Чакайце наступную серыю «Москоу невер слип»
1- Аляксандр Карпюк
- 19.06.2026, 18:14
- 5,140
Што не так з «Панцырямі».
Учорашняе відэа з Масквы, дзе «Панцыры» страляюць куды трапіць, выклікала нямала размоў пра іх магчымасці і, напэўна, стала найгоршым маркетынгам для іх далейшай продажы на экспарт. Я таксама напісаў пост пра іх неэфектыўнасць, але, пагутарыўшы з некаторымі пілотамі мід/дып, вырашыў разгарнуць думку, бо пачынае фарміравацца спрашчэнне ў стылі: «Панцыр» — вундервафля VS «Панцыр» — лайно, якое не ўмее збіваць дроны». А я супраць спрашчэнняў і маніпуляцый.
Мае крытычныя выказванні супраць «Панцыраў» пачаліся, калі Facebook завалілі тэзісамі майора — бамбіцеля Масквы, які адкрыта пісаў, што зенітныя дроны малаэфектыўныя пры дрэнным надвор’і, тумане і абмежаванай бачнасці, маўляў, трэба рабіць «Панцыры», тады ўсё абаронім. Усе гэтыя тэзісы былі скіраваныя на людзей, у якіх разуменне працы малых ЗРК абмежавана кавалкамі відэа, дзе такі радар па крузе ходзіць, аб’екты выяўляе, а потым ты такі ўбачыў кропку на радары, націснуў кнопку, ракета паляцела і гэтую кропку на радары збіла. Прыблізна так сярэдні фэйсбучнік разумее працу «Панцыра».
Фішка ў тым, што «Панцыр» так не ўмее. Як і многія іншыя ЗРК малой далёкасці. Я пілот тактычнага поля бою, які нямала часу лётаў, палюючы на ЗРК у Данецкім рэгіёне. І ў такіх пілотаў, як я, сфармаваўся даволі пафігісцкае стаўленне да «Панцыраў», бо яны нічога асаблівага нам зрабіць не маглі. Сам «Панцыр» — гэта «Тунгуска» на грузавіку, з абноўленымі ракетамі. Гэта ўдаешаўлены ЗРК, размяшчэнне на грузавіку якога таксама было дзеля ўдаешаўлення, бо гусенічная база складанейшая і даражэйшая. Але гэта прывяло і да абмежаванняў.
«Панцыр» можа страляць з аўтапушак толькі тады, калі замацуе апоры ў зямлі. Сама працэдура фіксацыі машыны на апоры або зняцця з гэтых апор займае час. Калі ж гэтага не зрабіць, ён не можа страляць з аўтапушак, бо ад аддачы аўтапушак яго трасе, як карабель на хвалях, а калі ён пачне страляць убок, не ўстанавіўшы апоры, дык можа перакуліцца. Акрамя таго, грузавая платформа не надта ўдала ездзіць па перакапаных іншай тэхнікай палях, вязне ў балотах, таму ў палі яны стараюцца выязджаць, калі гэтыя палі сухія. Апоры не раскладваюць, таму што, калі ты ў тактычнай зоне, там трэба ўмець хутка з’...бывацца, а апоры гэтага зрабіць не даюць. Гусенічная база «Тунгускі» такіх праблем не мае, таму наступны «Панцыр» ужо робяць на гусенічнай платформе. Але ў тактычнай зоне «Панцыр» аказаўся бяссільным.
Таму ўсе, хто палюе на ЗРК, ведаюць, што спачатку ты праходзіш эшалоны, якія ахоўваюць розныя «Стрэлы», затым «Осы/Тунгускі», а потым зона «Букаў», якія з’яўляюцца далёкабойнымі комплексамі, але яны дрэнна супрацьдзейнічаюць дронам. І менавіта таму гэтыя «Букі» звычайна ахоўваюць «Торы». Якія, напрыклад, збіваюць той жа Shark на адлегласці больш за 10 км, а часам яшчэ і ў руху. Я неяк разведваў зону з «Букам» і «Торам» у адным сектары, мяне страхоўваў ззаду Shark, у якога быў большы ЭПР, чым у майго Fly. Па мэце былі запушчаныя два HIMARS, і тут «Тор» разгортвае ў наш бок балабаху і запускае чатыры ракеты па чарзе. І вось мінае некалькі секунд, і пілот Shark перадае, што ён збіты, а яшчэ праз некалькі секунд мы разумеем, што ракеты HIMARS таксама збітыя. «Тор» разварочваецца і з’...бываецца. Мы ў шоку. Менавіта таму пілоты, якія палююць на ЗРК, неаднаразова траплялі ў такія сітуацыі. І паважаюць магчымасці «Тора». І не вельмі баяцца «Панцыраў», якія для цябе не асаблівая пагроза.
Бо «Панцыр» страляе па візіры вежы, па дронах; каб трапіць, яму трэба бачыць мэту візуальна. Хаця РЛС суправаджэння ракеты ў яго ёсць. Калі надвор’е гэтага не дазваляе, калі ёсць імла, туман або хмары, за якімі хаваецца БПЛА, ну, на гэтым ягоныя паўнамоцтвы — усё. Упэўнены, што супраць самалётаў у яго магчымасцяў значна больш, але калі гаворка пра БПЛА — ну, вось так ён і працуе. Менавіта таму «Панцыры» не выкарыстоўваюцца для эшалонаванай абароны другой-трэцяй лініі на фронце. Калі ўспомніце відэа пра знішчэнне ЗРК ад СБС, то на другім-трэцім эшалоне «старлінкалёты» палявалі на «Торы» і «Букі», а «Панцыры» знішчалі або ў глыбокім тыле, дзе яны прыкрывалі канкрэтны аб’ект, або ў Крыме.
Як жа выкарыстоўваюць «Панцыр» расіяне? Яны разумеюць яго праблемы і абмежаванні, таму і прымяняюць яго адпаведна. Яны ставяць яго ў тыле на вышыні, каб мець добры агляд паводле рэльефу, закапваюць яго, усталёўваюць апоры, каб ён мог працаваць аўтапушкай. Ракеты «Панцыра» значна таннейшыя за ракеты «Тора», увогуле вытворца «Тора» — гэта той самы, што і С‑300, «Алмаз-Антэй», яны выпускаюць больш дарагія, але з лепшымі ТТХ сродкі. Таму пры выбары паміж колькасцю і палепшанымі ТТХ, пры ўсім дэфіцыце ракет у РФ, зразумела, стаўка была зроблена на больш танны ЗРК з больш таннай ракетай. І калі такі «Панцыр» стаіць побач з аб’ектам, які атакуюць дроны, і надвор’е дазваляе, ён сапраўды нядрэнна іх збівае з невялікай адлегласці. І «Панцырамі» прыкрыта шмат важных аб’ектаў у расіян. І таннасць ракеты і самога комплексу, у параўнанні з тым жа «Торам», робіць яго больш масавым сродкам. Таму ў дыстрайшчыкаў, якія атакуюць аб’екты, прыкрытыя «Панцырамі», бывае шмат сітуацый, калі «Панцыр» збіваў іх дроны. Бо пераважна менавіта «Панцыры» такія аб’екты і прыкрываюць.
Чаму ж не выйшла ў Маскве? Калі вы паглядзіце відэа прамахоў па БПЛА, убачыце, што ўсе яны былі ўжо пасля ўзгарання паліва на нафтабазе і над Масквой распаўсюджваўся чорна-белы смог. Гэты «туман» абмяжоўваў магчымасці візіраў «Панцыраў», і яны проста не маглі навесці ракету на дрон. То бок, у прынцыпе, калі будзе паўторная атака пры надвор’і дождж / туман / нізкія хмары — дык, ну, вось такая і будзе праца.
Я там глядзеў надвор’е, хутка ў Маскве будзе новае пагаршэнне надвор’я з туманамі і дажджамі, дык што чакайце наступную серыю «Москоу невер слип». У прынцыпе, змяншэнне эфектыўнасці ЗРК малой далёкасці пры пэўных пагодных умовах — гэта вядомая праблема. «Панцыр» не з’яўляецца выключэннем. Таму дыскусія «тыя зенітныя дроны — фігня, яны абмежаваныя ў пагодных умовах, трэба больш „Панцыраў“ нарабіць» закрытая з ах...еннымі відэа з Масквы, якія наглядна дэманструюць эфектыўнасць такой працы.
Цікава, што ў такіх умовах зенітныя дроны мелі б значна вышэйшую эфектыўнасць, чым тыя маскоўскія «Панцыры». І, думаю, яны там былі, проста іх не хапіла.
Ну і закончым гэты пост напамінам, што вундервафляў не існуе. Універсальная зброя (той жа Patriot або SAMP/T) каштуе дорага і не з’яўляецца масавай. Кожная зброя мае свой сектар магчымасцяў і абмежаванняў, і ў ім яна і працуе. А эфектыўна супрацьдзейнічае варожым сродкам не вундервафля з Facebook, а сістэма, у якой задзейнічаныя розныя сродкі, што перакрываюць адно аднаго па функцыянале.
Аляксандр Карпюк, Facebook