Пуцін нарваўся ў Еўропе на «відэлец»
1- Уладзімір Пастухоў
- 20.09.2026, 13:13
- 6,622
«Бухгалтар» Мерц яшчэ пакажацца Крамлю прыемным ва ўсіх адносінах чалавекам.
Менавіта надзея на правы паварот у Еўропе стала для Пуціна магутным стымулам для працягнення вайны і матывавала яго адмову ад шчодрай прапановы Трампа, які пратягнуў яму выратавальную вяроўку, за якую, учапіўшыся, яшчэ год таму можна было выйсці сухім з вайны (асабіста я лічу гэта другой найбольшай геапалітычнай памылкай Пуціна пасля ўласна пачатку гэтай вайны). То бок дзеля журавля з рук еўрапейскіх правых Пуцін пагардзіў сініцай з рук Трампа. Ну што ж, «Заняпад ліберальнай Еўропы» каштуе новага «гарматнага мяса».
На першы погляд, гэты план не здаецца такім ужо вар'яцкім. У Еўропе грамадскія настроі неаднародныя.
Ультраправыя партыі сапраўды зрабілі стаўку на тых, хто не разумее сэнсу падтрымкі Украіны, затое добра разбіраецца ў розніцы цэн на газ з Расіі і, скажам, з Нарвегіі або ЗША, пра што сам Пуцін не стамляецца згадваць. Тэарэтычна яны могуць прыйсці да ўлады і, прыйшоўшы да ўлады, паўплываць на пазіцыю «еўратройкі» ў пытанні аказання дапамогі Украіне. Ды і да Трампа яны будуць прыслухоўвацца больш уважліва, чым цяперашнія «еўратопы». Дык што для Пуціна ёсць пэўны сэнс пацягнуць час вайны і дачакацца змены палітычнага надвор'я ў Еўропе.
Праблема ў тым, што прагноз надвор'я — рэч ненадзейная. Бывае, чакаеш адлігі зімой, а атрымліваеш ледзяны град сярод лета. Павінна насцярожыць ужо тое, што аднайменныя зарады пры збліжэнні адштурхоўваюцца, а не прыцягваюцца. Любоў паміж Крамлём і правымі радыкаламі добрая на адлегласці. Калі яны сутыкнуцца лбамі ў цеснай прасторы практычнай еўрапейскай палітыкі, гэта любоў можа хутка выпарыцца.
Але, апроч гэтых агульных разважанняў, ёсць і цалкам канкрэтная праблема, якая можа зрабіць канфлікт Пуціна з ультраправымі сіламі ў Еўропе амаль непазбежным. Каб зразумець прыроду гэтай праблемы, трэба зрабіць крок назад. Правыя партыі невыпадкова называюць папулісцкімі — яны моцна арыентаваныя на нізавое грамадскае меркаванне «тут і цяпер» і дасягаюць поспеху менавіта там і тады, дзе і калі гэтае нізавое меркаванне разыходзіцца з пазіцыяй істэблішменту. Цяперашні ўздым правых у Еўропе лёгка тлумачыцца якраз такім імгненным разрывам паміж пазіцыяй лева-ліберальнага істэблішменту і імкліва правеючымі нізамі. У гэты зазор правыя б'юць прыцэльна і шчыльна, у тым ліку ў пытанні падтрымкі Украіны.
Не сакрэт, што калі адкінуць тыя краіны, якім моцна не пашанцавала быць суседзямі Расіі, то стаўленне да Украіны наогул і да ідэі яе фінансавай падтрымкі асабліва ў нізах грамадства моцна адрозніваецца ад афіцыйна дэклараванага.
Менавіта на гэтую розніцу перадусім, а зусім не толькі на шчодрыя абяцанкі з Крамля, арыентаваныя ультраправыя як у Германіі і Францыі, так часткова і ў Вялікабрытаніі. Праблема ж у тым, што сваёй палітыкай «пакарання Еўропы», якую Пуцін пачаў актыўна праводзіць, імкнучыся стрымаць (напалохаць) еўрапейскі істэблішмент, Крэмль якраз і размывае гэты падмурак пад палітыкай правых.
У шахматах ёсць такое паняцце, як «відэлец» — сітуацыя, у якой ты абавязкова згубіш фігуру: калі не адну, дык іншую. Са сваёй гібрыднай вайной у Еўропе Пуцін нарваўся на такі «відэлец». Не адказваць ён не можа, бо ўзровень еўрапейскай падтрымкі Украіны пачаў ствараць для Крамля экзістэнцыяльную пагрозу. Але, адказваючы, то-бок ініцыюючы сабатаж і дыверсіі ў Еўропе, ён створыць у «нізах» тыя самыя антырасійскія настроі, якія цяпер ім не надта ўласцівыя. І тады яго «правая надзея» пераабуецца на хаду, ператварыўшыся з прарасійскіх «Саўлаў» у праўкраінскіх «Паўлаў». І вось тады які-небудзь «бухгалтар» Мерц пакажацца Крамлю мілам, асцярожным і прыемным ва ўсіх адносінах чалавекам.
Уладзімір Пастухоў, «Тэлеграм»