«Я патраціла 16 гадоў і амаль $19 тысяч»

Беларуска распавяла пра кошт своечасова не ўсталяванага імплантата.

Беларусы выдатна ўмеюць лічыць грошы. Але ёсць нешта каштоўнае для кожнага з нас, па азначэнні, не паддаецца падліку, піша Onlíner. Захад сонца ў сярэдзіне ліпеня, які ты, masochistic overachiever, прапусціў з-за працы. Пах бацькавай кашулі, якую захоўваеш у шафе праз гады. Момант, калі 9‑гадовае дзіця ўпершыню прыгатавала сняданак, а цябе не было дома… У гэтым спісе ёсць яшчэ адзін пункт, хай і менш лірычны, — цана адкладання ў стаматалогіі. Колькі часу, грошай і здароўя можна страціць, калі адразу не паставіць імплантат?

«Здавалася, адсутны зуб не перашкаджае, “шасцёрка” ж не ў зоне ўсмешкі»

Анастасія Долголевец, бізнес-партнёр у IT, у свае 33 гады распавядае гісторыю, што цягне на сцэнар фільма-блокбастара. А можа, фільма ў жанры «стаматалагічны хорор».

— Адразу хачу сказаць, што я нікога не абвінавачваю. Думаю, маё вельмі доўгае лячэнне найперш звязана з недахопам ведаў. Цяпер я паводзілася б інакш, задавала б лекарам іншыя пытанні.

Гэта эпапея пачалася ў Мінску ў 2010 годзе. У мяне забалеў зуб — ніжняя «шасцёрка» з левага боку. Яго лячылі, чысцілі канал, у выніку выдалілі нерв. Тады я вучылася на другім курсе БДУІРа. Была звычайнай студэнткай, пытанняў стаматолагу не задавала: ну паставілі пломбу — і паставілі. Цяпер разумею, што трэба было адразу ўсталяваць каронку. Але мне гэтага не прапанавалі, не патлумачылі, якія будуць наступствы… У выніку зуб, аслаблены пасля выдалення нерва, проста раскалоўся. Сценкі былі занадта тонкія і не вытрымалі — гэта частая гісторыя. У 2012 годзе «шасцёрку» давялося выдаляць. Як цяпер памятаю, за лячэнне і выдаленне я заплаціла 7 160 000 старых рублёў (каля $350 па курсе) у прыватнай клініцы.

Далей, вядома, трэба было ставіць імплантат. Але, паўтаруся, я была беднай студэнткай, вучылася на платным, падпрацоўвала па вечарах за капейкі. Калі мне агучылі суму, яна здалася астранамічнай. Да таго ж важнасць імплантацыі мне ніхто не патлумачыў. Я была маладой і без вопыту, таму вырашыла адкласці «на потым», не маючы ані найменшага ўяўлення, да якіх наступстваў гэта прывядзе: няправільны прыкус, асіметрыя твару… Здавалася, адсутны зуб не перашкаджае, “шасцёрка” ж не ў зоне ўсмешкі. Думала, скончу ўніверсітэт, пайду працаваць, назбіраю грошай і пастаўлю імплантат.

Тым часам уся жавальная нагрузка ішла на правы бок, бо на левы — туды, дзе адсутнічаў зуб, — было некамфортна жаваць. Праз тры гады ў мяне пачалі “скупчвацца” пярэднія зубы, хаця раней яны былі роўныя, ніякіх праблем. З’явілася выяўленая асіметрыя, пачала баліць сківіца. Я нават не магла нармальна пражаваць кавалак мяса! А калі прыходзіла да візажысткі, яна заўважала нешта неладнае і спрабавала выправіць асіметрыю з дапамогай макіяжу.

Увогуле, у 2020 годзе — заўважце, колькі гадоў я цярпела, — я звярнулася да артаданта ў Мінску і паставіла элайнеры (здымныя празрыстыя капы, якія надзяваюць на зубы днём і ноччу, каб выраўняць іх. — Заўв. Onlíner). Тады здавалася, што брэкеты мне не даспадобы, а элайнеры — нешта цікавае і новае. Вырашыла, што буду моднай. Заплаціла прыблізна 8 тыс. рублёў. Але лячэнне, мякка кажучы, зацягнулася.

Я жыла з пастаянным дыскамфортам у роце. З-за таго, што ніжняй «шасцёркі» доўга не было, верхняя пачала «апускацца», займаць больш месца, чым належыць. Мы спрабавалі выправіць гэта элайнерамі — адчуванні былі не з прыемных. Аднойчы я хацела паесці дома і зразумела, што наогул не магу адкрыць рот: сустаў сціскала такая боль, што проста іскры з вачэй. Давялося тэрмінова пісаць артаданту: «Дапамажыце!»

Высветлілася, што ў мяне праблемы з суставамі і трэба ісці да спецыяльнага стаматолага — гнатолага, рабіць даследаванне сківіцы, якое называецца «аксіяграфія». Гэта было даволі дарагое мерапрыемства — 1800 рублёў. Металічная прылада ўсталёўваецца на твар, адкрываецца рот, і датчыкі фіксуюць становішча суставаў. Мне патлумачылі, што ўсе праблемы ад таго, што на левы сустаў я не жавала — ён стаў «ленівым», расслабіўся, а правы, наадварот, перанапружаны. З-за гэтага ўзнікла вельмі моцная асіметрыя. Аказваецца, з маім бэкграўндам увогуле нельга было ставіць элайнеры.

Таму, на маё палёгку, элайнеры знялі — але паставілі накладкі, каб здымаць спазм. Бо сківіца была перакасаваная: з аднаго боку моцна змыкалася, а з другога — прасветы. Накладкі, здымкі, адбіткі, прыёмы ў лекараў, зноў прыёмы… Смела можна дадаць сюды яшчэ 1500 рублёў выдаткаў.

У 2022 годзе я даведалася, што цяжарная. Лячэнне давялося паставіць на паўзу. Я страціла яшчэ год — і стан у роце пагаршаўся.

У 2024-м пачаўся новы раздзел — брэкеты. Я заплаціла за іх усталяванне каля 7,2 тыс. рублёў — і вельмі чакала, што артадантычнае лячэнне дапаможа. Але нагрузка на зубы ўсё адно размяркоўвалася няправільна. Таму я нарэшце адважылася паставіць імплантат — адзінкавы штыфт і часовую каронку — замест адсутнай «шасцёркі». Мне адразу стала лягчэй!

Я доўга баялася ставіць імплантат, бо здавалася, што будзе пякельна балюча, проста пачну паміраць у крэсле ў стаматолага. А ў выніку трапіў вельмі прыемны доктар, які супакоіў, патлумачыў, што крыху пабаліць толькі калі адыдзе замарозка, і гэта лёгка зняць таблеткай абязбольвальнага. Добра памятаю, што адчувала дыскамфорт усяго гадзін шэсць, пакуль не легла спаць. А раніцай прачнулася — нічога не балела. У выніку ўсё выдатна прыжылося. Дарэчы, імплантацыя абышлася прыкладна ў 3 тыс. рублёў.

Але з-за брэкетаў і вялізных накладак я шапялявіла, як двухгадовая. На ўсіх фота нагадвала сабе каня з выставленымі наперад зубамі — і вельмі саромелася. Не магла нічога есці. А яшчэ ў мяне стаялі мікрашрубы, якія ўкручваліся ў дзёсны і цягнулі зубы. Гэта ўсё пастаянна балела. У мяне быў вельмі дэпрэсіўны стан, бо я нібыта дарослая жанчына, маці дваіх дзяцей, а гаварыць не магу, лячэнне не дапамагае…

Буквальна праз месяц мужу прыйшла прапанова пра працу ў Іспаніі, і ў 2024 годзе мы пераехалі ў прыгарад Барселоны.

Спачатку я спадзявалася, што змагу ездзіць на кансультацыі да ўрача ў Мінск штомесяц, але лагістыка моцна ўскладнялася, доўгія чэргі на мяжы, сын не мог заставацца без мяне… Таму я вырашыла працягнуць лячэнне ў Барселоне. Але мясцовыя лекары не згаджаліся з папярэдняй методыкай. У выніку мне знялі ўсе сістэмы, што былі ў роце, уключна з накладкамі, выдалілі дзве васьмёркі (гэта абышлося ў €900), паставілі новыя брэкеты (€8300) і новую часовую каронку на імплантат (€500).

З верасня я хаджу з новымі брэкетамі — адчуваю сябе добра, нічога не баліць, усё выраўнялася. Па прагнозах лекараў — дарэчы, яны таксама беларусы, — мне засталося каля двух месяцаў, каб зубы сталі на месца.

Атрымліваецца, мая гісторыя цягнецца 16 гадоў. Я столькі ўсяго прайшла!.. Патраціла 16 гадоў і амаль $19 тыс.! І ўсё таму, што своечасова не паставіла спачатку каронку, а потым імплантат. Ох, лепш бы не лічылі агульную суму… Шчыра кажучы, я б ужо ўпала ў адчай, але мяне вельмі падтрымлівае муж. Ён заўсёды кажа: «Няхай гэта будзе самай вялікай праблемай у нашым жыцці, а з астатнім разберымся». Цяпер я больш аптымістычная, бо ўжо на фінішнай прамой. Вярнулася сіметрыя, я не адчуваю болю, магу нармальна жаваць.

Спадзяюся, мая гісторыя дапаможа чытачам, падштурхне да дзеяння. Сваіх дзяцей я рэгулярна ваджу да стаматолага. «Шасцёркі» пакрытыя ахоўным герметыкам, налёту і карыесу няма, мае малечы чысцяць зубы старанна — я за гэтым сачу. Бо ведаю, якія могуць быць наступствы.

«Страта зубоў можа прыводзіць да ранняй дэменцыі»

Гісторыя Анастасіі — гэта абсалютна рэальны, але ўсё ж рэдкі выпадак. А што бывае «ў сярэднім па бальніцы»? Раман Комар, імплантолаг, стаматолаг-хірург цэнтра Dental Dream, раскладае па паліцах наступствы — часам нечаканыя — несвоечасовай імплантацыі.

— Раней лічылася, што адзін адсутны зуб — не праблема, маўляў, можна нават не пратэзаваць. Але сёння, паколькі назапасілася шмат назіранняў за пацыентамі, лекары прыйшлі да высновы, што страта зуба мае наступствы.

Першай мы, як правіла, страчваем ніжнюю «шасцёрку» — асноўны зуб, які бярэ на сябе 80% жавальнай нагрузкі. Яна, дарэчы, праразаецца ў чалавека першай з пастаянных — каля 5—6 гадоў. Прырода невыпадкова выбірае яе. Вельмі часта бацькі думаюць, што гэта малочны зуб, і не асабліва сочаць за доглядам. У выніку ўжо ў 5—6 гадоў ніжняя «шасцёрка» часта ўражаецца карыесам. Таму мы і губляем яе першай.

Калі чалавек губляе такі вялікі зуб, арганізм, вядома, імкнецца ўсімі сіламі скампенсаваць яго адсутнасць. Суседнія зубы зрушваюцца ў бок дэфекту, нахіляюцца. Гэта першая праблема. Зубы на верхняй сківіцы таксама пачынаюць прыстасоўвацца: шукаюць сустрэчную жавальную накіроўвалую. Прасцей кажучы, апускаюцца — гэта другая праблема. Кошт такога пераразмеркавання — дэфармацыя зубоў, парушэнне прыкусу.

Акрамя таго, чалавек пачынае інтуітыўна жаваць там, дзе яму зручна — звычайна на супрацьлеглым баку, дзе поўны камплект зубоў. Гэта трэцяя праблема. Чалавек сам зношвае зубы нераўнамерна.

Рэдка бывае так, што адзін зуб выдалілі, а астатнія — ідэальна здаровыя. Таму страта вялікага жавальнага зуба можа запускаць разбурэнне іншых. Часам пацыент заўважае: жыў камфортна, усё было добра, але выдалілі «шасцёрку» — і пасыпаліся астатнія зубы. У паражніне рота было ўсё ў раўнавазе, але дастаткова страціць адзін зуб — і баланс парушаецца.

Дэфармацыя пачынаецца з першага дня пасля выдалення. Зубы патроху зрушваюцца. Змены ідуць штодня, па мікрону, на працягу некалькіх гадоў. Чым даўжэй чалавек ходзіць без зуба, тым больш дэфармацый. Бывае так, што пацыент ужо «саспеў» да пратэзавання, прыходзіць у клініку: «Доктар, дапамажыце, устанавіце імплантат з каронкай, стаміўся жыць без “шасцёркі”». А на дыягностыцы бачым, што месца для зуба ўжо фізічна няма: суседнія зубы нахіліліся, занялі прастору, верхнія зрушыліся. Тады давядзецца спачатку праводзіць артадантыю (брэкеты і іншае), а толькі потым — імплантацыю. Працэс лячэння ўскладняецца — і ўсё з-за таго, што чалавек доўга адкладаў.

Часта пацыенты пытаюцца ў мяне: «Калі зуба няма, значыць, касцяная тканка знікне?» Адказ, насамрэч, вас здзівіць, бо ён дваісты: пасля выдалення зуба косць і сыходзіць, і нарастае. Гэта вельмі цікавы працэс. У першыя гады мы, вядома, губляем шырыню косткі, але на месцы выдаленага зуба і кораня застаецца пустата, якую арганізм спрабуе замясціць касцяной тканкай. Гэта нармальна.

Для хірургаў вельмі важная костка, якая ўтварае контур. У першы год пасля выдалення зуба мы губляем да 4 міліметраў такой косткі — гэта вельмі шмат. Мінімальная шырыня для ўстаноўкі імплантата — каля 4 міліметраў. То-бок, як вы разумееце, кожны міліметр мае значэнне. Шырыня грэбня — генетычна закладзены параметр. У кагосьці, дапусцім, шырыня складае 10 міліметраў. Калі аднімем 4, то пасля выдалення зуба застанецца 6 міліметраў сваёй косткі — гэтага хопіць для ўстаноўкі імплантата. А ў кагосьці шырыня грэбня першапачаткова была 6 міліметраў — пасля выдалення тканіны крытычна мала, імплантат проста не ўсталюеш, даводзіцца праводзіць касцяную пластыку.

Ёсць людзі высокія і нізкія, поўныя і худыя… Таксама і з касцяной тканкай: гэта генетычна дэтэрмінаваны паказчык. Але не заўсёды ў высокіх і поўных людзей ёсць перавага. Бывае, прыходзіць пацыент дужы, высокага росту, але касцяны грэбень тонкі. А часам — наадварот. І гэта здзіўляе.

Пасля выдалення верхняй «чацвёркі», «пяцёркі» або «шасцёркі» з вялікай верагоднасцю спатрэбіцца сінус-ліфтынг. Так называюць нарошчванне косткі ў вобласці верхнечэлюстнай пазухі. І не важна, колькі вы хадзілі без зуба, проста там генетычна костка вельмі невялікай вышыні.

Паводле маіх назіранняў, да 40 гадоў у беларуса ў сярэднім няма ад аднаго да шасці зубоў. Вядома, сустракаюцца розныя пацыенты. Адсутнасць жавальных зубоў — вельмі частая праблема.

Чым шкодная страта зубоў для чалавека ў цэлым? Яна можа прыводзіць да ранняй дэменцыі — гэта даказаны факт. Бо, калі чалавек страчвае зубы, змяняецца яго лад жыцця, сацыялізацыя. Гэты ланцужок у выніку прыводзіць да ранняй дэменцыі.

Другі момант: страта зубоў уплывае на сардэчна-сасудзістыя захворванні. Яны ж не проста здаровыя выпадаюць са сківіцы — такога не бывае. Страта зубоў — гэта, як правіла, паталагічныя працэсы: хранічнае запаленне ў дзёснах, бактэрыі, якія трапляюць у кроў, пашкоджваюць сасуды… У людзей з адсутнымі зубамі вышэй рызыка інфаркту і гэтак далей.

Шмат хто пытае пра страўнік. Насамрэч, нават калі ў чалавека няма ніводнага зуба, няма ніякай прамой карэляцыі з праблемамі ЖКТ, як бы дзіўна гэта ні гучала. Такіх навуковых назіранняў не існуе. Зубы ж не пераварваюць ежу наўпрост і не адказваюць за яе засваенне. Тут важней паводзіны ў харчаванні: нават чалавек з выдатнымі зубамі можа мець праблемы са страўнікам, калі будзе харчавацца няправільна.

Выснова такая: у сучасных людзей, якія своечасова ставяць імплантаты і ў цэлым сочаць за зубамі, рызыка развіцця дэменцыі і праблем з сэрцам значна ніжэйшая.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]