Прывід пагрозы Лукашэнкі

Расія працягвае выкарыстоўваць Беларусь для адцягвання ўвагі.

Згодна з інфармацыяй у СМІ, якая публікуецца з другой паловы красавіка, Аляксандр Лукашэнка падпісаў указ №132 ад 17.04.2026 года, паводле якога распачаты планавы заклік афіцэраў запасу, што, у сваю чаргу, звязалі са схаванай мабілізацыяй у краіне і, адпаведна, ростам пагрозы для Украіны.

Тым часам на гэтым тыдні спікер Дзяржаўнай памежнай службы Украіны Андрэй Дзямчанка пацвердзіў, што на тэрыторыі Беларусі працягваецца актыўнасць у пытаннях абуладкавання лагістыкі і прыгранічнай інфраструктуры, але адзначыў, што на сённяшні дзень рэальнай пагрозы ўварвання з сумежнай тэрыторыі — няма.

У гэтым патоку інфармацыі многім складана вызначыцца з разуменнем ступені і ўзроўню пагроз, што зыходзяць цяпер або ў перспектыве з боку Беларусі, таму паспрабуем разабрацца ў гэтай нарастаючай напружанасці. Ці варта панікаваць? Ці, можа, сыпаць галаву попелам не толькі рана, але і ўвогуле не мае сэнсу?

Тэму пагрозы з боку Беларусі мы разглядалі неаднаразова: пачынаючы з 2022 года — пасля таго, як тэрыторыю РБ пакінула асноўная ўдарная групоўка расійскіх акупацыйных войскаў, якая цалкам праваліла наступ на Кіеў. Нягледзячы на тое, што ў Беларусі не заставалася небяспечнага для паўторнага ўварвання кантынгенту, пагрозы рознага парадку і ўзроўню захоўваліся і захоўваюцца па сёння.

У лютым у матэрыяле на OBOZ.UA «Крэмль цягне за ніткі і рыхтуе новую ваенную кампанію: як Беларусь стала пагрозай для Украіны і Еўропы» я адзначаў, што Расія апошнія гады выкарыстоўвае рэжым Лукашэнкі як шматфункцыянальны інструмент для пастаяннага ціску як на Украіну, так і на краіны ЕС.

Пераважна для гэтага выкарыстоўваюцца гібрыдныя або імітацыйныя метады, у прыватнасці:

разгортванне сістэмы рэтранслятараў для кіравання ўдарнымі дронамі;

супрацоўніцтва беларускага ваенна-прамысловага комплексу з Расіяй і пастаўкі прадукцыі, неабходнай для вытворчасці ўзбраенняў;

размяшчэнне (ці яго імітацыя) комплексу «Арэшнік».

Але калі гаварыць пра ваенныя пагрозы з боку Беларусі, рызыкі ажыццяўлення з тэрыторыі рэспублікі агульнавайсковай наступальнай аперацыі ў напрамку адной з еўрапейскіх краін або непасрэдна Украіны, то такой пагрозы на сёння — няма.

Па адной простай прычыне: на тэрыторыі Беларусі сёння адсутнічае ўдарная тактычная групоўка, здольная ажыццявіць уварванне з дастаткова высокімі вынікамі, напрыклад, акружэнне і захоп Кіева.

Патэнцыял Узброеных Сіл РБ

Так, цяпер мы можам назіраць за паляпшэннем лагістыкі каля мяжы з Украінай з боку Беларусі, абсталёўваецца інфраструктура, узводзяцца інжынерныя збудаванні і праводзяцца іншыя працы, што выклікаюць занепакоенасць адносна пагрозы наступу. Але наступ праводзіць ЧЫМ?

На сёння канцэнтрацыя сіл і сродкаў ВС РБ у непасрэднай блізкасці ад мяжы з Украінай не перажыла якіх-небудзь разючых змяненняў і мае наступны выгляд:

383 ДШБ 38-й ОДШБр у раёне в. Ужова і г. Пінск, Брэсцкая вобласць;

5-я ОБр СпН — Іванава, Брэсцкая вобл., і Прыбаловічы, Гомельская вобл.;

317 ПДБ 103-й ОВДБр — в. Лельчыцы, Брагін і Зяброўка-2, Гомельская вобл.;

336-я РеАБр (Зяброўка);

51-я АБр — г. Гомель.

Акрамя таго, у блізкай прыгранічнай зоне сканцэнтраваныя падраздзяленні са складу 33 СпН, 339-й ОМБ 120-й ОМБр, 355-й ОТБ 120-й ОМБр, 357-й ДБ 336-й РеАБр.

Сумарная колькасць наяўнай у распараджэнні гэтых падраздзяленняў тэхнікі і зусім не ўражвае сваім прабіўным патэнцыялам:

ОБТ — 30 адз.;

ББМ — 135 адз.;

ствольная артылерыя — 60 адз.;

РСЗО — 10 адз.

Паўтаруся: такі склад, з невялікімі зменамі, але ў прыгранічнай зоне знаходзіцца ўжо некалькі гадоў і на пастаяннай аснове.

У цэлым умоўна баяздольны патэнцыял сухапутных войскаў Беларусі — гэта прыблізна 14 тысяч чалавек. Каб давесці гэтую колькасць хаця б да ўзроўню тактычнай групоўкі РОВ, якая наступала на Украіну ў 2022 годзе з тэрыторыі РБ, а менавіта — 40 тысяч, правесці схаваную мабілізацыю проста немагчыма.

У гэтым пытанні любая актыўнасць РБ, звязаная з павелічэннем асабовага складу сваёй арміі, будзе прыцягваць увагу і павышаць узровень пагроз. Акрамя таго, мабілізаваныя павінны прайсці этап базавай падрыхтоўкі, укамплектавання, фарміравання новых падраздзяленняў, зладжвання і гэтак далей. Усё гэта незаўважна арганізаваць і падрыхтаваць у цяперашніх умовах проста нерэальна. За кожным крокам і дзеяннем беларускага боку вядзецца назіранне і кантроль.

Патэнцыял РОВ у Беларусі

Сілы і сродкі расійскіх акупацыйных войскаў у Беларусі таксама не перажылі нейкіх сур'ёзных змен (як па колькасці, так і па якасці) і маюць наступны выгляд:

1450 чал. базуюцца на радыётэхнічным вузле «Баранавічы» і 43-м вузле сувязі «Вілейка»;

530 чал. базуюцца на аэрадромах «Баранавічы», «Зяброўка» і «Мазыр»;

20 чал. уваходзяць у склад 313-й ваеннай пракуратуры гарнізона і 484-га вайсковага следчага аддзела;

20 чал. базуюцца на 1405-й базе артылерыйскіх боепрыпасаў (в/ч 42707, н.п. Вялікая Гаража, Асіповіцкі р-н).

Калі гэтая колькасць пачне павялічвацца з мэтай фарміравання ўдарнай групоўкі, хаця б колькасцю больш за 40 тысяч, то на гэты працэс можа пайсці ад аднаго да трох месяцаў — у залежнасці ад укамплектавання падраздзяленняў.

То-бок, раптоўнага, нечаканага ўварвання 2.0 з тэрыторыі Беларусі, нават пры правядзенні ўсіх вышэйзгаданых работ у прыгранічнай зоне, правесці ні ВС РБ, ні РОВ не змогуць.

Усё ўпіраецца ў адно нязменнае правіла — фарміраванне ўдарнай тактычнай групоўкі, якое не зможа незаўважна ажыццявіць ніводны з верагодных бакоў уварвання.

Гібрыдныя сцэнары

Тым не менш, калі на сёння агульнавайсковая наступальная аперацыя з боку Беларусі малаверагодная, якія ж пагрозы з гэтай тэрыторыі могуць зыходзіць з улікам цяперашніх сіл і сродкаў? Выключна гібрыднага, правакацыйнага, дыверсійна-рэйдавага характару.

Гібрыдныя сцэнары Беларусь пад куратарствам Расіі ўжо неаднаразова рэалізоўвала. Напрыклад, міграцыйны крызіс, які некалькі гадоў таму Мінск устроіў на мяжы з Польшчай і Літвой. Такія варыянты не варта выключаць. Акрамя таго, ужо згадвалася размяшчэнне ў памежжы рэтранслятараў для расійскіх дронаў пад выглядам тэлекамунікацыйных вежаў.

Правакацыі таксама ўжо ажыццяўляліся — і не раз. Гэта могуць быць правакацыйныя дзеянні беларускіх сілавікоў каля мяжы, без яе перасячэння. Пралёт ваенных верталётаў або праезд ваеннай тэхнікі ў непасрэднай блізкасці ад мяжы, запуск паветраных шароў з кутнімі адбівальнікамі і г.д.

Дыверсійна-рэйдавыя дзеянні могуць насіць як характар тэрарыстычнай дзейнасці, напрыклад, мінаванне асноўных дарог і маршрутаў патрулявання прыгранічнай зоны з украінскага боку, так і сцэнар захопу прыгранічных вёсак — як робяць РОВ у Сумскай і Харкаўскай абласцях.

На працягу ўсіх 1 084 кіламетраў мяжы Украіны з РБ маецца каля сотні ўкраінскіх вёсак, якія знаходзяцца ад яе на адлегласці 1–3 км, а таксама непасрэдна размешчаныя на ёй, нават утвараючы агламерацыі з беларускімі н.п.

Безумоўна, трэці сцэнар можа прывесці да таго, што беларускі дыктатар у поўнай меры адчуе на сабе, што такое адказныя дзеянні Украіны.

У цяперашніх умовах любое дзеянне Беларусі, якое можна будзе расцаніць як уступ краіны ў вайну супраць Украіны, не застанецца без адказу, як у 2022 годзе. І да такога развіцця падзей Мінск як не быў гатовы раней, так і не гатовы сёння.

Высновы

Расія працягвае выкарыстоўваць Беларусь для адцягвання ўвагі ад іншых, больш важных напрамкаў — асабліва на фронце. Мяжа працягласцю больш за тысячу кіламетраў ператварылася ў зону скоўвання і патэнцыйных рызык. Але на сёння пагрозы агульнавайсковай наступальнай аперацыі з тэрыторыі РБ — няма.

З другога боку, гэта не азначае, што ўжо заўтра ў Беларусь не пачнуць звозіць з Расіі падраздзяленні для фарміравання тактычнай групоўкі войскаў, якая і будзе ажыццяўляць уварванне ва Украіну з поўначы 2.0.

Да больш верагодных пагроз адносяцца гібрыдныя, правакацыйныя і дыверсійна-рэйдавыя аперацыі, якія Беларусь можа праводзіць пад ціскам Расіі. Вось толькі трэці сцэнар можа скончыцца для самога рэжыму Лукашэнкі надзвычай плачэўна, бо гэта развяжа Украіне рукі ў пытаннях адказных дзеянняў.

Аляксандр Каваленка, «Обзореватель»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]