«Найбольш у Беларусі мне спадабаліся людзі, з якімі я пасябраваў»
- 20.06.2026, 15:15
Як былы студэнт БДУІР будуе кар’еру ў ПАР.
Донаван Мотынгое — аналітык сістэм бяспекі. Ён жыве ў найбуйнейшым мегаполісе ПАР — Ёханэсбургу, і ўжо некалькі гадоў працуе ў кампаніі, якая займаецца кібербяспекай. У 2013 годзе ён пачынаў працаваць фрыланс-графічным дызайнерам у Блумфантэйне, дзе паралельна вучыўся на праграміста ў Цэнтральным тэхналагічным універсітэце правінцыі Фры-Стэйт. А ў 2016 годзе атрымаў фінансавую падтрымку ад сваёй краіны і паехаў працягваць вучобу ў БДУІР. Чым запомнілася паўднёваафрыканскаму айцішніку наша краіна і якую ролю беларуская ІТ-адукацыя адыграла ў яго кар’еры, Донаван расказаў devby.io.
«Былі варыянты ў Партугаліі і Індыі, але засталася толькі Беларусь»

— Я трапіў у Беларусь па дзяржаўнай стыпендыі. БДУІР я спецыяльна не выбіраў і апынуўся ў гэтым ВНУ ў выніку збегу двух фактараў. Па-першае, гэта вобласць ведаў, якая мяне цікавіць і якую я да таго вывучаў (ІТ). Па-другое, гэта краіны, для навучання ў якіх я мог атрымаць падтрымку.
Наколькі памятаю, тады яшчэ былі даступныя варыянты ў універсітэтах Партугаліі і Індыі. Але я даведаўся пра магчымасць атрымаць стыпендыю занадта позна, таму Беларусь засталася адзінай краінай, куды яшчэ можна было падаць заяўку.

Мінск падаўся мне вельмі прыгожым горадам. Мяне ўразіла, што ў ім жылі людзі, якія ніколі раней не кантактавалі з чарнаскурымі. Але ў асноўным усё было добра. Канечне, мне не ставала звыклай хатняй атмасферы і зносін з людзьмі, магчымасці размаўляць на роднай мове і гэтак далей. Мне яшчэ вельмі спадабалася зімовае надвор’е ў Беларусі, хаця часам яно здавалася мне трохі змрочным.
У БДУІР я вучыўся на англійскай мове, хоць мне давялося вучыцца і рускай. Мая англійская вельмі добрая, і праблем з навучаннем у мяне не ўзнікала.
Мая руская была нядрэннай, але і не надта добрай. Большасць маіх беларускіх сяброў размаўлялі са мной па-англійску, бо хацелі больш практыкавацца.
Дабразычлівыя беларусы і рэдкія праявы ксенафобіі
Так, падчас вучобы ў мяне з’явіліся сябры-беларусы. Праўда, я таксама вучыўся разам з паўднёваафрыканцамі. Аднаўчасова са мной прыехала група афрыканскіх студэнтаў, прыкладна 25–28 чалавек. Палова з іх вучылася ў БДУІР, а другая палова — у іншым універсітэце, здаецца, у сельскагаспадарчым [хутчэй за ўсё, маецца на ўвазе Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны ўніверсітэт, у якім у той час таксама вучыліся студэнты з ПАР].
Я падтрымліваю сувязь са сваімі беларускімі сябрамі. Адзін з іх — фатограф, шмат падарожнічае. А другі нядаўна ажаніўся і пераехаў у Егіпет.
Беларусы падаліся мне добразычлівымі людзьмі. Ксенафобія, калі і праяўлялася, дык хутчэй у маўчанні, нежаданні кантактаваць. Аднак часам я чуў, як людзі казалі ксенафобскія рэчы ў мой бок па-руску. Адзін раз гэта была група п’яных хлопцаў. Іншы раз насустрач мне ішоў хлопец, які, здавалася, быў нечым засмучаны, і вылаяўся ў мой адрас. Думаю, ён чакаў, што я пакрыўджуся і заведу бойку, але я проста прайшоў міма.
Наколькі я ведаю, большасць маіх суайчыннікаў з ПАР, што вучыліся ў БДУІР, ніколі ў Беларусі з ксенафобіяй не сутыкаліся. А калі і сутыкаліся, дык, хутчэй за ўсё, гэта было падобна да маіх сітуацый (г.зн. нейкае вуснае праяўленне). Ніколі не чуў пра выпадкі збіцця афрыканскіх студэнтаў у Беларусі або пра тое, каб мясцовая паліцыя выстаўляла ім нейкія незразумелыя патрабаванні. Праўда, адзін раз я ледзь сам не сутыкнуўся з нечым падобным. Але ўрэшце ўсё абышлося.
Тады мы ехалі з сябрамі-паўднёваафрыканцамі ў аўтобусе, і да нас падышлі паліцыянты. Думаю, гэта адбывалася ў межах іх звычайнага патрулявання. Яны папрасілі пацвердзіць, што мы знаходзімся ў Беларусі легальна. Я паказаў ім свой пашпарт, студэнцкі білет і нейкую даведку, што пацвярджала маё пражыванне ў інтэрнаце. Але яны працягвалі настойваць, каб мы яшчэ неяк даказалі ім, што з’яўляемся студэнтамі і маем права тут знаходзіцца.
Сітуацыя пачала заходзіць у тупік, але раптам хтосьці з беларусаў, што быў у аўтобусе, нешта сказаў ім па-руску (на жаль, я не зразумеў, што менавіта). І паліцыянты адчапіліся ад нас і выйшлі на наступным прыпынку. Думаю, яны проста да нас прычапіліся.
Што да выпадку адлічэння з БДУІР, пра які распавядаў камерунскі студэнт, — я ні пра што падобнае не чуў. На нашым курсе быў студэнт з ПАР, якога адлічылі з універсітэта за яго сапраўды дрэнныя паводзіны. Мы, аднакурснікі, спрабавалі яго ўразуміць, але ён нас не пачуў.
«Гэтую працу я атрымаў шмат у чым дзякуючы дыплому»
ІТ-індустрыя ў ПАР знаходзіцца на ўздыме. Заробкі моцна залежаць ад канкрэтнай пасады. Але на старце праграмісты могуць атрымліваць прыблізна ад 214 000 рэндаў [13 000 долараў] у год, а дасведчаныя супрацоўнікі — ужо каля 660 000 рэндаў [40 000 долараў] і больш.
Зараз я працую ў сферы IAM (кіраванне ідэнтыфікацыяй і доступам). Думаю, што гэтую працу я атрымаў у значнай ступені дзякуючы дыплому БДУІР. У ПАР існуе працэдура праверкі і пацвярджэння дыпломаў (думаю, як і ў іншых краінах), і беларускі дыплом пасля яе залічваецца як эквівалентны дыплом Паўднёвай Афрыкі.

Ці рэкамендаваў бы я БДУІР іншым паўднёваафрыканцам для вучобы? Так. Гэта быў выдатны досвед. Але варта памятаць, што для атрымання добрай адукацыі трэба таксама добра засяродзіцца на вучобе.
Найбольш у Беларусі мне спадабаліся людзі, з якімі я пасябраваў. А таксама тое, наколькі добразычлівымі былі людзі ўвогуле. Я паспрабаваў дранікі і грузінскую ежу, гэта было смачна. Нават шкада, што не паспрабаваў больш страў мясцовай кухні. Яшчэ сумую па беларускім надвор’і. Але больш за ўсё — менавіта па людзях.