«Лукашэнка баіцца прызнаць маштаб праблемы»

Расійскія дроны над беларускімі гарадамі — гэта ўжо не выпадковасць.

У Беларусі пачасціліся выпадкі з беспілотнікамі. У Жлобіне мясцовыя жыхары паведамлялі пра выбух і падзенне дрона каля БМЗ, пры гэтым відавочцы зазначалі, што апарат быў расійскі. У Гомелі людзей таксама разбудзілі гучныя гукі у небе і выбух, які звязваюць з пралётам або спробай збіць расійскі БПЛА.

Чаму апошнім часам выпадкаў пралёту расійскіх дронаў над Беларуссю стала заўважна больш? З чым можа быць звязана такая актыўнасць? Пра гэта Charter97.org пагаварыў з палітолагам, кандыдатам філасофскіх навук Максімам Плешко:

— Я б не спяшаўся казаць пра рэзкае павелічэнне колькасці залётаў як пра даказаны факт. Але ёсць іншая важная акалічнасць: расійскія беспілотнікі ўжо даўно перасталі быць для Беларусі выпадковай з'явай. Такія выпадкі фіксаваліся і раней. Толькі ў чэрвені 2026 года было зафіксавана не менш як 17 залётаў расійскіх беспілотнікаў. Таму Жлобін, Гомель і іншыя падобныя эпізоды варта разглядаць як частку больш шырокай карціны.

Расія пастаянна змяняе маршруты беспілотнікаў, шукае новыя траекторыі і правярае магчымасці СПА і радыёэлектроннай абстаноўкі. Беларуская тэрыторыя ўяўляе для расійскіх вайскоўцаў відавочную цікавасць — найперш з-за геаграфіі і існуючай інфраструктуры.

І тут узнікае галоўнае пытанне: калі расійскі беспілотнік аказваецца над Беларуссю, гэта ўжо не толькі праблема Расіі. Гэта праблема беларускай тэрыторыі, бяспекі і адказнасці рэжыму.

— Ці можа гэта быць звязана з тым, што ў Беларусі зноў запрацавалі расійскія рэтранслятары, якія выкарыстоўваюцца для навядзення дронаў на поўнач Украіны?

— Такая версія выглядае лагічнай, але пакуль яе трэба аддзяляць ад пацверджанага факта. Мы ведаем, што расійскія рэтранслятары выкарыстоўваліся на тэрыторыі Беларусі. У чэрвені ўкраінскі бок заяўляў пра чатыры такія аб'екты ў Гомельскай і Брэсцкай абласцях. Паводле наяўных звестак, пасля заяў Уладзіміра Зяленскага іх адключылі. Пры гэтым расійскія дроны працягвалі фіксавацца ўздоўж беларуска-ўкраінскай мяжы. Таму я б казаў шырэй. Рэтранслятары — толькі адзін элемент сістэмы. Расія можа выкарыстоўваць беларускія мабільныя сеткі, радыёэлектронную інфраструктуру і іншыя тэхнічныя магчымасці. Калі цяпер сапраўды пацвярджаецца аднаўленне працы рэтранслятараў, гэта будзе азначаць аднаўленне канкрэтнага элемента расійскай інфраструктуры кіравання паветранымі атакамі з выкарыстаннем тэрыторыі Беларусі.

І тады пытанне да Мінска простае: хто дазволіў выкарыстоўваць беларускую інфраструктуру для расійскай ваеннай аперацыі?

— Вядома толькі пра некалькі такіх выпадкаў, хоць рэальная колькасць пралётаў і падзенняў дронаў можа быць значна большай. Чаму рэжым Лукашэнкі, нягледзячы на пагрозу для людзей, хавае інфармацыю пра пралёты і падзенні беспілотнікаў над Беларуссю?

— Бо прызнаць маштаб праблемы — значыць прызнаць значна больш. Лукашэнка хоча адначасова заставацца саюзнікам Масквы і пераконваць беларусаў, што вайна іх непасрэдна не закранае.

Расійскія дроны над беларускімі гарадамі робяць гэтую канструкцыю ўсё менш пераканаўчай. Таму рэжым выбірае інфармацыйную маўклівасць: няма афіцыйнага прызнання — няма і палітычнай адказнасці. Гісторыя з Жлобіным паказальная. Людзі чуюць выбух каля буйнога прамысловага аб'екта, бачаць наступствы, абмяркоўваюць тое, што адбылося, а афіцыйнай інфармацыі няма.

Гэта не проста цэнзура. Гэта спроба схаваць рэальную цану саюза Лукашэнкі з Крэмлём. Чым больш Беларусь выкарыстоўваецца Расіяй як прастора для вядзення вайны, тым менш у Лукашэнкі застаецца ўласнай суб'ектнасці. Калі з тэрыторыі краіны забяспечваюцца расійскія ваенныя аперацыі, аргумент «Беларусь тут ні пры чым» перастае працаваць.

Лукашэнка спрабуе зрабіць выгляд, што Беларусь знаходзіцца па-за вайной. Але расійская ваенная інфраструктура паступова робіць Беларусь часткай гэтай вайны — хоча ён гэтага ці не.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]