Палітолаг: у АДКБ і ЕАЭС могуць застацца толькі Расія і Лукашэнка

Саміт у Ерэване паказаў паварот Арменіі да Захаду і крызіс расійскіх «саюзаў».

У Ерэване адбыўся гістарычны саміт Еўрапейскай палітычнай супольнасці з удзелам лідараў ЕС, Украіны, Вялікабрытаніі і Канады.

Што азначае саміт у Ерэване для Арменіі і як ён можа змяніць баланс сіл на Паўднёвым Каўказе?

Пра гэта сайт Charter97.org пагаварыў са славацкім палітолагам і прэзідэнтам Інстытута грамадскіх праблем (IVO, Браціслава) Грыгорыем Месежнікавым:

— Гэта важная падзея. Магчыма, яна менш важная для тых дзяржаў Заходняй Еўропы, якія ўдзельнічаюць у гэтым праекце. А для Арменіі, думаю, яна больш важная, бо гэта сігнал пра тое, што Арменія, адыходзячы ад сваёй ранейшай знешнепалітычнай дактрыны, пачынае больш актыўна ўдзельнічаць у супрацоўніцтве з заходнімі краінамі.

Арменія з геапалітычнага пункту гледжання знаходзіцца ў вельмі складанай сітуацыі, і ранейшае кіраўніцтва краіны пасля здабыцця незалежнасці арыентавалася на Расію, якая, як высветлілася, не была сапраўдным саюзнікам для Арменіі, а разыгрывала ўласныя гульні на Паўднёвым Каўказе.

Цяпер ёсць магчымасць умацаваць, можа быць, нават распачаць новыя формы супрацоўніцтва з заходнімі краінамі, у якіх няма нейкіх асаблівых геапалітычных інтарэсаў, параўнальных з інтарэсамі Расіі. Такіх гульняў, якія разыгрывала Расія, яны, вядома ж, весці не будуць.

Для Арменіі гэта важна не толькі ў кантэксце адносін з Расіяй, але і ў рэгіянальным вымярэнні. Турцыя, наколькі я ведаю, не з’яўляецца членам гэтай палітычнай супольнасці, хоць, як пісалі СМІ, нібыта атрымала запрашэнне. Для адносінаў Арменіі з Турцыяй будзе важны сам факт, што Арменія падключыцца да больш цеснага супрацоўніцтва з Захадам.

З гэтага пункту гледжання, думаю, партнёрства з заходнімі краінамі можа прынесці Арменіі станоўчыя вынікі.

— Спікер парламента Арменіі Ален Сіманян заявіў, што Ерэван не дазволіць ператварыць краіну ў «губерню» Расіі і што Арменія не будзе «кіравацца, як Беларусь». Чаму рэжым Лукашэнкі так балюча ўспрыняў гэтае параўнанне і што яно кажа пра рэальны статус Беларусі ў адносінах з Расіяй?

— Гэта сапраўды моцная заява спікера парламента, бо яна паказвае: геапалітычная арыентацыя Арменіі пачынае змяняцца. А тое, што ў якасці негатыўнага прыкладу была прыведзеная Беларусь, выклікала такую балючую рэакцыю Лукашэнкі менавіта таму, што гэта трапіла ў дзясятку. Насамрэч Лукашэнка здрадзіў нацыянальным інтарэсам сваёй краіны.

Па сутнасці, ён зрабіў Беларусь, як мінімум, безагаворачным саюзнікам Расіі, а ў некаторых пытаннях — проста сатэлітам, васальнай дзяржавай. І, вядома, калі армянскі палітык у гэтым кантэксце называе Беларусь губерняй, думаю, можна было чакаць, што менавіта так рэжым Лукашэнкі і адрэагуе.

Бо гэта падрывае наратыў пра тое, што Лукашэнку ўдаецца ўтрымліваць незалежную дзяржаўнасць Беларусі. А тут, у заяве спікера армянскага парламента, усё гэта ставіцца пад вялікі сумнеў — такая інтэрпрэтацыя, такі наратыў.

— Арменія фармальна застаецца ў АДКБ і ЕАЭС, але ўсё больш дыстанцуецца ад Крамля. Ці можна ўжо казаць, што гэтыя «аб’яднанні» страцілі сэнс як інструменты ўплыву Расіі, і што цяпер будзе з Лукашэнкам і Беларуссю ўнутры гэтых структур?

— Глядзіце, ужо фармальна існуе так званая саюзная дзяржава, то-бок Беларусь ужо знаходзіцца з гэтым расійскім рэжымам у пэўных канстэляцыях. Хоць гэтая дзяржава доўгі час была фантомнай, у некаторых галінах супрацоўніцтва гэтых двух рэпрэсіўных рэжымаў лягчэй ажыццяўляць дзякуючы гэтай структуры.

Насамрэч гэтыя дзве арганізацыі, АДКБ і ЕАЭС, — гэта, па сутнасці, інструменты расійскага пранікнення, уплыву і дамінавання. Так было ад самага пачатку. І нават калі расійская ўлада была менш рэпрэсіўнай і менш агрэсіўнай, усё гэта ўсё роўна было пабудавана дзеля дасягнення стратэгічных мэтаў Расіі.

Асабліва пасля анексіі Крыму і пасля пачатку шырокамаштабнай вайны ва Украіне кіраўнікі тых дзяржаў, якія ўсё яшчэ фармальна ўваходзяць у гэтыя структуры, зразумелі, што Расія, вядома, нікога абараняць не будзе. Расія будзе абараняць толькі сябе. І нават не абараняць, а хутчэй праводзіць агрэсіўную палітыку, разыгрываць свае геапалітычныя гульні, насаджаць сваіх людзей ва ўладу ў гэтых краінах і іншае.

Цалкам магчыма, што ў выніку членамі застануцца толькі Расія і Беларусь, а ўсе астатнія дзяржавы ацэняць гэтую сітуацыю як нявыгадную для сябе і выйдуць з гэтых аб’яднанняў.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]