Рюттэ: Мы пераходзім да «НАТА 3.0»
- 29.06.2026, 13:09
- 1,776
Еўропа бярэ на сябе больш адказнасці.
Генеральны сакратар НАТА Марк Рюттэ заявіў, што альянс уваходзіць у фазу глыбокай трансфармацыі, дзе ключавым становіцца не фармаванне новых абавязацельстваў, а выкананне ўсіх наяўных. Цэнтральнай падзеяй гэтага працэсу павінен стаць маючым адбыцца саміт у Анкары, піша Atlantic Council (пераклад — сайт Charter97.org).
Паводле слоў Рюттэ, НАТА пераходзіць да мадэлі, якую ён апісвае як «НАТА 3.0»: Еўропа бярэ на сябе значна большую частку адказнасці за канвенцыйныя ўзброеныя сілы, тады як ЗША захоўваюць ролю ключавога гаранта, уключаючы ядзернае стрымліванне. Ён падкрэсліў, што гэта не аслабленне альянсу, а пераразмеркаванне функцый у межах больш збалансаванай сістэмы.
Асаблівую ўвагу генеральны сакратар надаў абаронным выдаткам. Саюзнікі дамовіліся пра рух да ўзроўню 5% ВУП да 2035 года, пры гэтым ужо цяпер назіраецца рэзкі рост інвестыцый — амаль на 20% за год. Рюттэ назваў гэта «гістарычным зрухам» пасля дзесяцігоддзяў недафінансавання.
Рюттэ асобна адзначыў ролю прэзідэнта ЗША Дональда Трампа, заявіўшы, што менавіта пад ягоным ціскам еўрапейскія саюзнікі і Канада рэзка паскорылі рост абаронных выдаткаў і пачалі рэальна выраўноўваць нагрузку ўнутры НАТА. Паводле яго, тое, пра што дзесяцігоддзямі гаварылі ў Вашынгтоне, пры Трампе ператварылася ў практычныя рашэнні і канкрэтныя бюджэты.
Другім ключавым напрамкам ён абазначыў прамысловы рывок. Паводле яго слоў, галоўная праблема НАТА сёння — не бюджэт, а здольнасць хутка вырабляць узбраенне. Альянс імкнецца да фармавання адзінай трансатлантычнай абароннай індустрыі ад ЗША да Еўропы і Турцыі, уключаючы прыватныя тэхналагічныя кампаніі і новыя стартапы.
Рюттэ адзначыў, што рост замоваў ужо вымяраецца сотнямі мільярдаў долараў, аднак вытворчасць у ЗША і Еўропе не заўсёды паспевае за попытам. У адказ краіны павялічваюць магутнасці, пашыраюць заводы і паскараюць выпуск боепрыпасаў і сістэм супрацьпаветранай абароны.
Асобны блок быў прысвечаны Украіне. Генеральны сакратар падкрэсліў, што падтрымка Кіева будзе ўзмоцнена, асабліва ў сферы супрацьпаветранай абароны і беспілотных тэхналогій. Ён таксама заявіў, што Расія сутыкаецца з нарастаючымі эканамічнымі і ваеннымі цяжкасцямі.
Кажучы пра ўнутраныя рознагалоссі, Рюттэ адзначыў, што нацяжанасць унутры альянсу непазбежная, аднак менавіта адкрытыя спрэчкі паміж дэмакратычнымі краінамі робяць НАТА больш устойлівым. У адрозненне ад аўтарытарных сістэм, саюзнікі здольныя да дыскусіі і наступнага адзінства.
Вынікам саміту ў Анкары, паводле яго слоў, павінна стаць не новая палітычная заява, а дэманстрацыя рэальнага выканання раней прынятых рашэнняў. «Урэшце важна не абяцаць, а рабіць», — падкрэсліў Рюттэ.