанта на тэрміновую службу будзе ажыццяўляцца без падзелу на традыцыйныя вясновую і восеньскую кампаніі. Мабілізацыйны ўзрост устаноўлены ад 18 да 65 гадоў. Адначасова фактычна перакрытыя мяжы з Расійскай Федэрацыяй з тэрыторыі часова акупаваных Луганскай і Данецкай абласцей, каб не даць мясцовым жыхарам выехаць у Расію, а далей — у краіны Еўропы. Гэта значыць папаўненне асабовага складу адбываецца практычна выключна за кошт насельніцтва акупаваных тэрыторый.

Дакладную колькасць украінцаў, прымусова мабілізаваных у расійскую армію з пачатку паўнамаштабнага ўварвання, назваць немагчыма. Паводле даных з адкрытых крыніц, гэта 46 327 чалавек. Больш за ўсё — з Крыму, звыш 35 тыс. чалавек. У Севастопалі — больш за 5 тыс. і столькі ж у акупаванай частцы Данецкай вобласці.

Акрамя таго, Расія значна пашырыла прыцягненне замежных наймітаў. Больш за 28 тысяч замежных наймітаў заключылі кантракты з Узброенымі Сіламі Расіі, і гэтая лічба працягвае расці. У склад акупацыйных войскаў уваходзяць грамадзяне 136 краін свету, за выключэннем ваеннаслужачых з Паўночнай Карэі. Як мінімум 3080 замежных наймітаў застаюцца ў расійскай арміі нават пасля заканчэння тэрміну кантрактаў.

Сёлета Расія плануе прызываць рэкордныя 18 500 замежнікаў — гэта важны рэсурс для дзяржавы-агрэсара на фоне масавых страт уласнага насельніцтва ў вайне супраць Украіны.

Акрамя таго, рады акупацыйнай арміі папаўняюцца за кошт фактычных аблаў на жыхароў сярэднеазіяцкіх дзяржаў і працоўных мігрантаў на тэрыторыі дзяржавы-агрэсара.

Паводле разлікаў аналітычнай службы аўдытарска-кансалтынгавай сеткі FinExpertiza, выкананых на падставе даных МУС РФ, у 2022 годзе было зафіксавана 11,8 млн выпадкаў пастаноўкі замежных работнікаў на міграцыйны ўлік. У гэтую статыстыку ўваходзіць як падаўжэнне рэгістрацыі тых, хто пражывае ў Расіі на працягу некалькіх гадоў, так і першасная пастаноўка на ўлік.

У цяперашні час па ўсёй тэрыторыі РФ праводзяцца аблавы на жыхароў сярэднеазіяцкіх дзяржаў, так званых працоўных мігрантаў, якіх затрымліваюць і ставяць перад выбарам: або вас дэпартуюць назад у Таджыкістан, Узбекістан, Кыргызстан, або вы падпісваеце адпаведны загад аб прызыве ў ўзброеныя сілы РФ.

Паводле інфармацыі, якая паступіла непасрэдна з месца падзей, маскоўскія ўлады адкрылі прызыўны пункт у міграцыйным цэнтры Сахарава. Расійскія ўлады масава прыцягваюць працоўных мігрантаў да аднаўлення акупаваных украінскіх гарадоў і ўзвядзення баявых умацаванняў непасрэдна на лініі баявога сутыкнення.

Усё гэта адбываецца на фоне заяваў прадстаўнікоў афіцыйнага Крамля пра тое, што цяпер няма неабходнасці ў правядзенні другой хвалі частковай мабілізацыі. У прыватнасці, пастаянны прадстаўнік Расіі пры ААН Нябензя днямі заявіў, што масавая мабілізацыя ў Расіі пакуль не плануецца. «Афіцыйна неаднаразова заяўлялася, што на дадзены момант нам не патрэбная масавая мабілізацыя, і яна не плануецца і не чакаецца, наколькі мне вядома», — адзначыў ён.

Прыкметна, што Дзярждума РФ прыняла закон аб павелічэнні мабілізацыйнага рэзерву за кошт павышэння мяжы ўзросту знаходжання ў запасе. Новы закон павышае на 5 гадоў усе ўзроставыя абмежаванні для ваеннаслужачых запасу і мабілізацыйнага рэзерву. Таксама павялічваецца граничны ўзрост знаходжання ў мабілізацыйным рэзерве — да 65 гадоў для старшых афіцэраў і да 60 гадоў для малодшых афіцэраў. Для ўсіх астатніх катэгорый граничны ўзрост знаходжання ў мабілізацыйным рэзерве павысілі адразу на 10 гадоў — з 45 да 55 гадоў.

Нагадаю, што прэзідэнт Украіны Зяленскі падкрэсліў: у адказ на планы Крамля спецслужбам ужо пастаўлена задача максімальна ўскладніць рэалізацыю гэтых планаў. Акрамя таго, Украіна заклікае міжнародных партнёраў дзейнічаць прэвентыўна: узмацняць татальныя санкцыі супраць агрэсара, ствараць сур’ёзныя праблемы для расійскай ваеннай лагістыкі і паставак паліва, а таксама блакаваць магчымасці фінансавання ВПК.

Дзмітрый Снягірэў, «Фокус»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]