Foreign Affairs: Еўропа ідзе сваім шляхам
- 29.06.2026, 17:12
Аддаляючыся ад Амерыкі, кантынент пераўзбройваецца і перабудоўваецца.
Еўропа перажывае найбуйнейшы стратэгічны паварот за апошнія дзесяцігоддзі. Як адзначаюць аўтары Foreign Affairs, вяртанне прэзідэнта ЗША Дональда Трампа у Белы дом стала для еўрапейскіх сталіц сігналам, што разлічваць выключна на ваенную падтрымку ЗША больш нельга (пераклад — сайт Charter97.org).
Паводле апытанняў, большасць жыхароў Еўропы лічаць Расію галоўнай пагрозай бяспецы кантынента, а давер да Злучаных Штатаў прыкметна знізіўся. Толькі 11% еўрапейцаў сёння называюць ЗША саюзнікам, тады як чвэрць рэспандэнтаў ужо ўспрымаюць Вашынгтон як суперніка або нават праціўніка.
На гэтым фоне еўрапейскія краіны рэзка павялічваюць выдаткі на абарону. У 2024 годзе дзяржавы ЕС сумарна накіравалі на ваенныя патрэбы каля 402 млрд долараў — значна больш, чым, паводле ацэнак аўтараў, патраціла Расія. Лакаматывам пераўзбраення стала Германія, якая мае намер да 2029 года амаль утраіць ваенны бюджэт у параўнанні з 2022 годам і ператварыць Бундэсвер у наймацнейшую канвенцыйную армію Еўропы.
Паралельна Еўропа імкнецца знізіць залежнасць ад амерыканскай зброі. У Германіі і іншых краінах актыўна разгортваецца вытворчасць беспілотнікаў, бранятэхнікі і сучасных узбраенняў. Буйныя абаронныя кампаніі запускаюць сумесныя праекты, а стартапы атрымліваюць шматмільярдныя кантракты.
Мяняецца і стаўленне грамадства да вайсковай службы. У Германіі, Францыі і Польшчы большасць грамадзян ужо падтрымлівае вяртанне абавязковага прызову, а ў Швецыі колькасць ахвотных служыць настолькі вялікая, што армія прымае менш за 10% кандыдатаў.
Аўтары лічаць, што Еўропа паступова фармуе новую стратэгію, заснаваную на прынцыпе «самастойнай бяспекі». Адносіны з ЗША не знікнуць, аднак ператворацца з безумоўнага саюзу ў прагматычнае партнёрства.
Пры гэтым эксперты папярэджваюць, што працэс не будзе простым. Рост папулярнасці еўраскептычных партый, разыходжанні паміж краінамі ЕС і адсутнасць адзінай абароннай палітыкі могуць запаволіць інтэграцыю. Тым не менш агульны курс ужо вызначаны — Еўропа ўсё актыўней бярэ на сябе адказнасць за ўласную бяспеку і рыхтуецца да свету, дзе амерыканскія гарантыі больш не ўспрымаюцца як нешта само сабой зразумелае.